HOOFDSTUK 1 – PROFESSIONEEL GEDRAG
1.1 Inleiding
Het hoofdstuk Professioneel gedrag vormt de basis van de Wft-opleiding.
Het gaat over integriteit, deskundigheid, zorgplicht en klantbelang.
De AFM verwacht dat elke financieel dienstverlener handelt in het belang van de klant en zich houdt aan de
geldende wet- en regelgeving (Wft, Wwft, AVG, Sanctiewet).
1.2 Kernbegrippen
Begrip Betekenis
Integriteit Handelen op een eerlijke, betrouwbare en zorgvuldige manier.
Deskundigheid Voldoende kennis en vaardigheden hebben om advies te geven.
Zorgplicht De plicht om de klant goed te informeren en te beschermen.
Klantbelang centraal Altijd kiezen voor wat duurzaam het beste is voor de klant.
Transparantie Helder zijn over kosten, risico’s en belangen.
1.3 Klantbelang centraal
De kern van de Wft is dat het belang van de klant centraal moet staan.
Dat betekent:
• Geen producten adviseren op basis van provisie of winst,
• Wel producten die het probleem van de klant écht oplossen.
Voorbeeld:
Een klant wil inkomensbescherming. Je adviseert geen dure AOV met overdekking, maar een oplossing die
past bij zijn inkomen en risico.
Examenvraag:
“Wat is het verschil tussen klanttevredenheid en klantbelang?”
Antwoord: klanttevredenheid is een momentopname; klantbelang is duurzaam en inhoudelijk correct.
1.4 Professioneel gedrag in de praktijk
De AFM kijkt naar drie gedragsniveaus:
1. Individueel gedrag: eerlijk, zorgvuldig, klantgericht.
2. Organisatiegedrag: interne procedures en toezicht.
3. Maatschappelijk gedrag: vertrouwen in de financiële sector versterken.
Belangrijk:
• Signaleer en voorkom belangenverstrengeling.
• Meld integriteitsschendingen intern.
• Houd dossiers compleet en controleerbaar.
1.5 Wet- en regelgeving
Wet Toelichting
Regelt vergunningen, informatieplicht,
Wft – Wet op het financieel toezicht
deskundigheid en integriteit.
,Wet Toelichting
Wwft – Wet ter voorkoming van witwassen en Verplicht cliëntenonderzoek en melding bij FIU-
financieren van terrorisme Nederland.
AVG – Algemene Verordening Gegevensbescherming Beschermt persoonsgegevens.
Verbiedt transacties met gesanctioneerde
Sanctiewet 1977
personen/landen.
1.6 Wwft in de praktijk
De Wwft geldt voor alle financieel adviseurs en bemiddelaars.
Je moet een cliëntenonderzoek uitvoeren vóór je zaken doet.
Stappenplan cliëntenonderzoek:
1. Identificatie en verificatie van de klant.
2. Vaststellen van de UBO (Ultimate Beneficial Owner).
3. Doel en aard van de relatie vastleggen.
4. Voortdurend toezicht houden.
Meldplicht:
• Ongebruikelijke transacties moeten worden gemeld bij FIU-Nederland.
• Meldingen zijn niet strafbaar; het is een wettelijke plicht.
Examentips:
• Een melding mag nooit aan de klant worden verteld (“tipping-off”).
• Ook pogingen tot verdachte transacties moeten worden gemeld.
1.7 AVG – privacyregels
De AVG beschermt persoonsgegevens van klanten.
Adviseurs mogen gegevens alleen verwerken als er een wettelijke grondslag is:
Grondslag Voorbeeld
Toestemming Klant vult contactformulier in.
Overeenkomst Nodig voor het uitvoeren van advies.
Wettelijke verplichting Belastingwet, Wft-dossierplicht.
Gerechtvaardigd belang Interne administratie, mits privacybelang niet zwaarder weegt.
Rechten van de klant:
• Inzage in opgeslagen gegevens.
• Correctie of verwijdering (recht op vergetelheid).
• Beperking of bezwaar tegen verwerking.
• Dataportabiliteit (gegevens meenemen).
Boete: tot € 20 miljoen of 4 % van de wereldwijde omzet.
1.8 Fraude en integriteitsschending
Financiële fraude schaadt niet alleen de klant, maar ook het vertrouwen in de sector.
Daarom moet de adviseur:
• Signalen van fraude herkennen (valse documenten, onlogische transacties).
• Intern melden bij de fraudecoördinator.
, • Registreren bij Stichting CIS als fraude bewezen is.
Voorbeelden:
• Opzettelijk onjuiste schadeclaim.
• Vervalsen van inkomensgegevens bij hypotheekaanvraag.
• Verzwijgen van bestaande ziekte bij AOV.
Examentip:
De adviseur mag nooit zelf de fraude verzwijgen of oplossen zonder melding.
1.9 Klachtenafhandeling
Elke financiële dienstverlener moet aangesloten zijn bij een erkend klachteninstituut.
De meeste kiezen voor Kifid (Klachteninstituut Financiële Dienstverlening).
Procedure:
1. Klant dient klacht eerst in bij de instelling zelf.
2. Binnen 6 weken reactie.
3. Onopgelost → Kifid.
4. Uitspraak kan bindend zijn als de instelling dat verklaard heeft.
Examentip:
Klacht moet altijd eerst intern worden behandeld vóór doorverwijzing.
1.10 Deskundigheid en opleidingsplicht
• Elke adviseur moet een geldig Wft-diploma hebben.
• Diploma’s blijven geldig door PE-examens om de 3 jaar.
• De werkgever moet zorgen dat medewerkers aantoonbaar deskundig zijn.
Examenonderwerpen:
• Verschil tussen initiële examens (basis + module) en PE-examens.
• Gevolgen van niet-tijdig PE halen → diploma vervalt.
Samenvatting & examentips
Onderwerp Wat moet je onthouden
Klantbelang centraal Langetermijnbelang boven winst of tevredenheid.
Wwft Cliëntenonderzoek vóór advies; meldplicht FIU-NL.
AVG Alleen verwerken met grondslag; klantrechten respecteren.
Klachten Eerst intern, dan Kifid.
Fraude Melden, niet zelf oplossen.
Deskundigheid PE-plicht elke 3 jaar.
Belangrijkste cijfers en termen:
– PE-periode: 3 jaar
– Boete AVG: € 20 mln of 4 % omzet
– Meldplicht bij FIU: onmiddellijk bij vermoeden
– Geen tipping-off toegestaan
1.1 Inleiding
Het hoofdstuk Professioneel gedrag vormt de basis van de Wft-opleiding.
Het gaat over integriteit, deskundigheid, zorgplicht en klantbelang.
De AFM verwacht dat elke financieel dienstverlener handelt in het belang van de klant en zich houdt aan de
geldende wet- en regelgeving (Wft, Wwft, AVG, Sanctiewet).
1.2 Kernbegrippen
Begrip Betekenis
Integriteit Handelen op een eerlijke, betrouwbare en zorgvuldige manier.
Deskundigheid Voldoende kennis en vaardigheden hebben om advies te geven.
Zorgplicht De plicht om de klant goed te informeren en te beschermen.
Klantbelang centraal Altijd kiezen voor wat duurzaam het beste is voor de klant.
Transparantie Helder zijn over kosten, risico’s en belangen.
1.3 Klantbelang centraal
De kern van de Wft is dat het belang van de klant centraal moet staan.
Dat betekent:
• Geen producten adviseren op basis van provisie of winst,
• Wel producten die het probleem van de klant écht oplossen.
Voorbeeld:
Een klant wil inkomensbescherming. Je adviseert geen dure AOV met overdekking, maar een oplossing die
past bij zijn inkomen en risico.
Examenvraag:
“Wat is het verschil tussen klanttevredenheid en klantbelang?”
Antwoord: klanttevredenheid is een momentopname; klantbelang is duurzaam en inhoudelijk correct.
1.4 Professioneel gedrag in de praktijk
De AFM kijkt naar drie gedragsniveaus:
1. Individueel gedrag: eerlijk, zorgvuldig, klantgericht.
2. Organisatiegedrag: interne procedures en toezicht.
3. Maatschappelijk gedrag: vertrouwen in de financiële sector versterken.
Belangrijk:
• Signaleer en voorkom belangenverstrengeling.
• Meld integriteitsschendingen intern.
• Houd dossiers compleet en controleerbaar.
1.5 Wet- en regelgeving
Wet Toelichting
Regelt vergunningen, informatieplicht,
Wft – Wet op het financieel toezicht
deskundigheid en integriteit.
,Wet Toelichting
Wwft – Wet ter voorkoming van witwassen en Verplicht cliëntenonderzoek en melding bij FIU-
financieren van terrorisme Nederland.
AVG – Algemene Verordening Gegevensbescherming Beschermt persoonsgegevens.
Verbiedt transacties met gesanctioneerde
Sanctiewet 1977
personen/landen.
1.6 Wwft in de praktijk
De Wwft geldt voor alle financieel adviseurs en bemiddelaars.
Je moet een cliëntenonderzoek uitvoeren vóór je zaken doet.
Stappenplan cliëntenonderzoek:
1. Identificatie en verificatie van de klant.
2. Vaststellen van de UBO (Ultimate Beneficial Owner).
3. Doel en aard van de relatie vastleggen.
4. Voortdurend toezicht houden.
Meldplicht:
• Ongebruikelijke transacties moeten worden gemeld bij FIU-Nederland.
• Meldingen zijn niet strafbaar; het is een wettelijke plicht.
Examentips:
• Een melding mag nooit aan de klant worden verteld (“tipping-off”).
• Ook pogingen tot verdachte transacties moeten worden gemeld.
1.7 AVG – privacyregels
De AVG beschermt persoonsgegevens van klanten.
Adviseurs mogen gegevens alleen verwerken als er een wettelijke grondslag is:
Grondslag Voorbeeld
Toestemming Klant vult contactformulier in.
Overeenkomst Nodig voor het uitvoeren van advies.
Wettelijke verplichting Belastingwet, Wft-dossierplicht.
Gerechtvaardigd belang Interne administratie, mits privacybelang niet zwaarder weegt.
Rechten van de klant:
• Inzage in opgeslagen gegevens.
• Correctie of verwijdering (recht op vergetelheid).
• Beperking of bezwaar tegen verwerking.
• Dataportabiliteit (gegevens meenemen).
Boete: tot € 20 miljoen of 4 % van de wereldwijde omzet.
1.8 Fraude en integriteitsschending
Financiële fraude schaadt niet alleen de klant, maar ook het vertrouwen in de sector.
Daarom moet de adviseur:
• Signalen van fraude herkennen (valse documenten, onlogische transacties).
• Intern melden bij de fraudecoördinator.
, • Registreren bij Stichting CIS als fraude bewezen is.
Voorbeelden:
• Opzettelijk onjuiste schadeclaim.
• Vervalsen van inkomensgegevens bij hypotheekaanvraag.
• Verzwijgen van bestaande ziekte bij AOV.
Examentip:
De adviseur mag nooit zelf de fraude verzwijgen of oplossen zonder melding.
1.9 Klachtenafhandeling
Elke financiële dienstverlener moet aangesloten zijn bij een erkend klachteninstituut.
De meeste kiezen voor Kifid (Klachteninstituut Financiële Dienstverlening).
Procedure:
1. Klant dient klacht eerst in bij de instelling zelf.
2. Binnen 6 weken reactie.
3. Onopgelost → Kifid.
4. Uitspraak kan bindend zijn als de instelling dat verklaard heeft.
Examentip:
Klacht moet altijd eerst intern worden behandeld vóór doorverwijzing.
1.10 Deskundigheid en opleidingsplicht
• Elke adviseur moet een geldig Wft-diploma hebben.
• Diploma’s blijven geldig door PE-examens om de 3 jaar.
• De werkgever moet zorgen dat medewerkers aantoonbaar deskundig zijn.
Examenonderwerpen:
• Verschil tussen initiële examens (basis + module) en PE-examens.
• Gevolgen van niet-tijdig PE halen → diploma vervalt.
Samenvatting & examentips
Onderwerp Wat moet je onthouden
Klantbelang centraal Langetermijnbelang boven winst of tevredenheid.
Wwft Cliëntenonderzoek vóór advies; meldplicht FIU-NL.
AVG Alleen verwerken met grondslag; klantrechten respecteren.
Klachten Eerst intern, dan Kifid.
Fraude Melden, niet zelf oplossen.
Deskundigheid PE-plicht elke 3 jaar.
Belangrijkste cijfers en termen:
– PE-periode: 3 jaar
– Boete AVG: € 20 mln of 4 % omzet
– Meldplicht bij FIU: onmiddellijk bij vermoeden
– Geen tipping-off toegestaan
