Samenvatting MFP Bloedsomloop fysiologie

BLOEDSOMLOOP – FYSIOLOGIE
H1: INLEIDING

 Waarom is een goede kennis van de cardiofysiologie noodzakelijk?
o 80 van de 300 sterfgevallen per dag zijn toe te wijzen aan ziekten van het
cardiovasculair systeem
o Ischemisch hartlijden
 Nummer 1 oorzaak van sterfte door CV ziekte
 = wanneer de coronairen worden aangetast door (meestal)
atherosclerose waardoor er een vernauwing ontstaat die aanleiding geeft
tot beschadiging van de hartspier
o De rol van het CV systeem:
 Primaire doelstelling
 Distributie van nutritie (= glucose, O2, ….) voor cellen en
verwijderen van afvalproducten (= CO2, lactaat, …)
 Secundaire doelstelling
 Verspreiden van chemische signalen (= hormonen en
neurotransmitters)
 Rol in homeostase van de lichaamstemperatuur (transport van
warmte van centraal naar lichaamsoppervlakte)
 Rol in de afweer

 De organisatie van het cardiovasculaire systeem
o Hart
 = Pulsatieve pomp (niet continu)
 Twee belangrijke fasen:
o Systole of contractie
o Diastole of relaxatie/vulling
 Weegt 300 gram
 Pompt bloed in de bloedvaten
 Levert een druk
o Komt binnen met 2 mmHg
o In longcirculatie 15 mmHg
o Terug in linkerkamer 8 mmHg
o Systeem regulatie 95 mmHg
 Twee hoofdonderdelen: linker- en rechter hart
 Staan in serie
o RV  LV
o Als er een defect is van één van de kamers, gaan de andere
kamers dit effect ook ondervinden
o Bloed
 = Circulerende vloeistof
 Twee bestanddelen:
 Cellen (voornamelijk RBC)
 Plasma (water met zouten/mineralen/proteïnen)
 Total body water is 60% van het lichaamsgewicht
 Verdeeld over 3 compartimenten in ons bloed
o Plasma 3L
o Water tussen de cellen (interstitium) 12L
o Water in de cellen (intracellulair) 30L
o Bloedvaten
 = Leidingen
 Systemische circulatie => hoge druk
 Vertrekt vanuit het linker hart
 Gemiddelde druk van 95 mmHg

1

,  Vier functies:
o Grote arteries zorgen voor distributie van bloed
o De artriolen zorgen voor een weerstand in het systeen
 Regulatie bloeddoorstroming
o De capillairen zijn verantwoordelijk voor de uitwisseling van
afvalstoffen en nutriënten
 De veneuze circulatie heeft een capaciteitsfunctie
 Pulmonale circulatie => lage druk
 Loopt naar de longen
 Gemiddelde druk van 15 mmHg
o  Sterk gereguleerd om te beantwoorden aan variabele behoeften van de
organen !!

 De fundamentele elementen die bloedstroming (flow) doorheen het hart en
bloedvaten bepalen/beschrijven
o De bloedstroom wordt aangedreven door een pomp die druk levert tegen een
weerstand
 Vereenvoudigd (alle parameters constant):


o F of de flow => stroming van een vloeistof
o Δ P of het drukgradiënt
o R of de weerstand
o Grote weerstand = lage doorstroming
 In functie van het cardiovasculair systeem (gesloten systeem):
MAP(−CVP)
CO =
SVR
 CO of het hartdebiet
 MAP of Gemiddelde Arteriale Bloeddruk = 95 mmHg
 CVP of Centrale Veneuze Druk = 0-8 mmHg
 Verwaarloosbaar, en daarom tussen haakjes!
 SVR of Systeem Vasculaire Weerstand
 Het arterieel systeem probeert de druk constant te houden
 Stroming en weerstand is variabel in functie van de fysiologische
omstandigheden


o Het hartdebiet (CO)
CO = HR x SV = MAP / SVR
o CO of hartdebiet
 = De hoeveelheid bloed die in 1 minuut door elk
ventrikel wordt gepompt
 5 l/min
o HR of hartslagfrequentie
 Het aantal samentrekkingen van de hartkamer per
minuut
 70 slagen/min
o SV of slagvolume (= EDV – ESV)
 De hoeveelheid bloed die bij elke samentrekking uit
elke hartkamer komt
 70 ml/slag
 In steady state is de CO gelijk aan de hoeveelheid bloed die terug
aangeleverd wordt door de veneuze regulatie  er verdwijnt geen bloed
o Distributie naar de meeste organen is parallel
 Uitzondering: de lever
 Voordeel:


2

,  Ieder orgaan kan bloed krijgen volgens behoefte  laat toe om de
doorstroming naar een individueel orgaan te reguleren aangezien
de behoefte variabel is
o Via de arteriolen
 Hoofdverbruikers:
 Skeletspieren
 Nieren
 Lever
o De gemiddelde arteriele bloeddruk (MAP)
MAP = CO x SVR
o SVR of systeem vasculaire weerstand (de weerstand tegen
de bloeddoorstroming)
 MAP = 95 mmHG
 Het arteriële systeem is een cilinder die gevuld wordt met bloed
 Door de CO (wat het hart er gaat inpompen)
 De uitstroom wordt bepaald door de SVR
  Bepalen het arterieel bloedvolume
 MAP is niet het gemiddelde tussen de systolische en de diastolische
bloeddruk!
 MAP = 1/3 SBP + 2/3 DBP
 Tijdens systole: bloeddruk het hoogst = systolische bloeddruk (120
mmHg)
 Tijdens diastole: bloeddruk valt terug tot diastolische bloeddruk
(80 mmHg)
 Omdat de systolische bloeddruk een minder groot deel bedraagt
van de cyclus
o Perifere weerstand (R)
8 ηl
Poiseuille-Hagen vergelijking: R = 4
πr
 R is:
 Omgekeerd evenredig met straal van het vat (tot de 4e macht)
o Wordt bepaald door de gladde spiercellen
 Recht evenredig met de viscositeit (η) (eigenschap van de
vloeistof) + lengte van het bloedvat (l)




3

, H2: MICROCIRCULATIE (B&B CH 20)

 Rol
o Voeding: uitwisseling van .. met de cellen
 Gassen
 Voedingsstoffen
 Afvalstoffen
 Water
o Andere orgaanspecifieke functies
 Nieren: ultrafiltratie
 Huid: warmte uitwisseling
 Signaalfunctie (hormonen)
 Verdediging (stolling – ontsteking)

 De anatomie van de microcirculatie
o = het geheel van arteriolen, capillairen en venulen
o Ter hoogte van de capillairen…
 Is de oppervlakte toegenomen
 De snelheid van de bloeddoorstroming afgenomen
 De druk ook afgenomen
  Noodzakelijk voor de uitwisseling van nutriënten met cellen
o Arteries
 Hebben meerdere lagen van gladde spiercellen
o Arteriolen
 Hebben slechts 1 laag gladde spiercellen
 Zijn sterk geïnnerveerd
 Metarteriolen = shortcuts naar venule
 Precapillaire sfincters
o Capillairen
 Interne diameter 2-5 µm
 Rode bloedcel (7,5 µm) moet zich opvouwen!
 Wand is zeer dun (200-300 nm)
 Uitwisseling
 Wand bestaat uit 1 enkele laag endotheelcellen met basale membraan
 Connecties tussen beide => interendotheel juncties:
o Tight junctions
o Adhering junctions
o Gaps
o De ruimte tussen de twee endotheelcellen => cleft
 Soms ook opening in de endotheelcel => fenestratie
 Drie groepen obv mate van lekheid:
 Continue capilliaren
o Meest frequent
o Clefts
 Gefenestreerde capillairen
o Bv in dundarm
o Cellen dun + fenestraties
 Sinusoidale capillairen
o Typisch in de lever
o Gaps en grote fenestraties

 De uitwisseling van stoffen thv de capillairen
1 Gasuitwisseling en andere vetoplosbare stoffen
 Zuurstof, koolstofdioxide
 Diffusie, transcellulair
2 Kleine oplosbare stoffen
 Suikers, ureum, NaCl, …
 Diffusie, paracellulair
3 Macromoleculen
 Transcytose, paracellulair

4