Psychologie
= de wetenschap van gedrag en geestelijke processen
Gedrag: extern waarneembaar (kopen, praten, lopen,…)
Geestelijke processen: interne geestelijke processen
(denken, voelen, onthouden,…)
kennis uit de psychologie wordt gebruikt in: onderwijs (clb),
bedrijfsleven (aanwerving personeel), marketing
(voorspellen koopgedrag), reclame (voorspellen hoe een
campagne een bepaalde doelgroep maximaal bereikt), politiek
(voorspellen stemgedrag),…
Voorbeeld horloges: we zien 3 horloges maar de ene wordt
het minste gekozen omdat de wijzers anders staan, de andere 2
hun wijzers staan in de in de vorm van een lachende smiley dat
ons een prettig gevoel geeft, zie ook logo Danone, logo Nike
Als een kaart aan de ene kant een ster heeft, heeft die aan de
andere kant een even getal. Welke 2 kaarten ga je omdraaien of
deze regel waar is?
onmiddellijke reactie is de ster en de 4, dit is niet zo slim
omdat we tegenbewijs moeten zoeken. Zit in onze natuur om
bevestiging te gaan zoeken ipv te ontkrachten.
,Verschil psychologie en psychologisch gebabbel:
Psychologie vereist stevige wetenschappelijk bewijs als
onderbouwing en beweringen
Pseudopsychologie: niet-onderbouwde psychologische
aannemen die als wetenschappelijke waarheden worden
gepresenteerd (waarzeggers, horoscopen,…) zijn niet
testbaar, falsificeerbaar: moeten een hypothese formuleren
zodat we er tegenbewijs voor kunnen zoeken, vinden we dit niet
dan klopt het vaak
grens is vaag, KRITSICH DENKEN!:
Wat is de bron van informatie
Hoe extreem is de bewering
Wat is het bewijsmateriaal
Kan bewering beïnvloed zijn door vooroordelen of
denkfouten
Kan ik tegenbewijzen zoeken vanuit alternatieven
invalshoeken
! handboek lezen, geeft meer inzichten
! locaties, jaren, termen alleen kennen als ze op de slides staan
Deel 1: Psychologie als wetenschap
Belangrijke perspectieven over geest en gedrag:
1. Biologisch perspectief (oudste)
2. Cognitief perspectief
3. Behavioristisch perspectief
4. Perspectieven vanuit de gehele persoon
5. Ontwikkelingsperspectief
6. Sociocultureel perspectief
, Biologisch perspectief:
Gebaseerd op René Descartes 17e eeuw: nadenken over het
lichaam, relatie tussen lichamelijke en geestelijke
Gedrag bepaald door: hersenen, zenuwstelsel, hormonen en
genen
Italië maart 2020: corona, elke avond op balkon lied gaan
zingen voor de zorg, danku aan de zorg zeggen.
zelf geen profijt, we voelen ons veiliger als we zorgen voor
elkaar, meer kans om te overleven, dankbaar zijn
Onderzoeksdomeinen:
Neurowetenschap: hersenen
Evolutionaire psychologie: relatie tussen genen en gedrag
Voorbeeld:
Neurowetenschap: foto persoon die 8 uur geslapen heeft
en 6 uur geslapen, mensen gaan anders reageren. Bij
slaaptekort meer reageren op mogelijke winst en zwakker
op mogelijk verlies
Evolutionaire: dankmoment corona, iemand helpen
zonder dat dat het zichzelf iets gaat opleveren
, Cognitief perspectief
Gebaseerd op: Wilhelm Wundt (structuur) en William James
(functionalisme)
1879: eerste psychologisch labo, ontstaan psychologie
(Wilhelm Wundt)
fundamentele psychologie
William James toegepaste psychologie
Gedrag bepaald door: denken, iemands unieke patroon van
percepties, interpretaties, verwachtingen, overtuigingen en
herinneringen
Basisidee: wij mensen zijn informatie-verwerkingssystemen.
Voorbeelden:
Introspectie 1879: mensen beschrijven hun zintuiglijke
en emotionele reacties op verschillende prikkels (druk op
de knop van zodra je het belletje hoort)
Brain imaging 2015: mensen vertonen belangrijke
gelijkenissen in hun breinactiviteit wanneer ze eenzelfde
emotie ervaren (MRI scanners, mensen in verschillende
emoties, hoe zien de hersenen eruit)
Gestaltpsychologie: komt in andere lessen aanbod
= de wetenschap van gedrag en geestelijke processen
Gedrag: extern waarneembaar (kopen, praten, lopen,…)
Geestelijke processen: interne geestelijke processen
(denken, voelen, onthouden,…)
kennis uit de psychologie wordt gebruikt in: onderwijs (clb),
bedrijfsleven (aanwerving personeel), marketing
(voorspellen koopgedrag), reclame (voorspellen hoe een
campagne een bepaalde doelgroep maximaal bereikt), politiek
(voorspellen stemgedrag),…
Voorbeeld horloges: we zien 3 horloges maar de ene wordt
het minste gekozen omdat de wijzers anders staan, de andere 2
hun wijzers staan in de in de vorm van een lachende smiley dat
ons een prettig gevoel geeft, zie ook logo Danone, logo Nike
Als een kaart aan de ene kant een ster heeft, heeft die aan de
andere kant een even getal. Welke 2 kaarten ga je omdraaien of
deze regel waar is?
onmiddellijke reactie is de ster en de 4, dit is niet zo slim
omdat we tegenbewijs moeten zoeken. Zit in onze natuur om
bevestiging te gaan zoeken ipv te ontkrachten.
,Verschil psychologie en psychologisch gebabbel:
Psychologie vereist stevige wetenschappelijk bewijs als
onderbouwing en beweringen
Pseudopsychologie: niet-onderbouwde psychologische
aannemen die als wetenschappelijke waarheden worden
gepresenteerd (waarzeggers, horoscopen,…) zijn niet
testbaar, falsificeerbaar: moeten een hypothese formuleren
zodat we er tegenbewijs voor kunnen zoeken, vinden we dit niet
dan klopt het vaak
grens is vaag, KRITSICH DENKEN!:
Wat is de bron van informatie
Hoe extreem is de bewering
Wat is het bewijsmateriaal
Kan bewering beïnvloed zijn door vooroordelen of
denkfouten
Kan ik tegenbewijzen zoeken vanuit alternatieven
invalshoeken
! handboek lezen, geeft meer inzichten
! locaties, jaren, termen alleen kennen als ze op de slides staan
Deel 1: Psychologie als wetenschap
Belangrijke perspectieven over geest en gedrag:
1. Biologisch perspectief (oudste)
2. Cognitief perspectief
3. Behavioristisch perspectief
4. Perspectieven vanuit de gehele persoon
5. Ontwikkelingsperspectief
6. Sociocultureel perspectief
, Biologisch perspectief:
Gebaseerd op René Descartes 17e eeuw: nadenken over het
lichaam, relatie tussen lichamelijke en geestelijke
Gedrag bepaald door: hersenen, zenuwstelsel, hormonen en
genen
Italië maart 2020: corona, elke avond op balkon lied gaan
zingen voor de zorg, danku aan de zorg zeggen.
zelf geen profijt, we voelen ons veiliger als we zorgen voor
elkaar, meer kans om te overleven, dankbaar zijn
Onderzoeksdomeinen:
Neurowetenschap: hersenen
Evolutionaire psychologie: relatie tussen genen en gedrag
Voorbeeld:
Neurowetenschap: foto persoon die 8 uur geslapen heeft
en 6 uur geslapen, mensen gaan anders reageren. Bij
slaaptekort meer reageren op mogelijke winst en zwakker
op mogelijk verlies
Evolutionaire: dankmoment corona, iemand helpen
zonder dat dat het zichzelf iets gaat opleveren
, Cognitief perspectief
Gebaseerd op: Wilhelm Wundt (structuur) en William James
(functionalisme)
1879: eerste psychologisch labo, ontstaan psychologie
(Wilhelm Wundt)
fundamentele psychologie
William James toegepaste psychologie
Gedrag bepaald door: denken, iemands unieke patroon van
percepties, interpretaties, verwachtingen, overtuigingen en
herinneringen
Basisidee: wij mensen zijn informatie-verwerkingssystemen.
Voorbeelden:
Introspectie 1879: mensen beschrijven hun zintuiglijke
en emotionele reacties op verschillende prikkels (druk op
de knop van zodra je het belletje hoort)
Brain imaging 2015: mensen vertonen belangrijke
gelijkenissen in hun breinactiviteit wanneer ze eenzelfde
emotie ervaren (MRI scanners, mensen in verschillende
emoties, hoe zien de hersenen eruit)
Gestaltpsychologie: komt in andere lessen aanbod
