SAMENVATTING WETGEVING &
FINANCIERING VAN
ZORGVOORZIENINGEN
(2024-2025)
1
,Les 1: Algemene principes van programmatie, erkenning en financiering van ziekenhuizen
(Kristof Eeckloo) ............................................................................................................ 7
Historie ............................................................................................................................................7
Doelstellingen eerste ziekenhuiswet ..............................................................................................7
1. Programmatie ...............................................................................................................................8
1982.............................................................................................................................................9
2. Erkenningsnormen ...................................................................................................................... 10
Bevoegdheden ............................................................................................................................ 10
Types erkenningsnormen ............................................................................................................ 10
2a. Belangrijke erkenningsnormen (basisnormen) (organiek): beheerstructuur ziekenhuizen .............. 11
Alternatieve organisatievormen ................................................................................................... 12
Situering binnen europa .............................................................................................................. 13
2B. Belangrijke erkenningsnormen (basisnormen): structurering medisch departement in ziekenhuizen
..................................................................................................................................................... 14
2C. Enkele basisnormen: locoregionale klinische ziekenhuisnetwerken ............................................ 16
Locoregionale netwerken ............................................................................................................ 16
Uitdagingen netwerk ................................................................................................................... 17
3. Financiering................................................................................................................................ 18
Les 2&4: Het budget van financiële middelen (Koen Schoonjans) .................................... 20
Inleiding (niet kennen) .................................................................................................................... 20
Cijfers ........................................................................................................................................ 20
Definitie ziekenhuis ..................................................................................................................... 20
Bevoegdheden !! ......................................................................................................................... 21
Budgetten .................................................................................................................................. 22
Beddensoorten ........................................................................................................................... 23
Bronnen van toelagen (belangrijk !!) ............................................................................................. 24
BFM (punt uit budgetten, dit eruit gehaald, belangrijk deel) ............................................................ 26
Onderdeel A1: investeringen ........................................................................................................... 28
Blaamse financiering vanaf 2017 ................................................................................................. 28
Onderdeel b1: gemeenschappelijke diensten .................................................................................. 28
Ziekenhuizen “buiten systeem” en “binnen systeem” ................................................................... 28
Aard van kosten van b1................................................................................................................ 29
Budgetten “buiten systeem” (niet kennen) ................................................................................... 29
Budgetten b1 “binnen systeem” (belangrijk !) ............................................................................... 30
Onderdeel b2: klinische diensten .................................................................................................... 33
Dient het volgende verondersteld te dekken ................................................................................. 33
Ziekenhuizen “buiten systeem” ................................................................................................... 33
2
, Ziekenhuizen “in systeem” (ALLERBELANGRIJKSTE!!!) .................................................................. 33
Onderdeel b4: forfaits (ter illustratie/referentie) ............................................................................... 37
Onderdeel b9: sociale akkoorden (ter illustratie/referentie) .............................................................. 38
Les 3: Vergoeding van artsen en andere zorgverleners (Tom Balthazar) ............................ 39
Relatie zorgverlener - patiënt ........................................................................................................... 39
Vergoeding ................................................................................................................................. 39
Relatie zorgverlener – patiënt - ziekteverzekering .............................................................................. 40
Uitgangspunt .............................................................................................................................. 40
Akkoorden tussen ziekteverzekeraars en zorgverstrekkers ............................................................ 41
“Supplementen” in eenpersoonskamer ....................................................................................... 44
Nomenclatuur ............................................................................................................................ 44
Relatie zorgverlener – ziekenhuis (verzorginstelling) .......................................................................... 45
Vergoeding ................................................................................................................................. 45
Bronnen van ziekenhuisfinanciering ............................................................................................. 46
Inhoudingen op honoraria ........................................................................................................... 47
Verdeling tussen artsen ............................................................................................................... 48
Les 5: Geneesmiddelen budget in het ziekenhuis (Barbara Claus) ................................... 49
1. Evolutie van de geneesmiddelenuitgaven ..................................................................................... 49
Bredere kader budgetten ............................................................................................................. 49
Oorzaken van stijging van de gezondheidszorguitgaven ................................................................. 50
Producten aangekocht en gedistribueerd door ziekenhuisapotheken ............................................. 50
Geneesmiddel van commercialisatie tot terugbetaling .................................................................. 51
Geneesmiddelenuitgaven............................................................................................................ 52
2. Principes van de geneesmiddelen facturatie in ziekenhuizen ......................................................... 53
Wat gebeurd er in de ziekenhuizen ............................................................................................... 53
Profiel van geneesmiddelen ......................................................................................................... 54
Wat betaalt het RIZIV voor de vebruikte geneesmiddelen in het ziekenhuis (ambulant en
gehospitalseerd)? ....................................................................................................................... 54
Werkingsmiddelen van de ziekenhuisapotheek ............................................................................. 55
3. Aankoop van geneesmiddelen ..................................................................................................... 55
Medisch farmaceutisch comité ................................................................................................... 55
4. Anno 2025 .................................................................................................................................. 56
Aandachtspunten ....................................................................................................................... 56
Samengevat: bredere kader van GM ............................................................................................. 57
5. Acties......................................................................................................................................... 58
Acties van ziekenhuizen om efficient om te gaan met GM .............................................................. 58
Andere acties ............................................................................................................................. 58
3
, 6. Toekomst ................................................................................................................................... 58
Werkpunten van de overheid ....................................................................................................... 58
Toekomst voor ziekenhuisapotheken ........................................................................................... 59
Les 6a: De krachtlijnen van de gdpr en de belangrijkste innovaties voor de gezondheidszorg
(Tom Balthazar) ........................................................................................................... 60
De algemene verordening gegevensbescherming ............................................................................. 60
GDPR was nieuw, maar toch niet zo nieuw ................................................................................... 60
Zeer breed toepassingsgebied ..................................................................................................... 60
Rollen ........................................................................................................................................ 61
Algemene beginselen ..................................................................................................................... 62
De gevoelige gegevens .................................................................................................................... 64
Gegevens betreffende gezondheid ............................................................................................... 64
Toestemming.............................................................................................................................. 64
Vechten van de patiënten ............................................................................................................... 65
Verplichtingen van instellingen in gezondheidszorg .......................................................................... 66
Recent voorbeeld van gdpr-sanctie opgelegd aan ziekenhuis ............................................................ 67
De european health dataspace ....................................................................................................... 67
Les 6b: Delen van gezondheidsgegevens (Tom Balthazar) ............................................... 68
Delen van confidentiële informatie .................................................................................................. 68
Delen in tijden van EPD’s en HUBS .................................................................................................. 69
Informatie uitwisseling binnen HUBS ........................................................................................... 69
Les 6c: Biomedical research and privacy protection (Tom Balthazar) ............................... 70
Shift in research law and ethics ....................................................................................................... 70
Research on health data ................................................................................................................. 70
GDPR ......................................................................................................................................... 70
Les 7: Impact van europese regelgeving op gezondheidsvoorzieningen (Tom Balthazar) ... 72
Invloed raad van Europa.................................................................................................................. 72
Impact Europese Unie .................................................................................................................... 73
Instrumenten van Europees recht .................................................................................................... 73
Kort overzicht van enkele domeinen met belangrijke impact ............................................................. 74
(1) Rechten van patiënten bij grensoverschrijdende gezondheidszorg ............................................ 74
(2) Vrij verkeer van gezondheidszorgbeoefenaars en erkenning van beroepskwalificaties ................ 75
(3) Experimenten van geneesmiddelenonderzoek ......................................................................... 75
(4) Medische hulpmiddelen ......................................................................................................... 75
(5) Wet Menselijk lichaamsmateriaal............................................................................................ 76
(6) Privacybescherming en e-health ............................................................................................. 76
(7) Toepassing van regels inzake mededinging .............................................................................. 76
4
FINANCIERING VAN
ZORGVOORZIENINGEN
(2024-2025)
1
,Les 1: Algemene principes van programmatie, erkenning en financiering van ziekenhuizen
(Kristof Eeckloo) ............................................................................................................ 7
Historie ............................................................................................................................................7
Doelstellingen eerste ziekenhuiswet ..............................................................................................7
1. Programmatie ...............................................................................................................................8
1982.............................................................................................................................................9
2. Erkenningsnormen ...................................................................................................................... 10
Bevoegdheden ............................................................................................................................ 10
Types erkenningsnormen ............................................................................................................ 10
2a. Belangrijke erkenningsnormen (basisnormen) (organiek): beheerstructuur ziekenhuizen .............. 11
Alternatieve organisatievormen ................................................................................................... 12
Situering binnen europa .............................................................................................................. 13
2B. Belangrijke erkenningsnormen (basisnormen): structurering medisch departement in ziekenhuizen
..................................................................................................................................................... 14
2C. Enkele basisnormen: locoregionale klinische ziekenhuisnetwerken ............................................ 16
Locoregionale netwerken ............................................................................................................ 16
Uitdagingen netwerk ................................................................................................................... 17
3. Financiering................................................................................................................................ 18
Les 2&4: Het budget van financiële middelen (Koen Schoonjans) .................................... 20
Inleiding (niet kennen) .................................................................................................................... 20
Cijfers ........................................................................................................................................ 20
Definitie ziekenhuis ..................................................................................................................... 20
Bevoegdheden !! ......................................................................................................................... 21
Budgetten .................................................................................................................................. 22
Beddensoorten ........................................................................................................................... 23
Bronnen van toelagen (belangrijk !!) ............................................................................................. 24
BFM (punt uit budgetten, dit eruit gehaald, belangrijk deel) ............................................................ 26
Onderdeel A1: investeringen ........................................................................................................... 28
Blaamse financiering vanaf 2017 ................................................................................................. 28
Onderdeel b1: gemeenschappelijke diensten .................................................................................. 28
Ziekenhuizen “buiten systeem” en “binnen systeem” ................................................................... 28
Aard van kosten van b1................................................................................................................ 29
Budgetten “buiten systeem” (niet kennen) ................................................................................... 29
Budgetten b1 “binnen systeem” (belangrijk !) ............................................................................... 30
Onderdeel b2: klinische diensten .................................................................................................... 33
Dient het volgende verondersteld te dekken ................................................................................. 33
Ziekenhuizen “buiten systeem” ................................................................................................... 33
2
, Ziekenhuizen “in systeem” (ALLERBELANGRIJKSTE!!!) .................................................................. 33
Onderdeel b4: forfaits (ter illustratie/referentie) ............................................................................... 37
Onderdeel b9: sociale akkoorden (ter illustratie/referentie) .............................................................. 38
Les 3: Vergoeding van artsen en andere zorgverleners (Tom Balthazar) ............................ 39
Relatie zorgverlener - patiënt ........................................................................................................... 39
Vergoeding ................................................................................................................................. 39
Relatie zorgverlener – patiënt - ziekteverzekering .............................................................................. 40
Uitgangspunt .............................................................................................................................. 40
Akkoorden tussen ziekteverzekeraars en zorgverstrekkers ............................................................ 41
“Supplementen” in eenpersoonskamer ....................................................................................... 44
Nomenclatuur ............................................................................................................................ 44
Relatie zorgverlener – ziekenhuis (verzorginstelling) .......................................................................... 45
Vergoeding ................................................................................................................................. 45
Bronnen van ziekenhuisfinanciering ............................................................................................. 46
Inhoudingen op honoraria ........................................................................................................... 47
Verdeling tussen artsen ............................................................................................................... 48
Les 5: Geneesmiddelen budget in het ziekenhuis (Barbara Claus) ................................... 49
1. Evolutie van de geneesmiddelenuitgaven ..................................................................................... 49
Bredere kader budgetten ............................................................................................................. 49
Oorzaken van stijging van de gezondheidszorguitgaven ................................................................. 50
Producten aangekocht en gedistribueerd door ziekenhuisapotheken ............................................. 50
Geneesmiddel van commercialisatie tot terugbetaling .................................................................. 51
Geneesmiddelenuitgaven............................................................................................................ 52
2. Principes van de geneesmiddelen facturatie in ziekenhuizen ......................................................... 53
Wat gebeurd er in de ziekenhuizen ............................................................................................... 53
Profiel van geneesmiddelen ......................................................................................................... 54
Wat betaalt het RIZIV voor de vebruikte geneesmiddelen in het ziekenhuis (ambulant en
gehospitalseerd)? ....................................................................................................................... 54
Werkingsmiddelen van de ziekenhuisapotheek ............................................................................. 55
3. Aankoop van geneesmiddelen ..................................................................................................... 55
Medisch farmaceutisch comité ................................................................................................... 55
4. Anno 2025 .................................................................................................................................. 56
Aandachtspunten ....................................................................................................................... 56
Samengevat: bredere kader van GM ............................................................................................. 57
5. Acties......................................................................................................................................... 58
Acties van ziekenhuizen om efficient om te gaan met GM .............................................................. 58
Andere acties ............................................................................................................................. 58
3
, 6. Toekomst ................................................................................................................................... 58
Werkpunten van de overheid ....................................................................................................... 58
Toekomst voor ziekenhuisapotheken ........................................................................................... 59
Les 6a: De krachtlijnen van de gdpr en de belangrijkste innovaties voor de gezondheidszorg
(Tom Balthazar) ........................................................................................................... 60
De algemene verordening gegevensbescherming ............................................................................. 60
GDPR was nieuw, maar toch niet zo nieuw ................................................................................... 60
Zeer breed toepassingsgebied ..................................................................................................... 60
Rollen ........................................................................................................................................ 61
Algemene beginselen ..................................................................................................................... 62
De gevoelige gegevens .................................................................................................................... 64
Gegevens betreffende gezondheid ............................................................................................... 64
Toestemming.............................................................................................................................. 64
Vechten van de patiënten ............................................................................................................... 65
Verplichtingen van instellingen in gezondheidszorg .......................................................................... 66
Recent voorbeeld van gdpr-sanctie opgelegd aan ziekenhuis ............................................................ 67
De european health dataspace ....................................................................................................... 67
Les 6b: Delen van gezondheidsgegevens (Tom Balthazar) ............................................... 68
Delen van confidentiële informatie .................................................................................................. 68
Delen in tijden van EPD’s en HUBS .................................................................................................. 69
Informatie uitwisseling binnen HUBS ........................................................................................... 69
Les 6c: Biomedical research and privacy protection (Tom Balthazar) ............................... 70
Shift in research law and ethics ....................................................................................................... 70
Research on health data ................................................................................................................. 70
GDPR ......................................................................................................................................... 70
Les 7: Impact van europese regelgeving op gezondheidsvoorzieningen (Tom Balthazar) ... 72
Invloed raad van Europa.................................................................................................................. 72
Impact Europese Unie .................................................................................................................... 73
Instrumenten van Europees recht .................................................................................................... 73
Kort overzicht van enkele domeinen met belangrijke impact ............................................................. 74
(1) Rechten van patiënten bij grensoverschrijdende gezondheidszorg ............................................ 74
(2) Vrij verkeer van gezondheidszorgbeoefenaars en erkenning van beroepskwalificaties ................ 75
(3) Experimenten van geneesmiddelenonderzoek ......................................................................... 75
(4) Medische hulpmiddelen ......................................................................................................... 75
(5) Wet Menselijk lichaamsmateriaal............................................................................................ 76
(6) Privacybescherming en e-health ............................................................................................. 76
(7) Toepassing van regels inzake mededinging .............................................................................. 76
4
