Samenvatting - Fiscaal recht

Fiscaal recht
Deel 1: Personenbelasting
Introductie: Personenbelasting
Volk bepaalt via zijn volksvertegenwoordiger (parlement) wat er belast wordt.

Afkortingen
 WIB: wetboek inkomstenbelasting (alles wat niet bij wet belastbaar gesteld is, is vrijgesteld)
 BP: belastingplichtige = als je in België woont, ben je in België belastingplichtige
 AJ: aanslagjaar
 BT: belastbaar tijdperk = periode waarover we belastingen gaan heffen
 BI: beroepsinkomsten
 WS: wettelijk samenwonend = verklaring wettelijk samenwonend (gemeente)
 PB: personenbelasting
 Ven B: vennootschapsbelasting
 VVA: voorstel vereenvoudigde aangifte = belastingplichtige moet dit nakijken (1/4 fout)
 NGBI: netto gezamenlijk belastbaar inkomen = alle inkomsten die je hebt en hiervoor wordt
een netto (na aftrek van kosten) inkomen van gemaakt – hierop berekenen we belastingen vb.
beurs

Gezinssamenstelling is belangrijk voor advies te kunnen geven
- Alleenstaande
- Wettelijk samenwonend (soepel statuut) – begonnen door zelfde geslacht
o Personenbelasting: gelijk gesteld met gehuwden
o Je mag alleen beeïndigen, partner krijgt aangetekende brief of samen voor fiscale
redenen
- Gehuwd

Inkomsten van de overheid
2 groepen
Indirecte belastingen = belastingen verschuldigd nav materiële of juridische handeling (BTW)
- BTW: verbruiksbelasting, gebaseerd op de toegevoegde waarde
- Douanerechten: belastingen op invoer van goederen
- Accijnzen: bijkomende belastingen, geheven op verbruik van een aantal goederen
- Registratiebelasting: geheven nav vervullen van registratieformaliteit
- Erfbelasting: belasting op overdracht van vermogen nav overlijden
- Recht op geschriften: belasting gevestigd op akten en geschriften die verplicht gezegd moet
worden vb. akten van notarissen, gerechtsdeurwaarders
- Diverse rechten en taksen: taksen op beursverrichtingen, jaarlijkse taks op
verzekeringscontracten, taks op LT sparen, belasting voor aanplakking

Directe belastingen = belasting geheven nav het verweren van een inkomen
-> Inkomstenbelasting => WIB (personen en vennootschap)
-> Daarnast bestaan er ook met inkomstenbelasting gelijkgestelde belastingen
- Verkeersbelasting op autovoertuigen
- Belasting op spelen en weddenschappen
- Belasting op automatische ontspanningstoestellen
- Belasting op inverkeerstelling
- Belasting op deelname van werknemers in winst of kapitaal van vennootschap


Soorten inkomstenbelastingen (WIB92):
 Personenbelasting (art. 3-178)
 Vennootschapsbelasting (art. 179-219 bis)
 Rechtspersonenbelasting (art. 220-226) vb. VZW
 Belasting niet-inwoners (art. 227-248)
o Dubbele belastingverdragen = wie zal de belastingen innen (vanuit 2 landen)
-> als er geen verdrag is vanuit land waar je inkomsten hebt, betaal je 2 keer


Aangifte personenbelasting (formulier nr 276.1)

1

,  Deel 1: Regionaal (krijgt iedereen)
 Deel 2: Federaal (krijg je niet automatisch: ofwel aanvragen/aanklikken ofwel nav vorig jaar
opnieuw aan toegevoegd)
De uitvoering van de fiscale wetgeving is in handen van de minister van Financiën ondersteund door
federale overheidsdiensten (FOD: zorgt voor volledige administratieve afhandeling)

6e staatshervorming
- Vanaf AJ2015: meer fiscale autonomie voor de gewesten, niet enkel opcentiemen op deel
federale PB (‘gereduceerde belastingen’) maar ook beslissingsbevoegdheid inzake:
o Belastingvermeerderingen en -verminderingen
o Kortingen + belastingkredieten
o Fiscale uitgaven (oa woonbonus)
o Federale belastingverminderingen (oa PWA en dienstencheques)
- Tussen AJ 2015 en 2018 was het één lang aangifteformulier waar er pak vak een onderscheid
werd gemaakt tussen de 3 gewesten – zeer onordelijk en enorm veel codes
=> Dit hebben ze willen reduceren + duidelijker maken
- Regionalisatie vanaf AJ 2018: deel 1 3 verschillende aangifteformulieren (3 gewesten)

Belastbaar tijdperk/aanslagjaar
 Belastbaar tijdperk = periode waarin inkomsten verkregen
 Aanslagjaar: jaar waarin inkomsten belast

Personenbelasting: inkomstenjaar 2024 = belastbare tijdperk (1/1-31/12/2024)
Aanslagjaar: 1/1/2025-31/12/2025
Aanslagbiljet = overheid stuurt u een ‘factuur’ in 2026

De aangifte personenbelasting
BP dient aangifte in waar hij op 1/1/AJ zijn fiscale woonplaats heeft
 6e staatshervorming: meer autonomie voor de gewesten (bevoegdheid), aantal
belastingverminderingen (en/of kredieten) aangepast of geschrapt
- Gevolg:
* Regionalisatie van deel 1 van de aangifte
o Van de bevoegdheid wordt veel gebruik gemaakt met als resultaat dat de
belastingverminderingen in gewesten meer en meer verschillen
o Om aangifte toch overzichtelijk te houden werd in 2018 beslist om ieder gewest zijn
eigenbelastingaangifte deel 1 te geven (opsplitsing per gewest)
 Belastingplichtige doet een belastingaangifte waarop de fiscus de belastingen
berekent
o Op deze 3 versies zijn meeste vakken nog altijd identiek, specifieke vakken voor
gewesten zijn vakken met rubrieken belastingvermindering en/of -kredieten (vakken
IX, X en XI)
* Deel 2 van de aangifte blijft federaal
- BP dient aangifte in waar hij op 1/1/AJ zijn fiscale woonplaats heeft
o Als je in verschillende gewesten hebt gewoond, moet je kijken waar je in het
aanslagjaar woont (hier AJ25)
o Je kan onmogelijk adviseren als je niet weet waar iemand woont (belangrijk!)

Wie is aan PB onderworpen?
 Rijksinwoners
o Als je in België
 Feitelijke woonplaats (primeert) – domicilie
 Primeert om gewest te bepalen waarin BP gelokaliseerd worden
Vb. Werknemer cruiseschip heeft geen woonplaats in België, maar beheert vanuit
België zijn financiën
 Zetel van fortuin (als je geen woonplaats hebt in België) – plaats waaruit je
het vermogen beheert, niet noodzakelijk gelijk aan plaats waar beheerd
vermogen zich bevindt
vb. Werknemer woont voor zijn werk 5 jaar in Londen, maar haar wettelijk
samenwonende partner en kinderen wonen in België
-> Over feitenkwesties kan discussie zijn daarom 2 vermoedens

2

, o Diplomaten en ambtenaren die voor Belgische overheid in buitenland verblijven en
hun inwonende gezinsleden
 Elke natuurlijke persoon die rijksinwoner is
o 2 wettelijke vermoedens
 Weerlegbaar vermoeden: inschrijving rijksregister vb. Knokke met 0%
gemeentebelasting waardoor mensen zich domiciliëren op hun tweede verblijf, fiscus
gaat dit proberen te weerleggen door aan te tonen dat ze daar niet echt wonen
 Onweerlegbaar vermoeden: vestigingsplaats gezin (zowel voor gehuwden als
wettelijk samenwonende)
 Woonplaats 01/01/AJ bepaalt:
o Gemeente van aanslag
o Bevoegd gewest
 Bij feitelijke scheiding
o Laatste echtelijke woonplaats
o Bij betwisting: federale administratie

Welke inkomsten zijn belastbaar?
 Wereldwijd inkomen (communicatie met fiscus, boete als je buitenverblijf niet aangeeft)
 Inkomsten verkregen door juridische constructies = Kaaimantaks (structuren opzetten die
ervoor zorgen dat de inkomsten uit het zicht van de fiscus blijven, Kaaimaneilanden
communiceren niet vlot met fiscus in België-
 Enkel inkomsten die in wetboek (WIB) belastbaar zijn gesteld => in PB 4 soorten inkomsten:
o Onroerende inkomsten = inkomsten onroerende goederen
o Roerende inkomsten = intresten, dividenden, opbrengsten van verhuur van roerende
goederen vb. gemeubeld appartement
o Beroepsinkomsten = beroep-, werkloos-, ziekteuitkering
o Diverse inkomsten = restcategorie vb. eenmalig werk, onderhoudsuitkering
 Risico op dubbele belasting: dubbelbelastingverdrag = verdrag tussen 2 landen waardoor je
niet dubbel belasting moet betalen

Voorbeelden:
- Bezit van vakantiewoning in Frankrijk: zelfs al levert een buitenverblijf geen inkomsten, moet je er nog
belastingen op betalen
- Loon verdiend in Londen terwijl gezin in België woont
- Dividenden ontvangen van Amerikaans bedrijf

Individuele / afzonderlijke aangifte
- Feitelijk samenwonend koppel
- Inkomstenjaar huwelijk/wettelijk samenwonen
o Vb. 17/9/24 je huwt of legt verklaring wettelijk samenwonen af
 IJ24 => aangifteformulier 25 apart invullen
 IJ25 => aangifteformulier 2026 samen invullen
- Inkomstenjaar echtscheiding (vonnis)/beëindigen wettelijk samenwonen
- Inkomstenjaar na jaar feitelijke scheiding (als niet ongedaan gemaakt)
o Feitelijke scheiding = koppels die nog steeds gehuwd zijn (nog geen uitspraak rechter
echtsscheiding) die op een apart adres gaan wonen
o Vb. FS24 – 2025 nog niet uitgesproken
 IJ24 – AJ25 gezamenlijk belast: administratief: je mag beide apart invullen
maar je wordt gezamenlijk belast en kan beide geld vragen moest je niet
spontaan betalen
 IJ25 – AJ26 individueel belast: je bent enkel verantwoordelijk voor je eigen
belastingsschuld
- Inkomstenjaar van overlijden (mogelijkheid gemeenschappelijke aanslag)
o Jaar van overlijden standaard afzonderlijke aanslag, als je gemeenschappelijk
aanslag wilt kan overlevende dit aanvragen
- Gehuwden/Wettelijk samenwonende als één van partners inkomen van >13.050 euro van
internationale organisatie vrijgesteld van Belgische PB
o Mensen die voor de EU werken, betalen geen Belgische belasting maar Europese
(voordeliger)


3

, Hoe inkomsten opnemen in aangifte?
 In linkse kolom

Gemeenschappelijke aangifte
- Gehuwd echtpaar
o Wettelijk stelsel (kan met of zonder huwelijkscontract) = alles ervoor van jezelf, tijdens
huwelijk gemeenschappelijk
o Stelstel scheiding van goederen (met huwelijkscontract) = geld blijft van jezelf
o Algehele gemeenschap (met huwelijkscontract) = alles is gemeenschappelijk
- Wettelijke samenwonend
o Verklaring of notarieel samenlevingscontract
o Op fiscaal vlak gelijkgesteld met gehuwden
- Al wettelijk samenwonend in het jaar dat ze huwen (tenzij jaar WS = jaar huwelijk)

Achterliggende berekeningen zorgt ervoor dat je als koppel niet meer belastingen moet betalen
 Partners in gezamenlijke aangifte worden afzonderlijk belast: elke partner heeft zijn eigen
aanslagbasis (=decumul)
 Wordt weergegeven d.m.v. 1 aanslagbiljet
 Gehuwden en wettelijk samenwonende zijn gelijkgesteld

Hoe inkomsten opnemen in aangifte?
Linkerkolom Rechterkolom 2 aanslagbassisen
Oudste partner Jongste partner - Betalen
Codes starten met 1 Codes starten met 2 - Terug te vorderen bedrag door optelling
Codes starten met 3 Codes starten met 4

Feitelijk samenwonend = samenwonen in 1 huis, zonder overeenkomst
2005: FS niet gelijkgesteld met gehuwden
- Voordeel van wettelijk samenwonen: je kan het gemakkelijk ontbinden

Wettelijk samenwonend = overeenkomst afgesloten bij burgerlijke stand (2 meerjarige, kan zelfs
familie)
- WS die gaan huwen: voor jaar huwelijk blijft gemeenschappelijke aanslag (niet voor
alleenstaande die huwen)
- Einde WS = verklaring van ontbinding: fiscaal gelijkgesteld met echtscheiding
- Feitelijke scheiding WS = feitelijke scheiding 2 gehuwden
- Kan soms fiscaal voordelig zijn

Inkomsten van minderjarige kinderen (=handelingsonbekwaam)
Om te oordelen wie de inkomsten van minderjarige moet opnemen in de aangifte, daarvoor kijken we
naar type inkomsten:
 Ouders worden belast op:
o Roerende inkomsten
o Onroerende inkomsten
o Diverse inkomsten met uitzondering van onderhoudsgelden
 Kinderen worden belast op de door hun ontvangen:
o Beroepsinkomsten
o Onderhoudsgelden
 Deze inkomsten:
 Op eigen aangifte van de kinderen terecht
 Dit kind ontvangt dan ook een eigen aanslag
 Tellen mee als bestaansmiddelen (om te oordelen of dit kind nog ten laste
worden genomen of niet)
= belangrijk om te bepalen of een kind al dan niet ten laste is van de ouders
 Meestal zijn bij kinderen de beroepsinkomsten en onderhoudsgelden onder de grens
van de belastingvrije som, waardoor het voordeliger uitkomt dan de inkomsten bij op
de belastingbrief van de ouders




4