XHO1506
ASAYMENT 3 2025
UNIQUE NO.
DUE DATE: 2025
, i-Asayment 3 ye-XHO1506
UMBUZO 1
(i) Xa sithetha ngeengoma zabantwana sithetha ngantoni? (5)
Iingoma zabantwana ziingoma eziculwa ngabantwana okanye ngabantu abadala
kwindlela yokuzonwabisa, ukufundisa, okanye ukudlulisa amasiko. Ezi ngoma ziquka
iingoma zemidlalo, ezemfundo, nezemfesane, kwaye zidla ngokuba neentloko
eziphindaphindayo ukuze kube lula kuzingqina. Zibalulekile ekukhuliseni ulwimi,
ubuchule bokucinga, nolwazi lwamasiko.
(ii) Dadela enzulwini, uxoxe ngeempawu zeengoma zakwaXhosa zibe ntlanu. (10)
1. Iingoma zemidlalo:
Zisetyenziswa ngabantwana xa bedlala, umzekelo xa bedlala "uququ." Injongo
yazo kukuzonwabisa, ukudibanisa abantwana, nokubanceda bafunde
ukusebenzisana.
2. Iingoma zomtshato:
Ziculwa ngexesha lomtshato. Zithetha ngezithethe zomtshato, isidima sosapho,
kunye nobomi obutsha. Zisetyenziswa ukucacisa iziluleko kunye nemfundo
kubatshakazi nabakhwenyana.
3. Iingoma zomngcwabo:
Zineenjongo zokunikezela imbeko kwabafi, ukududuza usapho, nokuxhasa
ngokomoya. Zidla ngokuba nobunzulu bokucinga kunye nomxholo wobomi
nokufa.
4. Iingoma zokunqula:
Zisetyenziswa ngexesha leminyhadala okanye imisebenzi yenkolo. Zidlulisela
umanyano, ukholo, kunye nentlonipho kuMdali okanye kwizinyanya.
5. Iingoma zemfazwe:
Zazisetyenziswa ngexesha lemfazwe, zikhuthaza amalungu omkhosi ukuba abe
nesibindi. Zidla ngokudibanisa amagama anobundlobongela okanye okhuthazo.
ASAYMENT 3 2025
UNIQUE NO.
DUE DATE: 2025
, i-Asayment 3 ye-XHO1506
UMBUZO 1
(i) Xa sithetha ngeengoma zabantwana sithetha ngantoni? (5)
Iingoma zabantwana ziingoma eziculwa ngabantwana okanye ngabantu abadala
kwindlela yokuzonwabisa, ukufundisa, okanye ukudlulisa amasiko. Ezi ngoma ziquka
iingoma zemidlalo, ezemfundo, nezemfesane, kwaye zidla ngokuba neentloko
eziphindaphindayo ukuze kube lula kuzingqina. Zibalulekile ekukhuliseni ulwimi,
ubuchule bokucinga, nolwazi lwamasiko.
(ii) Dadela enzulwini, uxoxe ngeempawu zeengoma zakwaXhosa zibe ntlanu. (10)
1. Iingoma zemidlalo:
Zisetyenziswa ngabantwana xa bedlala, umzekelo xa bedlala "uququ." Injongo
yazo kukuzonwabisa, ukudibanisa abantwana, nokubanceda bafunde
ukusebenzisana.
2. Iingoma zomtshato:
Ziculwa ngexesha lomtshato. Zithetha ngezithethe zomtshato, isidima sosapho,
kunye nobomi obutsha. Zisetyenziswa ukucacisa iziluleko kunye nemfundo
kubatshakazi nabakhwenyana.
3. Iingoma zomngcwabo:
Zineenjongo zokunikezela imbeko kwabafi, ukududuza usapho, nokuxhasa
ngokomoya. Zidla ngokuba nobunzulu bokucinga kunye nomxholo wobomi
nokufa.
4. Iingoma zokunqula:
Zisetyenziswa ngexesha leminyhadala okanye imisebenzi yenkolo. Zidlulisela
umanyano, ukholo, kunye nentlonipho kuMdali okanye kwizinyanya.
5. Iingoma zemfazwe:
Zazisetyenziswa ngexesha lemfazwe, zikhuthaza amalungu omkhosi ukuba abe
nesibindi. Zidla ngokudibanisa amagama anobundlobongela okanye okhuthazo.