Samenvatting informatiesystemen 1ste bachelor TEW

INFORMATIESYSTEMEN
INLEIDEND HOOFDSTUK

 ICT = hardware, software, netwerken
 BELEIDSINFORMATICA/INFORMATIESYSTEMEN
= bedrijfskundige toepassing van ICT gericht op het omzetten van data naar (bedrijfskundige)
informatie
= MIS = Management Information Systems

BOUW VAN INFORMATIESYSTEMEN EN DE ROL VAN DE BEDRIJFSKUNDIGE ECONOOM


BOUWEN: WAAROM ENGINEERING HANDELS-INGENIEUR

 Wicked design problems kenmerken
o onvolledige en ambigue specificatie van het probleem
o geen deterministisch pad naar oplossing
o kennis van meerdere domeinen dient geïntegreerd te worden om een oplossing te vinden
o geen duidelijke criteria om mogelijke oplossingen te vergelijken en te evalueren; meerdere
oplossingen zijn mogelijk

HOOFDSTUK 1: INFORMATIE EN INFORMATIESYSTEMEN

SITUERING BELEIDSINFORMATICA


BELEIDSINFORMATICA - HET ONDERSTEUNEND PERSPECTIEF

 INFORMATIESYSTEMEN = systemen die bedrijfskundig relevante informatie verstrekken over klanten,
producten en voorraadniveaus eerder dan software voor het beheren van een kerncentrale of
software voor een schaakcomputer
 BELEIDSINFORMATICA bestrijkt een ruim gamma aan gebieden en problematieken à 2 deelgebieden
1) richt zich op managementaspecten
2) richt zich op het bouwen van informatiesystemen
 Beide deelgebieden hebben als doel een brug te vormen tussen bedrijfskunde/economie en ICT

BELEIDSINFORMATICA ALS BRUG TUSSEN BEDRIJFSKUNDE EN ICT

 Ontstaan van beleidsinformatica à door de grote kloof tussen bedrijfskundige & programmeurs à
beide partijen hadden elkaar nodig om goed te kunnen werken
 Bedrijfsinformatica heeft dus als doel deze kloof (tussen ICT en bedrijfskundige) te overbruggen

BOUWEN: DE BRUG ALS ONTWERPKLOOF TUSSEN DE FUNCTIONELE EN CONSTRUCTIEVE LAAG

 Bouwen van informatiesystemen
o FUNCTIONEEL-CONSTRUCTIEVE KLOOF beschrijft de essentie v/h ontwerpen van artefacten
 FUNCTIONELE LAAG hier wordt beschreven wat de functies of vereisten zijn van het
te ontwerpen artefact (= kunstmatig verschijnsel) à “wat” het artefact moet doen
 F-laag
 Verwijst naar de bedrijfskundige laag à het bepalen van vereisten van
informatiesystemen



1

,  CONSTRUCTIEVE LAAG hier wordt beschreven “hoe” het artefact deze functies
realiseert à structuur van de artefact
 C-laag
 Verwijst naar de mogelijkheden van de ICT
o Stap van functioneel naar constructief is de KERN van het ontwerp
o Beide lagen maken gebruik van verschillende constructen of primitieven
o Kloof tussen de 2 lagen ontstaat doordat de overgang van de functionele naar de
constructieve laag niet gemakkelijk is
o Het domein van de beleidsinformatica bevindt zich tussen de F-laag en C-laag
 Gericht op de studie van het realiseren van de F-laag met de technologische
mogelijkheden die worden geboden door de C-laag
 De stappen in de ontwikkeling van systemen (vergelijkbaar met de stappen van een bouwproces)
1) Project management
 Elk project dient opgevolgd te worden inzake de timing & budgettering van het
project à eerder bedrijfskundig
2) Systeemanalyse
 Bedrijfskundige vereisten & functionaliteit van het ontwerp voor
informatiesystemen moeten gekend zijn à co-creatie tussen ICT en bedrijfskundige
3) Systeemontwerp
 De beleidsinformaticus moet een plan maken à vereisten van de bedrijfskundige
worden vertaald in een ontwerp waarmee de technologische specialisten aan de
slag kunnen

MANAGEMENTASPECTEN VAN INFORMATIESYSTEMEN

 MANAGEMENTASPECTEN VAN INFORMATIESYSTEMEN bestudeert hoe geschikte condities voor het
bouwen van informatiesystemen kunnen gecreëerd worden à 2 vakgebieden
1) IT GOVERNANCE
 Welke IT strategie wordt er gevolgd in de organisatie?
a) Kosten gebaseerd perspectief
 Vertrekt vanuit de bedrijfskunde (F-laag) à C-laag wordt als
ondersteunend gezien
 Weinig aandacht voor nieuwe innovatieve mogelijkheden van ICT
 Focus: kost efficiëntie realiseren van de informatienoden
 Er is een nood aan informatie om een beslissing te nemen
b) Innovatieperspectief
 Vertrekt vanuit de ICT (C-laag)
 Gaat om nieuwe technologische mogelijkheden die de ICT-
innovaties aanbieden
 Welke innovatie kan bedrijfskundige concepten of strategieën
mogelijk maken?
 Hoe gaat de organisatie zich hiermee differentiëren van de
concurrentie?
2) IT AUDIT
 Voldoen de informatiesystemen en geautomatiseerde processen aan de regelgeving
opgesteld door de organisatie/opgelegd door de overheid?




2

,HET MULTIDISCIPLINAIRE KARAKTER VAN DE BELEIDSINFORMATICA

 Er zijn raakpunten met de gebieden aan beide uiteinden van het spectrum
o Kennis van het bedrijfskundige domein (accounting, marketing …) is noodzakelijk om een rol
te kunnen spelen in het bestuderen/bepalen van de vereisten van informatiesystemen
o Kennis van de ICT-kant van het spectrum zijn ook noodzakelijk voor de beleidsinformatica om
bv: een realistische schatting te kunnen maken van de kosten van de bouw van een
informatiesysteem
 Het raakpunt tussen de beide disciplines is een enorme waaier van activiteiten zoals
systeemontwikkeling met inbegrip van ICT project management, ICT investeringsbeleid,
productiviteitsstudies van ICT, organisatie van het IT departement, change management …
à combinatie van al deze gebieden maakt de beleidsinformatica een zeer breed en multidisciplinair
gebied
 Mogelijk om de beleidsinformatica af te bakenen als een volledig afgescheiden domein

PRIMAIRE VS SECUNDAIRE ACITIVITEITEN

 PRIMAIRE ACTIVITEITEN zijn activiteiten die rechtsreeks de kern van de organisatie uitmaken en die
rechtsreeks betrekking hebben op het productieproces van het product of dienst van de organisatie
Bv: industrie, dienstensector
 SECUNDAIRE ACTIVITEITEN zijn ondersteunend aan de primaire activiteiten
Bv: marketing, accounting, ICT
 Primaire activiteiten van organisaties in de dienstensector en de overheid konden worden
geautomatiseerd met behulp van inzichten uit de beleidsinformatica à deed het belang van ICT in
organisaties toenemen omdat ook de kern van de organisatie werd geautomatiseerd à resulteerde in
winst

BELEIDSINFORMATICA – HET INNOVEREND PERSPECTIEF

 Belang van ICT
o De aandacht ligt niet op de automatisering van een gegeven of vastliggend
bedrijfskundig/economisch doel
o Aandacht ligt wel op de vraag of er door nieuwe technologische mogelijkheden nieuwe
diensten, producten, organisatiestructuren of andere bedrijfskundige doelen haalbaar zijn
 Problematiek van het bouwen van informatiesystemen
- Nieuwe technologieën hebben een andere manier van ontwerpen & programmeren
- Een innovatief systeem moet eerst een experimentele fase doostaan voordat het op grote
schaal gebruikt kan worden
- Het integreren van het prototype met de overige informatiesystemen is niet makkelijk
 Problematiek van de managementaspecten
- Innovaties bevatten bedrijfskundige & technische risico’s
- Er wordt zich afgevraagd of experimenten & prototypes voldoende waarde bijdragen aan de
bedrijfskundige doelstellingen v/d organisatie in verhouding met de (opportuniteits)kosten
die ze generen
- Impact van innovatie op de concurrentiepositie
Bv: disintermediatie: ICT laat het toe om tussenpersonen in een markt in toenemende mate
overbodig te maken




3

, WAT IS INFORMATIE?


DE ROL VAN INFORMATIE BIJ BEDRIJFSKUNDIGE BESLISSINGEN

 Rol van informatie bij het nemen van beslissingen wordt beschreven in het DIKAR-model
 DIKAR beschrijft hoe de transformatie van data naar informatie en kennis tot acties zou moeten
leiden die bedrijfskundige resultaten opleveren
O DATA
= de ruwe feiten die een bepaald fenomeen, concept of gebeurtenis beschrijven (cijfer)
 Data moet beschikbaar zijn over het huidig aantal verkopen van het product
 Verschil tussen data en informatie hangt af van de vraag: “kan je dit bedrijfskundig
gebruiken?”
O INFORMATIE
= data die een specifieke betekenis heeft in een specifieke context
 Op basis van de data moet er relevante informatie geaggregeerd worden
 Je gaat een digitale spiegel maken van een correcte representatie van de wereld
 Digitale spiegel is ALTIJD partieel
O KENNIS
= het begrijpen van een bepaald onderwerp, onder meer door gebruik van bepaalde
hoeveelheden informatie, ervaring en expertise
 Hier gaat de informatie verder onderbroken & aangevuld worden met andere
informatie, ervaring & expertise
O ACTIE
= verwijst naar het nemen van een bedrijfskundige beslissing op basis van de beschikbare
data, informatie en kennis
 Gebaseerd op de kennis gaat er actie ondernomen worden
O RESULTAAT
= de feedback die de acties opleveren voor de organisatie in de reële wereld
 Men gaat de actie opvolgen & vergelijken met de verrichte investeringen




WAT IS INFORMATIE?

 Data ≠ Informatie ≠ kennis
o Bij data gaat het om feiten zonder betekenis (bv: het getal 18)
o Bij informatie gaat het om feiten waar een betekenis aan toegevoegd wordt (bv: het getal 18
stelt het aantal bestellingen voor van een onderneming)
o Bij kennis gaat het om meer dan louter informatie, soort knowhow (bv: weten hoe er moet
omgegaan worden met klanten die tot op vandaag in 1 jaar al 18 bestellingen hebben
geplaats)

INFORMATIE ALS EEN MODEL VAN DE REËLE WERELD

 INFORMATIESYSTEEM = een soort informatie-spiegel van de reële wereld waarin wij leven à we
representeren de reële wereld door middel van informatie (symbolen, tekens …) à gaat om een
“abstractie” van de reële wereld à partiële afspiegeling
 Wijziging in de reële wereld wordt bijna onmiddellijk toegevoegd in de digitale wereld à 24/7




4