Volledige samenvatting - pediatrie Sara Engels

Samenvatting Pediatrie
Sara Engels
1. Het gezonde kind: ontwikkeling
Op eigen tempo, afh van de aanleg, mate van aanmoediging en motivatie
Je kan aanmoedigen maar niet forceren!!

1.1. De motorische ontwikkeling
1.1.1. Grove motoriek

Vanaf de geboorte
 Baby ligt met hoofd opzij.
 Naarmate de nekspieren sterker worden:
o Kan het kind recht omhoog kijken (ruglig).
o Kan het hoofd optillen (buiklig).
o Rond 3 maanden: baby kan zijn/haar hoofd even rechtop houden.
Buikligging
 Belangrijk, maar alleen onder toezicht en bij voorkeur niet na het eten.
 Voordelen van buikligging:
o Versterkt nek-, rug-, arm- en beenspieren.
o Stimuleert hoofdcontrole en grijpreflexen.
o Bevordert opdrukken, rollen, kruipen.
o Vermindert risico op afgeplat hoofd.
o Goede voorbereiding op mobiliteit (bv. kruipen).
4 à 5 maanden
 Baby leert van rug naar zij rollen.
 Later: omrollen van buik naar rug en omgekeerd.
6 maanden
 Kan met steun of steun op eigen handen rechtzitten.
 Tussen 6 en 9 maanden leren baby’s meestal zelfstandig zitten.
 Belangrijk: niet forceren om lang te zitten.
6 à 9 maanden
 Baby’s kunnen met hulp gewicht op hun benen dragen.
 Begin van verplaatsing:
o Tijgersluipgang → kruipen op handen en knieën.
o Soms slaan kinderen kruipen over of gebruiken alternatieven
(poepschuiven).
9 à 12 maanden
 Baby’s trekken zich op tot staande houding.
 Gaan langs meubels schuifelen.
14 à 15 maanden
 Gemiddeld worden de eerste losse stapjes gezet.
 Zelfstandig stappen is normaal tussen 12 en 18 maanden.
Vanaf 18 maanden
 Verbetering van evenwicht en behendigheid.
 Kind leert:
o Rennen, klimmen, springen,…
Activiteiten en speelgoed veranderen sterk in deze fase.

, 1.1.2. Fijne motoriek

 Fijne motoriek = gerichte bewegingen met handen, vingers en voeten.
 Ontwikkeling is afhankelijk van lichamelijke rijpheid en aanleg.
 Wordt gestimuleerd door volwassenen en ervaring.

Vanaf de geboorte
 Baby toont reflexen zoals:
o Grijpreflex, Schrikreflex (Moro), Zuigreflex, Draaireflex
 Rond 6 maanden verdwijnen reflexen en maken plaats voor bewuste bewegingen.

0–3 maanden
 Pasgeborene: vuistjes meestal gesloten.
 2 maanden: handen af en toe open.
 3 maanden: handen meestal open.
 Baby kijkt geboeid naar zijn/haar handen.
 Leert handen naar de mond brengen en samenbrengen boven de buik.

3,5–6 maanden
 Baby grijpt gericht naar VW (eerst per ongeluk, dan doelgericht).
 Kan VW grijpen en vasthouden.

6–9 maanden
 Baby kan:
o VW doorgeven van de ene naar de andere hand.
o Twee VW tegelijk vasthouden.
 Ontwikkelt meer controle met vingertoppen.
 Verkennen van voorwerpen via aanraking.

9–12 maanden
 Ontwikkeling van pincetgreep: grijpen met duim en wijsvinger/middenvinger.
 Kan kleine dingen oprapen zoals een kruimel of rozijn.
 Let op: verhoogd risico op verslikking of inslikken van kleine voorwerpen.

Vanaf 12 maanden
 Complexere handbewegingen:
o Speelgoed voortduwen, Blokjes stapelen, Kleuren met potloden/wasco's.
 Kind kan taakjes meer zelfstandig uitvoeren.

Rond 18 maanden
 Peutertje leert eten met een vork (stukjes prikken en naar de mond brengen).

1.1.3. Wiechenonderzoek
Kind & gezin = tempo en kwaliteit v psychomotorische en neurologische ontw volgen
= ontwikkelingsstoornissen vroegtijdig opsporen
Onderzoeken:

,  Fijne motoriek
 Grove motoriek
 Communicatie
 Adaptie
 Persoonlijkheid en sociaal gedrag

!! ELK kind verschilt van tempo!!
 Kijken naar voorgeschiedenis bv. Vroeggeboorte

1.2. Het gebit

🦷 Melkgebit
Bestaat uit 20 tanden: 4x2 snijtanden, 4x1 hoektanden en 4x2 kiezen
 Doorbraak begint gemiddeld rond 6 maanden, maar tot 12 maanden is normaal.
 Bij geen tandjes op 16 maanden → raadpleeg tandarts.
 Doorbraak gebeurt meestal in paren.
 Melkgebit is volledig rond 30 maanden.

⚠️ Symptomen bij tanddoorbraak
 Rood en geïrriteerd tandvlees
 Lopende neus
 Kwijlen
 Slechte eetlust
 Slecht slapen
 Lichte temperatuursverhoging (≠ hoge koorts of diarree!)
Bijtring kan verlichting geven
Tandgel enkel op doktersadvies

🦷 Blijvend Gebit
 Tanden wisselen rond 6 jaar
 Meestal eerst snijtanden of kiezen achter het melkgebit
 Blijvend gebit = 32 tanden

🪥 Tanden Poetsen
 Start bij eerste melktand
 2x per dag poetsen
 Hulp nodig tot 8–10 jaar
 Gebruik fluoride tandpasta voor glazuurbescherming
 Gebruik tandenborstel met kleine kop en zachte haartjes
 Kan starten met washandje of vingertandenborstel

🍯 Voeding en Fopspeen
 Geen honing of zoetigheid op fopspeen → risico op cariës
 Fopspeen altijd schoonmaken met water
 Let op besmetting met bacteriën via speen van anderen

🍼 Zuigflescariës

,  Vroegtijdige tandbederf aan boventanden
 Oorzaak: langdurig contact met suikerhoudende drankjes (vb. melk, sap)
 ’s Nachts gevaarlijker: minder speekselproductie → minder herstel
💡 Tips om dit te voorkomen:
 Geef overdag geen zoetdrankjes uit flesje als gewoonte
 Leg kind nooit met een flesje in bed
 Leer drinken uit beker vanaf 6–8 maanden
 Open beker (liever dan tuitbeker) = betere mondmotoriek

1.3. Zicht

Zichtontwikkeling bij pasgeborenen
 Een pasgeborene ziet nog wazig, maar herkent licht/donker & draait zich nr licht
(indien niet te fel)
 Ziet het best op een afstand van ±20 cm.
 Reageert op contrasten (bv. zwart-wit) en gezichten.
 Kleuren worden pas vanaf 4 maanden waargenomen, te beginnen met rood,
daarna blauw, geel en groen.
 Tussen 3 à 6 maanden: baby ziet beter en kan bewegende voorwerpen volgen.
 De ogen ontwikkelen verder tot 7 à 8 jaar.
 Tijdige opsporing van oogproblemen is belangrijk voor een goede ontwikkeling.

Preventie oogtest Kind&Gezin
 Oogtesten op 12 en 30 maanden.
 Doel: opsporen van risico op lui oog en andere ernstige oogafwijkingen.
 Test is pijnloos en kindvriendelijk.
 Werking: camera met infraroodlicht analyseert reflectie op het netvlies.
 Test is géén diagnose zoals bij de oogarts; bij afwijking is doorverwijzing nodig.
 Soms vals alarm, aangezien ogen van kinderen nog in ontwikkeling zijn.

Bijziendheid (myopie)
Oorzaken van toename bijziendheid
 Te weinig daglicht
 Te veel activiteiten van dichtbij (bv. Lezen, schermgebruik)
 Jongere leeftijd bij ontstaan myopie
Advies voor preventie
 Beperk schermtijd:
o 0-2 jaar: geen schermgebruik.
o 2-5 jaar: max. 1 uur/dag.
o 5-12 jaar: max. 2 uur/dag.
 Houd schermen op minstens 30 cm afstand.
 Neem om de 15-20 min. een pauze van het scherm.
 Stimuleer buitenspelen
o Daglicht stimuleert de aanmaak van stoffen die de ooggroei vertragen.
o Aangeraden: gemiddeld 2 uur/dag buiten zijn.