Assignment 2 Semester 1 2025
Unique Number:
Due Date: March 2025
UMBUZO 1
UGuthrie uchaza ukuba ulwimi lunokuthathwa njengolwimi lwesiNtu ukuba luhlangabezana
neendlela ezine ezithile. Ezi ndlela zibandakanya inkqubo yezikhamiso (noun class
system), ubudlelwane phakathi kwesinye nesininzi, ukuvumelanisa amagama (concord
system), kunye nokungabinako ukubonakalisa isini ngokwezabizwana. Ndingakubonisa
ukuba isiXhosa singolunye lolwimi lwesiNtu ngokusebenzisa le migangatho kaGuthrie.
1. Inkqubo Yezikhamiso – Ukuhlelwa Kwamabizo Ngamaqela
Iilwimi lwesiNtu zine inkqubo yeeklasi zamabizo, ezisebenzisa izikhamiso ezithile
(prefixes) ukwahlula amagama ngokobume bawo.
Umzekelo kwisiXhosa:
Umntu (singular, class 1)
Abantu (plural, class 2)
DISCLAIMER & TERMS OF USE
Educational Aid: These study notes are intended to be used as educational resources and should not be seen as a
replacement for individual research, critical analysis, or professional consultation. Students are encouraged to perform
their own research and seek advice from their instructors or academic advisors for specific assignment guidelines.
Personal Responsibility: While every effort has been made to ensure the accuracy and reliability of the information in
these study notes, the seller does not guarantee the completeness or correctness of all content. The buyer is
responsible for verifying the accuracy of the information and exercising their own judgment when applying it to their
assignments.
Academic Integrity: It is essential for students to maintain academic integrity and follow their institution's policies
regarding plagiarism, citation, and referencing. These study notes should be used as learning tools and sources of
inspiration. Any direct reproduction of the content without proper citation and acknowledgment may be considered
academic misconduct.
Limited Liability: The seller shall not be liable for any direct or indirect damages, losses, or consequences arising from
the use of these notes. This includes, but is not limited to, poor academic performance, penalties, or any other negative
consequences resulting from the application or misuse of the information provided.
, For additional support +27 81 278 3372
UMBUZO 1
UGuthrie uchaza ukuba ulwimi lunokuthathwa njengolwimi lwesiNtu ukuba
luhlangabezana neendlela ezine ezithile. Ezi ndlela zibandakanya inkqubo
yezikhamiso (noun class system), ubudlelwane phakathi kwesinye nesininzi,
ukuvumelanisa amagama (concord system), kunye nokungabinako ukubonakalisa
isini ngokwezabizwana. Ndingakubonisa ukuba isiXhosa singolunye lolwimi
lwesiNtu ngokusebenzisa le migangatho kaGuthrie.
1. Inkqubo Yezikhamiso – Ukuhlelwa Kwamabizo Ngamaqela
Iilwimi lwesiNtu zine inkqubo yeeklasi zamabizo, ezisebenzisa izikhamiso ezithile
(prefixes) ukwahlula amagama ngokobume bawo.
Umzekelo kwisiXhosa:
Umntu (singular, class 1)
Abantu (plural, class 2)
Isitulo (singular, class 7)
Izitulo (plural, class 8)
Ezi zigaba zamabizo ziyenza icace into yokuba isiXhosa lilwimi lwesiNtu kuba
lisebenzisa izikhamiso ezahlukileyo ukuchaza intsingiselo yamagama.
2. Ubudlelwane Phakathi Kwenye Nenininzi
Iilwimi lwesiNtu zisebenzisa inkqubo ecacileyo yokudibanisa amagama
aphindaphindiweyo ngokweklasi yawo. Phantse onke amabizo anesinye nesininzi
ezahlukeneyo.
Umzekelo kwisiXhosa:
Singular (Class 1): Umfundi → Plural (Class 2): Abafundi (student →
students)
Singular (Class 3): Umlambo → Plural (Class 4): Imilambo (river → rivers)