Propedeutica 3e Bachelor, 2023-2024
Inhoudsopgave
Inleiding ............................................................................................ Error! Bookmark not defined.
Signalement & Algemene Indruk ......................................................... Error! Bookmark not defined.
Anamnese ........................................................................................ Error! Bookmark not defined.
Algemeen Klinisch onderzoek ............................................................. Error! Bookmark not defined.
Ademhalingsstelsel Grote Huisdieren ................................................. Error! Bookmark not defined.
Ademhalingsstelsel Kleine Huisdieren ................................................ Error! Bookmark not defined.
Cardiologie Kleine Huisdieren ............................................................ Error! Bookmark not defined.
Cardiologie Grote Huisdieren ............................................................. Error! Bookmark not defined.
Urinair Stelsel – Grote Huisdieren ....................................................... Error! Bookmark not defined.
Gastro-enterologie Kleine Huisdieren ................................................. Error! Bookmark not defined.
Gastro-Intestinaal stelsel Grote Huisdieren ......................................... Error! Bookmark not defined.
Urinair stelsel Kleine Huisdieren ......................................................... Error! Bookmark not defined.
Bloedonderzoek Kleine huisdieren ...................................................... Error! Bookmark not defined.
Bloedonderzoek Grote huisdieren ....................................................... Error! Bookmark not defined.
Dermatologie .................................................................................... Error! Bookmark not defined.
Cytologie van de interne organen .................................................................................................. 2
Neurologisch stelsel Grote Huisdieren .......................................................................................... 17
Neurologisch stelsel Kleine huisdieren .......................................................................................... 32
Oogonderzoek Kleine Huisdieren .................................................................................................. 45
Oogonderzoek Paard ................................................................................................................... 56
Mondonderzoek Paard ................................................................................................................. 63
Voortplantingsstelsel Kleine Huisdieren ........................................................................................ 72
Voortplantingsstelsel Paard.......................................................................................................... 94
Voortplantingsstelsel Herkauwer ................................................................................................ 101
Orthopedie Kleine Huisdieren..................................................................................................... 110
Orthopedie Paard ...................................................................................................................... 114
Gedrag...................................................................................................................................... 120
Mondholte/Stomatologie Hond en Kat......................................................................................... 129
De tand ..................................................................................................................................... 129
~1~
Imke Vandereyt
,Propedeutica 3e Bachelor, 2023-2024
Cytologie van de interne organen
Introductie
- snel, vaak gemakkelijk
- onderscheid inflammatie <-> tumor
- type tumor
-> epitheliale
-> rond cel tumoren
-> mesenchymale tumoren
- informatie aangaande prognose en verdere therapie
- steeds in correlatie met klinische presentatie en de resultaten van andere onderzoeken
Inflammatie
- veel verschillende celtypes
-> benoemen naar meest voorkomende cel
Tumor
- 1 cel type dat heel veel voorkomt
- wel verschillende groottes in kern en cel zelf
- types tumoren (foto : mesenchymaal tumoren)
~2~
Imke Vandereyt
,Propedeutica 3e Bachelor, 2023-2024
Verzameltechniek
- vaak mbv echografie
- vaak zonder sedatie
- optimale positie en ontsmetten huid
- 5-10 ml spuit, 22 G naald
- neem steeds verschillende stalen van een letsel
Methode
1) 2-3 x voorzichtig aspireren
! let op voor bloedcontaminatie, dan niet aspireren maar heen en weer bewegen
2) dan onderdruk los laten en naald verwijderen
3) op rand v draagglaasje plaatsen & voorzichtig uitstrijken
4) drogen en kleuren
Soorten stalen
- Interne organen
- Bloeduitstrijkjes
- Beenmergaspiraten
- Lichaamsvloeistoffen:
-> abdominale en pleurale effusies
-> cysten, gewrichtsvocht, urine, cerebrospinaal vocht of bronchoalveolaire lavage
Vloeistoffen
- best onmiddellijk uitstrijken, zo snel mogelijk voor juiste morfologie
- EDTA tube voor celtelling
- in steriel recipiënt voor cultuur
Cytologische interpretatie
- cytologische bevindingen toetsen aan
-> klinische en labobevindingen, of het logisch is
-> info over het voorkomen van een bepaalde tumor, mogelijke plaatspredilecties en morfologie
Aanbevelingen
- uitstrijkje volledig laten drogen
-> behalve bij een lipoom
- bekijk het op 40x voor cellulariteit te beoordelen
-> zijn het genoeg cellen?
~3~
Imke Vandereyt
, Propedeutica 3e Bachelor, 2023-2024
-> zijn het gekernde cellen
! als er geen kernen zijn : bloed, is niet de bedoeling
-> zones met cellen mooi naast elkaar, mono layer
-> intacte cellen en goed gekleurd : dan kan je kern en cytoplasma identificeren
Cytologie van lymfeknopen
Normale lymfeknopen
- heterogene populatie cellen
-> moeten niet allemaal dezelfde grootte hebben
- mature lymfocyten en prolymfocyten: 90-95%
- lymfoblasten : <15%
- zeldzame plasmacellen, neutrofielen, macrofagen, mastcel
1) Lymfocyt
- kern : gelijke grote als RBC
- grote ronde-ovale kern
- duidelijke chromatine (donker)
- weinig, blauw cytoplasma
2) Lymfoblast
- 2-3x de grootte van een lymfocyt
- meer cytoplasma
- lichter blauw cytoplasma
- grotere kern, nucleolus mogelijks zichtbaar
~4~
Imke Vandereyt
Inhoudsopgave
Inleiding ............................................................................................ Error! Bookmark not defined.
Signalement & Algemene Indruk ......................................................... Error! Bookmark not defined.
Anamnese ........................................................................................ Error! Bookmark not defined.
Algemeen Klinisch onderzoek ............................................................. Error! Bookmark not defined.
Ademhalingsstelsel Grote Huisdieren ................................................. Error! Bookmark not defined.
Ademhalingsstelsel Kleine Huisdieren ................................................ Error! Bookmark not defined.
Cardiologie Kleine Huisdieren ............................................................ Error! Bookmark not defined.
Cardiologie Grote Huisdieren ............................................................. Error! Bookmark not defined.
Urinair Stelsel – Grote Huisdieren ....................................................... Error! Bookmark not defined.
Gastro-enterologie Kleine Huisdieren ................................................. Error! Bookmark not defined.
Gastro-Intestinaal stelsel Grote Huisdieren ......................................... Error! Bookmark not defined.
Urinair stelsel Kleine Huisdieren ......................................................... Error! Bookmark not defined.
Bloedonderzoek Kleine huisdieren ...................................................... Error! Bookmark not defined.
Bloedonderzoek Grote huisdieren ....................................................... Error! Bookmark not defined.
Dermatologie .................................................................................... Error! Bookmark not defined.
Cytologie van de interne organen .................................................................................................. 2
Neurologisch stelsel Grote Huisdieren .......................................................................................... 17
Neurologisch stelsel Kleine huisdieren .......................................................................................... 32
Oogonderzoek Kleine Huisdieren .................................................................................................. 45
Oogonderzoek Paard ................................................................................................................... 56
Mondonderzoek Paard ................................................................................................................. 63
Voortplantingsstelsel Kleine Huisdieren ........................................................................................ 72
Voortplantingsstelsel Paard.......................................................................................................... 94
Voortplantingsstelsel Herkauwer ................................................................................................ 101
Orthopedie Kleine Huisdieren..................................................................................................... 110
Orthopedie Paard ...................................................................................................................... 114
Gedrag...................................................................................................................................... 120
Mondholte/Stomatologie Hond en Kat......................................................................................... 129
De tand ..................................................................................................................................... 129
~1~
Imke Vandereyt
,Propedeutica 3e Bachelor, 2023-2024
Cytologie van de interne organen
Introductie
- snel, vaak gemakkelijk
- onderscheid inflammatie <-> tumor
- type tumor
-> epitheliale
-> rond cel tumoren
-> mesenchymale tumoren
- informatie aangaande prognose en verdere therapie
- steeds in correlatie met klinische presentatie en de resultaten van andere onderzoeken
Inflammatie
- veel verschillende celtypes
-> benoemen naar meest voorkomende cel
Tumor
- 1 cel type dat heel veel voorkomt
- wel verschillende groottes in kern en cel zelf
- types tumoren (foto : mesenchymaal tumoren)
~2~
Imke Vandereyt
,Propedeutica 3e Bachelor, 2023-2024
Verzameltechniek
- vaak mbv echografie
- vaak zonder sedatie
- optimale positie en ontsmetten huid
- 5-10 ml spuit, 22 G naald
- neem steeds verschillende stalen van een letsel
Methode
1) 2-3 x voorzichtig aspireren
! let op voor bloedcontaminatie, dan niet aspireren maar heen en weer bewegen
2) dan onderdruk los laten en naald verwijderen
3) op rand v draagglaasje plaatsen & voorzichtig uitstrijken
4) drogen en kleuren
Soorten stalen
- Interne organen
- Bloeduitstrijkjes
- Beenmergaspiraten
- Lichaamsvloeistoffen:
-> abdominale en pleurale effusies
-> cysten, gewrichtsvocht, urine, cerebrospinaal vocht of bronchoalveolaire lavage
Vloeistoffen
- best onmiddellijk uitstrijken, zo snel mogelijk voor juiste morfologie
- EDTA tube voor celtelling
- in steriel recipiënt voor cultuur
Cytologische interpretatie
- cytologische bevindingen toetsen aan
-> klinische en labobevindingen, of het logisch is
-> info over het voorkomen van een bepaalde tumor, mogelijke plaatspredilecties en morfologie
Aanbevelingen
- uitstrijkje volledig laten drogen
-> behalve bij een lipoom
- bekijk het op 40x voor cellulariteit te beoordelen
-> zijn het genoeg cellen?
~3~
Imke Vandereyt
, Propedeutica 3e Bachelor, 2023-2024
-> zijn het gekernde cellen
! als er geen kernen zijn : bloed, is niet de bedoeling
-> zones met cellen mooi naast elkaar, mono layer
-> intacte cellen en goed gekleurd : dan kan je kern en cytoplasma identificeren
Cytologie van lymfeknopen
Normale lymfeknopen
- heterogene populatie cellen
-> moeten niet allemaal dezelfde grootte hebben
- mature lymfocyten en prolymfocyten: 90-95%
- lymfoblasten : <15%
- zeldzame plasmacellen, neutrofielen, macrofagen, mastcel
1) Lymfocyt
- kern : gelijke grote als RBC
- grote ronde-ovale kern
- duidelijke chromatine (donker)
- weinig, blauw cytoplasma
2) Lymfoblast
- 2-3x de grootte van een lymfocyt
- meer cytoplasma
- lichter blauw cytoplasma
- grotere kern, nucleolus mogelijks zichtbaar
~4~
Imke Vandereyt