H20. Revolutie in energie en industrie
Chronologie
1765: Hargreaves vindt Spinning Jenny uit; Arkwricht vindt water kader uit.
1769: Watt patenteert moderne stoomenergie.
1780-1850: Industriële Revolutie; populatie groei in Groot-Brittannië.
1799: Combination Acts aangenomen in Engeland.
1802-1833: Serie fabriekswetten door de Engelse overheid ingevoerd.
1805: Egypte begint proces van modernisering.
1810: Staking van Manchester katoen spinners.
1815: West-Europese landen volgen Britse industriële methoden.
1824: Combination Acts ingetrokken.
1829: Locomotief ‘Rocket’.
1830’: Industriële banken in België.
1834: Zollverein opgericht in Duitse staten.
1842: Mines Act aangenomen in Groot-Brittannië.
1844: Engels, The Condition of the Working Class in England.
1850’: Japan neemt westerse technologie over; grotere industriële kloof.
1851: Tentoonstelling in het Crystal Palace in Londen.
1860’: Duitsland en de Verenigde Staten beginnen snel te industrialiseren.
Begrippen
Industriële Revolutie: beschrijft de innovaties en economische groei dat in de late 18 e eeuw in Engeland begon.
Spinning Jenny: hand aangevoerde machine om te spinnen.
Water kader: machine voor spinnen die een capaciteit had van honderden naalden en op water gedreven werd.
Stoommachines: kool verbranden voor stoom, wat in een pomp werd ingezet.
Rocket: eerste effectieve locomotief die tussen Liverpool en Manchester werd gebruikt.
Iron law of wages: de druk van de populatiegroei zorgt ervoor dat lonen niet boven de normale norm groeien.
Tarief bescherming: de manier van de overheid om de eigen economie te beschermen door hoge tarieven op import.
Fabriekswetten: Engelse wetten die de werkdag van kinderen verkleinde en regels stelde rondom hygiëne.
Gespreide sferen: op gender gebaseerd werk met de vrouw thuis en de man als kostwinner.
Mijnwetten 1842: verbod op ondergronds werk voor alle vrouwen en kinderen onder 10.
Luddieten: groei handarbeiders die fabrieken in Noord-Engeland aanvielen.
Klassenbewustzijn: bewustzijn dat je bij een bepaalde sociale en economische groep hoort, die conflict hebben.
Combination Acts: Britse wetten die vakbonden en stakingen verboden.
, H21. Ideologieën en omwentelingen
Chronologie
1790’-1840’: Romantiek als beweging in de literatuur en kunst.
1809-1848: Metternich als Oostenrijkse minister.
1810: Germaine de Staël publiceert On Germany.
1814-1815: Congres van Wenen.
1815: Corn Laws in Groot-Brittannië; heilige alliantie gevormd.
1815: Napoleon verslagen bij de Slag bij Waterloo.
1819: Karlsbad Decrees ingevoerd door de Duitse Confederatie.
1820: Congres van Troppau verkondigt behoud van aristocratische regimes.
1821: Oostenrijk verplet de liberale revolutie in Napels en restaureert de Siciliaanse autocratie.
1823: Franse leger restaureert de Spaanse kroon.
1830: Griekenland wint onafhankelijkheid van de Ottomanen + Frankrijk valt Algerije binnen.
1832: Reform Bill in Engeland.
1839: Socialist Louis Blanc publiceert The Organization of Work.
1840: Anarchist Pierre-Joseph Proudhon publiceert Wat Is Property?
1845-1851: Grote hongersnood in Ierland.
1847: Ten Hours Act in Engeland.
1848: Revoluties in Frankrijk, Oostenrijk en Pruisen; Marx en Engels publiceren The Communist Manifesto.
Omwentelingen van 1848
1848
Januari: opstand in Napels, Italië.
Februari: Revolutie in Parijs; proclamatie van de Voorlopige Regering.
Maart: opstand in Oostenrijk
Mei: Frankfurt parlement schrijft een constitutie voor een verenigd Duitsland.
Augustus: Oostenrijkse leger onderdrukt opstand in Noord-Italiaanse staten.
September-november: counterrevolutie tegen hervormers in Pruisen en Duitse staten.
December: Franz Joseph tot Oostenrijke keizer gekroond; Louis Napoleon president in Frankrijk.
1849
Maart: Frankfurt parlement maakt constitutie af; Friedrich Wilhelm van Pruisen keizer van Duistland (afgewezen).
Juni: Russische troepen onderdrukken autonomie van Hongarije.
Begrippen
Congres van Wenen: meeting van Europese landen over een generale vrede na Napoleons nederlaag.
Heilige alliantie: alliantie tussen de conservatieve landen Oostenrijk, Pruisen en Rusland.
Karlsbad Decrees: conservatieve maatregel tegen liberale organisaties.
Liberalisme: gelijkheid en vrijheid; representatieve overheid; gelijkheid voor de wet; etc.
Laissez faire: economisch liberalisme dat staat voor zo min mogelijk bemoeienis van de overheid.
Nationalisme: elke groep heeft zijn eigen identiteit met een eigen taal en geschiedenis.
Socialisme: coöperatie en gemeenschap; planeconomie; sociale gelijkheid; regulatie van eigendom.
Marxisme: revolutie onder de arbeidersklasse die leidt tot omverwerping van kapitalisme.
Bourgeoisie: middenklasse die de arbeidersklasse exploiteerde.
Proletariaat: industriële arbeidersklasse die werden geëxploiteerd door ‘geldwolven’.
Romantiek: artistieke beweging die tegen het rationele van de Verlichting was. Ging in op gevoel.
Corn Laws: geen import van graan, tenzij het niet in eigen land verbouwd kon worden.
Slag bij Peterloo: protest bij Saint Peters Field als reactie op de herziene Corn Laws.
Reform Bill van 1832: politieke hervorming die het aantal stemmers vergrootte met 50% in Engeland.
Chronologie
1765: Hargreaves vindt Spinning Jenny uit; Arkwricht vindt water kader uit.
1769: Watt patenteert moderne stoomenergie.
1780-1850: Industriële Revolutie; populatie groei in Groot-Brittannië.
1799: Combination Acts aangenomen in Engeland.
1802-1833: Serie fabriekswetten door de Engelse overheid ingevoerd.
1805: Egypte begint proces van modernisering.
1810: Staking van Manchester katoen spinners.
1815: West-Europese landen volgen Britse industriële methoden.
1824: Combination Acts ingetrokken.
1829: Locomotief ‘Rocket’.
1830’: Industriële banken in België.
1834: Zollverein opgericht in Duitse staten.
1842: Mines Act aangenomen in Groot-Brittannië.
1844: Engels, The Condition of the Working Class in England.
1850’: Japan neemt westerse technologie over; grotere industriële kloof.
1851: Tentoonstelling in het Crystal Palace in Londen.
1860’: Duitsland en de Verenigde Staten beginnen snel te industrialiseren.
Begrippen
Industriële Revolutie: beschrijft de innovaties en economische groei dat in de late 18 e eeuw in Engeland begon.
Spinning Jenny: hand aangevoerde machine om te spinnen.
Water kader: machine voor spinnen die een capaciteit had van honderden naalden en op water gedreven werd.
Stoommachines: kool verbranden voor stoom, wat in een pomp werd ingezet.
Rocket: eerste effectieve locomotief die tussen Liverpool en Manchester werd gebruikt.
Iron law of wages: de druk van de populatiegroei zorgt ervoor dat lonen niet boven de normale norm groeien.
Tarief bescherming: de manier van de overheid om de eigen economie te beschermen door hoge tarieven op import.
Fabriekswetten: Engelse wetten die de werkdag van kinderen verkleinde en regels stelde rondom hygiëne.
Gespreide sferen: op gender gebaseerd werk met de vrouw thuis en de man als kostwinner.
Mijnwetten 1842: verbod op ondergronds werk voor alle vrouwen en kinderen onder 10.
Luddieten: groei handarbeiders die fabrieken in Noord-Engeland aanvielen.
Klassenbewustzijn: bewustzijn dat je bij een bepaalde sociale en economische groep hoort, die conflict hebben.
Combination Acts: Britse wetten die vakbonden en stakingen verboden.
, H21. Ideologieën en omwentelingen
Chronologie
1790’-1840’: Romantiek als beweging in de literatuur en kunst.
1809-1848: Metternich als Oostenrijkse minister.
1810: Germaine de Staël publiceert On Germany.
1814-1815: Congres van Wenen.
1815: Corn Laws in Groot-Brittannië; heilige alliantie gevormd.
1815: Napoleon verslagen bij de Slag bij Waterloo.
1819: Karlsbad Decrees ingevoerd door de Duitse Confederatie.
1820: Congres van Troppau verkondigt behoud van aristocratische regimes.
1821: Oostenrijk verplet de liberale revolutie in Napels en restaureert de Siciliaanse autocratie.
1823: Franse leger restaureert de Spaanse kroon.
1830: Griekenland wint onafhankelijkheid van de Ottomanen + Frankrijk valt Algerije binnen.
1832: Reform Bill in Engeland.
1839: Socialist Louis Blanc publiceert The Organization of Work.
1840: Anarchist Pierre-Joseph Proudhon publiceert Wat Is Property?
1845-1851: Grote hongersnood in Ierland.
1847: Ten Hours Act in Engeland.
1848: Revoluties in Frankrijk, Oostenrijk en Pruisen; Marx en Engels publiceren The Communist Manifesto.
Omwentelingen van 1848
1848
Januari: opstand in Napels, Italië.
Februari: Revolutie in Parijs; proclamatie van de Voorlopige Regering.
Maart: opstand in Oostenrijk
Mei: Frankfurt parlement schrijft een constitutie voor een verenigd Duitsland.
Augustus: Oostenrijkse leger onderdrukt opstand in Noord-Italiaanse staten.
September-november: counterrevolutie tegen hervormers in Pruisen en Duitse staten.
December: Franz Joseph tot Oostenrijke keizer gekroond; Louis Napoleon president in Frankrijk.
1849
Maart: Frankfurt parlement maakt constitutie af; Friedrich Wilhelm van Pruisen keizer van Duistland (afgewezen).
Juni: Russische troepen onderdrukken autonomie van Hongarije.
Begrippen
Congres van Wenen: meeting van Europese landen over een generale vrede na Napoleons nederlaag.
Heilige alliantie: alliantie tussen de conservatieve landen Oostenrijk, Pruisen en Rusland.
Karlsbad Decrees: conservatieve maatregel tegen liberale organisaties.
Liberalisme: gelijkheid en vrijheid; representatieve overheid; gelijkheid voor de wet; etc.
Laissez faire: economisch liberalisme dat staat voor zo min mogelijk bemoeienis van de overheid.
Nationalisme: elke groep heeft zijn eigen identiteit met een eigen taal en geschiedenis.
Socialisme: coöperatie en gemeenschap; planeconomie; sociale gelijkheid; regulatie van eigendom.
Marxisme: revolutie onder de arbeidersklasse die leidt tot omverwerping van kapitalisme.
Bourgeoisie: middenklasse die de arbeidersklasse exploiteerde.
Proletariaat: industriële arbeidersklasse die werden geëxploiteerd door ‘geldwolven’.
Romantiek: artistieke beweging die tegen het rationele van de Verlichting was. Ging in op gevoel.
Corn Laws: geen import van graan, tenzij het niet in eigen land verbouwd kon worden.
Slag bij Peterloo: protest bij Saint Peters Field als reactie op de herziene Corn Laws.
Reform Bill van 1832: politieke hervorming die het aantal stemmers vergrootte met 50% in Engeland.
