Klinische Pathologie, 4e druk, H17, Genitaliën / voortplanting
INLEIDING
De voortplantingsorganen, zoals de ovaria en testes, beginnen al voor de geboorte met het produceren
van hormonen. Vanaf een leeftijd van tien tot vijftien jaar produceren deze organen ook rijpe
geslachtscellen. Rond de puberteit zorgt een sterke toename van geslachtshormonen voor de
ontwikkeling van secundaire geslachtskenmerken:
• Oestrogenen: verantwoordelijk voor bredere heupen en borstgroei.
• Testosteron: stimuleert de groei van lichaamsbeharing, spieren, en de penis, en versterkt de
libido (seksuele lust).
De bouw en functie van voortplantingsorganen stimuleren seksueel gedrag bij zowel mannen als
vrouwen. Geslachtshormonen wekken interesse in potentiële seksuele partners.
• Een erectie en vaginale bevochtiging maken geslachtsgemeenschap mogelijk.
• De glanspenis en clitoris bevatten veel sensoren die geprikkeld worden tijdens seksuele
activiteit.
Eicellen en zaadcellen bevatten elk 23 chromosomen, die een unieke combinatie van genetisch materiaal
leveren. Bij de conceptie ontstaat een nieuwe cel met 46 chromosomen en unieke erfelijke
eigenschappen, met uitzondering van eeneiige tweelingen of meerlingen.
17.1 GENITALIËN / VOORTPLANTING
17.1.1 MANNELIJKE G ESLACHTSORGANEN
TESTES
• Afmetingen:
o Ongeveer 4 cm lang en 2,5 cm in diameter.
• Functie:
o Produceren zaadcellen en testosteron.
• Structuur:
o Bevatten fijne buisjes met voorstadia van spermatozoa.
o Omgeven door een stevige tunica albuginea.
• Ligging:
o Gelegen in het scrotum, gescheiden door een septum.
o De temperatuur in het scrotum is lager dan in de buikholte, wat essentieel is voor de
spermaproductie.
• Processus vaginalis:
o Dit is een uitstulping van buikspieren en buikvliezen, gevormd tijdens de indaling van de
testes.
1
,Klinische Pathologie, 4e druk, H17, Genitaliën / voortplanting
o Resten van de processus vaginalis bevinden zich tussen de wand van de balzak en de
teelballen.
o Onvolledige sluiting van de processus vaginalis kan resulteren in een hydrocèle
(vochtophoping) of een laterale liesbreuk.
EPIDIDYMIS
• Ligging:
o Bevindt zich achter elke testis.
• Structuur en functie:
o Bestaat uit een sterk gekronkeld buisje waarin zaadcellen rijpen.
o Het caput (kopje) bovenin bevat de minst rijpe zaadcellen.
o De cauda (staart) onderin bevat volledig rijpe spermatozoa.
DUCTUS DEFERENS
• Functie en route:
o Vervoert zaadcellen vanuit de cauda epididymis bij ejaculatie.
o Loopt omhoog en zijwaarts door het lieskanaal naar de buikholte.
• Ontwikkeling:
o Voor de geboorte dalen de testes via de canalis inguinalis in mediale en caudale richting
af naar het oppervlakkige scrotum.
• Structuur:
o Onderdeel van de dikkere funiculus spermaticus (zaadstreng).
o De funiculus spermaticus bevat:
▪ Arteria testicularis (slagader).
▪ Venen (aders).
▪ Musculus cremaster:
▪ Loopt van de teelbal naar de buikwand.
▪ Trekt de testes wat in bij kou.
▪ Zenuwen.
• Loop in de buik:
o De ductus deferens loopt rond de blaas naar de prostaat.
o Hier komt de ductus deferens samen met de uitgang van de zaadblaasjes.
2
, Klinische Pathologie, 4e druk, H17, Genitaliën / voortplanting
o Vanuit dit punt lopen aan beide zijden de ductus ejaculatorius naar het deel van de
urethra in de prostaat.
VESICULAE SEMINALES (ZAADBLAASJES)
• Functie:
o Produceren zaadvocht dat ongeveer de helft van het spermavolume vormt.
o Zaadvocht bevat:
▪ Fructose: energiebron voor spermatozoa.
▪ Alkalisch (basisch) milieu: neutraliseert het zure milieu van de vagina.
• Transport:
o Het vocht van de vesiculae seminales en ductus deferens stroomt via de ductus
ejaculatorius in de urethra prostatica.
PROSTAAT
• Functie:
o Produceert zaadvocht dat sperma een melkachtig aspect geeft.
• Structuur:
o Kastanjegrote klier rond de urethra, net onder de blaas.
3
INLEIDING
De voortplantingsorganen, zoals de ovaria en testes, beginnen al voor de geboorte met het produceren
van hormonen. Vanaf een leeftijd van tien tot vijftien jaar produceren deze organen ook rijpe
geslachtscellen. Rond de puberteit zorgt een sterke toename van geslachtshormonen voor de
ontwikkeling van secundaire geslachtskenmerken:
• Oestrogenen: verantwoordelijk voor bredere heupen en borstgroei.
• Testosteron: stimuleert de groei van lichaamsbeharing, spieren, en de penis, en versterkt de
libido (seksuele lust).
De bouw en functie van voortplantingsorganen stimuleren seksueel gedrag bij zowel mannen als
vrouwen. Geslachtshormonen wekken interesse in potentiële seksuele partners.
• Een erectie en vaginale bevochtiging maken geslachtsgemeenschap mogelijk.
• De glanspenis en clitoris bevatten veel sensoren die geprikkeld worden tijdens seksuele
activiteit.
Eicellen en zaadcellen bevatten elk 23 chromosomen, die een unieke combinatie van genetisch materiaal
leveren. Bij de conceptie ontstaat een nieuwe cel met 46 chromosomen en unieke erfelijke
eigenschappen, met uitzondering van eeneiige tweelingen of meerlingen.
17.1 GENITALIËN / VOORTPLANTING
17.1.1 MANNELIJKE G ESLACHTSORGANEN
TESTES
• Afmetingen:
o Ongeveer 4 cm lang en 2,5 cm in diameter.
• Functie:
o Produceren zaadcellen en testosteron.
• Structuur:
o Bevatten fijne buisjes met voorstadia van spermatozoa.
o Omgeven door een stevige tunica albuginea.
• Ligging:
o Gelegen in het scrotum, gescheiden door een septum.
o De temperatuur in het scrotum is lager dan in de buikholte, wat essentieel is voor de
spermaproductie.
• Processus vaginalis:
o Dit is een uitstulping van buikspieren en buikvliezen, gevormd tijdens de indaling van de
testes.
1
,Klinische Pathologie, 4e druk, H17, Genitaliën / voortplanting
o Resten van de processus vaginalis bevinden zich tussen de wand van de balzak en de
teelballen.
o Onvolledige sluiting van de processus vaginalis kan resulteren in een hydrocèle
(vochtophoping) of een laterale liesbreuk.
EPIDIDYMIS
• Ligging:
o Bevindt zich achter elke testis.
• Structuur en functie:
o Bestaat uit een sterk gekronkeld buisje waarin zaadcellen rijpen.
o Het caput (kopje) bovenin bevat de minst rijpe zaadcellen.
o De cauda (staart) onderin bevat volledig rijpe spermatozoa.
DUCTUS DEFERENS
• Functie en route:
o Vervoert zaadcellen vanuit de cauda epididymis bij ejaculatie.
o Loopt omhoog en zijwaarts door het lieskanaal naar de buikholte.
• Ontwikkeling:
o Voor de geboorte dalen de testes via de canalis inguinalis in mediale en caudale richting
af naar het oppervlakkige scrotum.
• Structuur:
o Onderdeel van de dikkere funiculus spermaticus (zaadstreng).
o De funiculus spermaticus bevat:
▪ Arteria testicularis (slagader).
▪ Venen (aders).
▪ Musculus cremaster:
▪ Loopt van de teelbal naar de buikwand.
▪ Trekt de testes wat in bij kou.
▪ Zenuwen.
• Loop in de buik:
o De ductus deferens loopt rond de blaas naar de prostaat.
o Hier komt de ductus deferens samen met de uitgang van de zaadblaasjes.
2
, Klinische Pathologie, 4e druk, H17, Genitaliën / voortplanting
o Vanuit dit punt lopen aan beide zijden de ductus ejaculatorius naar het deel van de
urethra in de prostaat.
VESICULAE SEMINALES (ZAADBLAASJES)
• Functie:
o Produceren zaadvocht dat ongeveer de helft van het spermavolume vormt.
o Zaadvocht bevat:
▪ Fructose: energiebron voor spermatozoa.
▪ Alkalisch (basisch) milieu: neutraliseert het zure milieu van de vagina.
• Transport:
o Het vocht van de vesiculae seminales en ductus deferens stroomt via de ductus
ejaculatorius in de urethra prostatica.
PROSTAAT
• Functie:
o Produceert zaadvocht dat sperma een melkachtig aspect geeft.
• Structuur:
o Kastanjegrote klier rond de urethra, net onder de blaas.
3
