DE SCHOOLTIJD
1 De ontwikkeling van het ik....................................................................................................2
1.1 De pyschosociale ontwikkeling: vlijt vs minderwaardigheid............................................2
1.1.1 Verschuiving van fysieke naar pyschologische karakterisering van het ik...............2
1.1.2 Sociale vergelijking..................................................................................................3
1.1.3 Opwaartse en neerwaartse sociale vergelijking.......................................................4
1.2 Eigenwaarde: hoe kinderen een beeld van zichzelf ontwikkelen....................................5
2 Relaties: vriendschappen in de schooltijd.............................................................................6
2.1 Stadia van vriendschap..................................................................................................7
2.1.1 Stadium 1: vriendschap gebaseerd op het gedrag van anderen.............................7
2.1.2 Stadium 2: vriendschap gebaseerd op vertrouwen..................................................7
2.1.3 Stadium 3: vriendschap gebaseerd op psychische nabijheid..................................8
2.2 Wat maakt een kind populair?.......................................................................................8
2.2.1 Het vermogen om sociale problemen op te lossen..................................................9
2.2.2 Is sociale competentie te leren?............................................................................10
2.3 Gender en vriendschap................................................................................................11
2.3.1 Pesten................................................................................................................... 12
Pagina | 1
, 1 DE ONTWIKKELING VAN HET IK
1.1 De pyschosociale ontwikkeling: vlijt vs minderwaardigheid
Célestin, een 9-jarige jongen, bouwde trots een boomhut samen met zijn moeder, wat
zijn groeiende zelfbesef illustreert.
Volgens Erik Erikson staat deze trots voor het concept van 'vlijt', wat verwijst naar de
ontwikkeling van een positief zelfbeeld in deze fase.
Tijdens de basisschoolleeftijd doorlopen kinderen het 'vlijt versus minderwaardigheid'-
stadium (6-12 jaar)
- Kinderen proberen competenties te ontwikkelen waarmee ze problemen kunnen
aanpakken en zich kunnen aanpassen aan hun omgeving.
- Het bereiken van succes in dit stadium leidt tot gevoelens van competentie, terwijl
moeilijkheden tot gevoelens van mislukking en minderwaardigheid kunnen leiden.
- Moeilijkheden in dit stadium kunnen ervoor zorgen dat kinderen zich terugtrekken,
minder geïnteresseerd zijn in school en minder gemotiveerd om uit te blinken
- Onderzoek toont aan dat vlijt tijdens de kindertijd een belangrijke indicator is voor
succes op latere leeftijd, zelfs belangrijker dan intelligentie of sociale achtergrond.
- In de basisschooltijd zoeken kinderen ook naar antwoorden op de vraag 'Wie ben
ik?', een vraag die nog belangrijker wordt in de adolescentie.
1.1.1 VERSCHUIVING VAN FYSIEKE NAAR PYSCHOLOGISCHE
KARAKTERISERING VAN HET IK
Schoolkinderen zoeken naar een eigen identiteit
- Ze verschuiven van fysieke naar psychologische zelfbeschrijving.
- Toegenomen inzicht in de theory of mind en informatieverwerkingsstrategieën speelt
een rol.
- Kinderen richten zich meer op innerlijke, psychische eigenschappen dan op uiterlijke,
fysieke eigenschappen
- Voorbeelden
De 5-jarige Iman beschrijft zichzelf via externe activiteiten (bijv. "een harde loper
en goed in tekenen").
De 11-jarige Amal beschrijft zichzelf via innerlijke eigenschappen (bijv. "slim,
vriendelijk, aardig")
Pagina | 2
1 De ontwikkeling van het ik....................................................................................................2
1.1 De pyschosociale ontwikkeling: vlijt vs minderwaardigheid............................................2
1.1.1 Verschuiving van fysieke naar pyschologische karakterisering van het ik...............2
1.1.2 Sociale vergelijking..................................................................................................3
1.1.3 Opwaartse en neerwaartse sociale vergelijking.......................................................4
1.2 Eigenwaarde: hoe kinderen een beeld van zichzelf ontwikkelen....................................5
2 Relaties: vriendschappen in de schooltijd.............................................................................6
2.1 Stadia van vriendschap..................................................................................................7
2.1.1 Stadium 1: vriendschap gebaseerd op het gedrag van anderen.............................7
2.1.2 Stadium 2: vriendschap gebaseerd op vertrouwen..................................................7
2.1.3 Stadium 3: vriendschap gebaseerd op psychische nabijheid..................................8
2.2 Wat maakt een kind populair?.......................................................................................8
2.2.1 Het vermogen om sociale problemen op te lossen..................................................9
2.2.2 Is sociale competentie te leren?............................................................................10
2.3 Gender en vriendschap................................................................................................11
2.3.1 Pesten................................................................................................................... 12
Pagina | 1
, 1 DE ONTWIKKELING VAN HET IK
1.1 De pyschosociale ontwikkeling: vlijt vs minderwaardigheid
Célestin, een 9-jarige jongen, bouwde trots een boomhut samen met zijn moeder, wat
zijn groeiende zelfbesef illustreert.
Volgens Erik Erikson staat deze trots voor het concept van 'vlijt', wat verwijst naar de
ontwikkeling van een positief zelfbeeld in deze fase.
Tijdens de basisschoolleeftijd doorlopen kinderen het 'vlijt versus minderwaardigheid'-
stadium (6-12 jaar)
- Kinderen proberen competenties te ontwikkelen waarmee ze problemen kunnen
aanpakken en zich kunnen aanpassen aan hun omgeving.
- Het bereiken van succes in dit stadium leidt tot gevoelens van competentie, terwijl
moeilijkheden tot gevoelens van mislukking en minderwaardigheid kunnen leiden.
- Moeilijkheden in dit stadium kunnen ervoor zorgen dat kinderen zich terugtrekken,
minder geïnteresseerd zijn in school en minder gemotiveerd om uit te blinken
- Onderzoek toont aan dat vlijt tijdens de kindertijd een belangrijke indicator is voor
succes op latere leeftijd, zelfs belangrijker dan intelligentie of sociale achtergrond.
- In de basisschooltijd zoeken kinderen ook naar antwoorden op de vraag 'Wie ben
ik?', een vraag die nog belangrijker wordt in de adolescentie.
1.1.1 VERSCHUIVING VAN FYSIEKE NAAR PYSCHOLOGISCHE
KARAKTERISERING VAN HET IK
Schoolkinderen zoeken naar een eigen identiteit
- Ze verschuiven van fysieke naar psychologische zelfbeschrijving.
- Toegenomen inzicht in de theory of mind en informatieverwerkingsstrategieën speelt
een rol.
- Kinderen richten zich meer op innerlijke, psychische eigenschappen dan op uiterlijke,
fysieke eigenschappen
- Voorbeelden
De 5-jarige Iman beschrijft zichzelf via externe activiteiten (bijv. "een harde loper
en goed in tekenen").
De 11-jarige Amal beschrijft zichzelf via innerlijke eigenschappen (bijv. "slim,
vriendelijk, aardig")
Pagina | 2
