Samenvatting Reumatologie 2019/2020

Daan Jennes 2e bach kine



Reumatologie

Afkortingen

Afkorting Betekenis Afkorting Betekenis
Vd Van de Vh Van het
art Articulair Afh Afhankelijk
Opp Oppervlakte Evt Eventueel
Diff Differentiatie/ Vnl Voornamelijk
differentiële
Biomech Biomechanisch Id In de
Wz Wervelzuil Fct Functie/functioneel




Onderverdeling titels

Onderwerp Les
1. Hoofdstukken van de les

1.2 Subtitels

1.2.1 Kleinere subtitel


a) Kleinste subtitel
 tekst
o tekst
 tekst

,Daan Jennes 2e bach kine


Bot
1. Fysiologie
 Metabool actief weefsel  continue remodelling doorheen het ganse leven
 Grote diversiteit aan celtypes
 Hard: resistent tegen weerstand (vb schedel: bescherming hersenen)
 Flexibel: absorptie van energie door deformatie
 Te hard/te flexibel  microfracturen  fractuur
 Licht  bewegen mogelijk maken
 Herbergen hemaopoëtische cellen
 Calciumdepot



 Macroscopische organisatie
o Axiale skelet (wervels – pelvis – schedel-
sternum) vs appendiculaire skelet/lange
beenderen
o Corticaal bot (parallel→ rigide)) vs
trabeculair bot (geweven – poreus →
veer, vormverandering en energie-
absorptie, vb wervel)
o Lange beenderen:
 Epifyse (trabeculair bot)
 Metafyse (groeiplaat)
 Diafyse (corticaal bot)
 Endosteum – Periost (zenuwen -
bloedvaten – lymfevaten)
o Korte, platte beenderen: corticaal bot rond trabeculair bot



 Microscopische organisatie
o Corticaal bot:
 Osteon = cilindrische structuur
die minerale matrix (lamellen) +
osteocyten bevat met centraal
een kanaal met bloedvaten
 Parallel met de lange as van het
bot
o Trabeculair bot: 3D network, open naar
beenmerg
 Extracellulaire matrix: (~
flexibiliteit)
 90% type I collageen
 Andere proteïnen:
proteoglycanen, osteocalcin,
osteonectin
 Groeifactoren
o Calciumhydroxyapatiet: tussen de colageen-lamellen
→ mineralisatie (~ stijfheid en dus sterkte)

,Daan Jennes 2e bach kine




 Modelling = constructie
o Tijdens de groei -in utero periode tot volwassenheid
o Chondrocyt diff – matrix synthese – calciumdepositie
o Verandering van grootte en vorm
o Formatie en resorptie ontkoppeld
o Groei: periost (breedte) – endochrondrale ossificatie thv groeiplaat (lengte)
o Resorptie mogelijk
 Remodelling = reconstructie
o Tijdens volwassen leven
o Resorptie van oud en formatie van nieuw bot
o Vorm behouden
o Resorptie (door osteoclasten) gaat botformatie (door osteoblasten – 3 à 4
maanden) vooraf; gekoppeld fenomeen
 cyclus van 90-130 dagen
o Noodzakelijk voor
 Gezond bot, herstel van microschade
 Bron van Ca voor Ca homeostase (huishouding)



2. Piek botmassa
 PBM = hoeveelheid bot opgebouwd op het einde vd groei vh skelet (25j) – nadien
botverlies gedurende de rest vh leven
o Bepaalt de rest vh leven het risico op fracturen, cruciaal!
o Botmassa = PBM – botverlies (min): door veroudering, menopauze, ..
o Afhankelijk van
 Geslacht: vrouwen < mannen niet beinvloedbaar
 Genetisch
 Ras (zwart>blank>ching chongs)
 Ca intake in kinderjaren/adolescentie
 Roken, drugs, alcohol  neg effect

, Daan Jennes 2e bach kine


 Fys activiteit!
 Gewicht: laag  minder PBM
 Hormonen: anorexia, intensief trainen, ..



3. Botverlies

 Botverlies = consequentie van veroudering
 Versneld bij menopauze, beschermende rol van vrouwelijke hormonen
 Inflammatoire ziekte (bv RA)
 Endocrinologische problemen (metabole stoornissen): hyperparathyroïdie
(overactieve bijschildklier – Ca2+)

 Vrouwen: +- 50% trabeculair bot gaat verloren en 35% corticaal tijdens het leven
 Mannen: 2/3e
 Meer corticaal ih lichaam dus absoluut gezien gaat er meer corticaal verloren!!



4. Bot pathologieën
 Ziekte Paget
o Goedaardige aandoening
o Frequenter op hogere leeftijd, zelden < 40j
o Versnelde bot turnover  slecht georganiseerd bot  fracturen
o Vooral axiale skelet
o Kan pijn geven maar vaak asymptomatisch
o Typische afwijkingen op Rx
 Avasculaire necrose
o Necrose door verminderde bloedtoevoer kan in theorie in elk bot, maar
meestal gewrichtsdragend bot zoals femur
o Kan tot collaps lijden
o Mulitfact
o Risicofactoren: roken, diabetes, corticosteroiden
o Acute pijn, erger bij belasting



4.1 Osteoporose

4.1.1 Definitie
 Porosity of bone (= volume dat niet ingenomen wordt door botweefsel)
 Meest frequente metabole botziekte
 1994 WHO: gegeneraliseerde botziekte gekenmerkt door verminderde en slijtage van
micro botarchitectuur resulterend in hoger fractuur risico
o Ganse skelet, slechts zeer zelfden wordt het gelokaliseerd: globaal verstoord
botmetabolisme en verhoogd fractuurrisico
o Kern behandeling: fractuur preventie, osteoporose doet geen pijn (tenzij
fractuur)
 2001: ziekte van aangetaste botsterkte resulterend in een verhoogd fractuur risico