Hoofdstuk 1
Wetenschapscommunicatie verbindt de wetenschap, technologie en de maatschappij. Het beschrijft
de vele verschillende manieren waarin het proces, de uitkomsten en implicaties van de wetenschap
gedeeld of bediscussieerd worden met het publiek.
Er zijn verschillende factoren die de
wetenschapscommunicatie beïnvloeden.
Er zijn algemene ontwikkelingen in de WTC:
- Scientific literacy (blz 6)
o Transmissie (zenden)
o Deficit model: dit model zegt dat
communicatieproces een one-way transmission is, maar meer kennis leidt tot meer
ondersteuning van de wetenschap (in realiteit worden mensen vaak juist kritischer)
o Wetenschapscommunicator populariseert en informeert
o Publiek is passief (consument)
o Wetenschap en maatschappij zijn twee verschillende domeinen
- Science and/in society / society with and for science
o Transactie
o Contextual model:
o Wetenschapscommunicator modereert, fasciliteert en coacht
o Publiek neemt actief deel
o Wetenschap en maatschappij zijn één
Je kan op twee manieren communiceren; als cheerleaders (positief en enthousiast interpretatie van
wetenschappelijke en technologische ontwikkelingen) of als watchdogs (kritisch en meer twijfels).
Positivistisch beeld van de wetenschap: wetenschappelijke kennis is meer valide dan andere soorten
kennis. De wetten en theorieën die uit experimenten voortkomen zijn omschrijvingen van patronen
die we in een echte externe objectieve wereld zien. De wetenschap is een primaire bron van
waarheid.
Relativistisch beeld van de wetenschap: De ‘waarheid’ van een theorie berust slechts op de normen
en rationaliteit van een sociale groep die eraan werkt en aan de experimentele technieken die
gebruikt worden om het te testen. De ‘waarheid’ is relatief en niet absoluut. Wetenschappelijke
kennis is net zo waardevol en ‘waar’ als andere soorten kennis (leefwereld, ervaring, professional).
,Hoofdstuk 2
Wetenschap is overal. De manier waarop mensen denken over de relatie tussen wetenschap en
maatschappij en de wetenschapscommunicatie hangt af van het beeld dat ze hebben van de
wetenschap.
Wetenschap is objectief en neutraal -> wetenschapscommunicatie in lijn met transmission model.
Beelden van de wetenschap :
- Common sense beeld: (blz 18)
o Normen en waarden spelen hierin niet mee.
o Wetenschap is autonoom, neutraal en onafhankelijk
o Wetenschap is maatschappelijk waarde vrij en niet normatief (dwz dat
wetenschappers in een evaluatie niet de termen “goed” of “slecht” gebruiken bij de
sociale consequenties)
o Logical deduction: omdat er geconcludeerd is dat alle zwanen wit zijn, is de kans
heel groot dat degene die ik ga observeren ook wit is.
o Inductie: het is een feit dat zwanen wit zijn, omdat duizenden mensen dat beweerd
hebben.
o Confirmation: het onderzoeken of de wetten en theorieën na observatie bevestigt
worden.
o Positivistische opvatting van de wetenschap
- Mode-2-science beeld: (blz 29)
o Context wordt heel belangrijk (contextualisering van de wetenschap)
o Focus ligt op praktische toepassingen
o Samenwerken met diverse belangrijke stakeholders (belanghebbenden)
o Vercommercialisering / economisering van de wetenschap
o Probleem: het is moeilijk om de Mertoniaanse waarde hoog te houden
CUDOS: De normen van Merton (blz 21)
- Communism – resultaten zijn openbaar en voor iedereen toegankelijk
- Universalism – onafhankelijk van irrelevante criteria (zoals geloof en nationaliteit)
- Disinterestedness – eergevoel of persoonlijke belangen spelen geen rol
- Organized skepticism – kritische basishouding t.o.v. resultaten (zie ik niet wat ik wil zien?)
- Doel: waarborgen van de objectiviteit van de wetenschap (common sense beeld in tact
houden)
Thomas Kuhn – paradigma’s (blz 24)
- Geen geleidelijke groei van kennis
- Revolutionaire omwentelingen (paradigma’s) – het beeld kan omklappen; eigenlijk zit het zo
- Sociale en psychologische factoren spelen mee
- Wetenschap is helemaal niet gescheiden van waarden (methode, techniek ect speelt mee)
Harry Collins (blz 26)
- Het cruciale experiment bestaat niet- een experiment dat de discussie voor altijd zal eindigen
- Ieder gebruikt zijn eigen theoretische bril
- De persoon van de onderzoeker is belangrijk (reputatie, prestige)
- Status wordt een intrinsieke waarde in de wetenschap (eerder was dit een externe factor)
, Bruno latour (blz 28)
- Wetenschappelijke controverse: natuur kan niet beslissen (die staat juist ter discussie), dus
hetgeen we onderzoeken kan niet een ultiem antwoord geven.
- Steeds meer ter discussie stellen van de methodes, instrumenten, reputaties ect
- Bondgenoten verzamelen ook buiten de wetenschap
- Uitkomst lijkt eenduidig, maar is het resultaat van een heel rommelig proces
Hoe genereer je waardevolle kennis?
- Feedbackmechanismen & zelfreinigende systemen toepassen (blz 35)
o Dubbel blind experiment, peerfeedback, herhaling van experimenten
- Vast blijven houden aan objectiviteit, betrouwbaarheid en waarheid
- Maatschappelijke criteria invoeren
- Extended peer review door andere belangrijke stakeholders uit de samenleving (blz 37)
1. Noodzaak om het buiten het lab te testen
2. Actieve betrokkenheid van een grote groep deskundigen, waaronder leken
3. Bijdrage van deze actoren wordt gezien als proces van permanent betrokkenheid
o Resultaat: maatschappelijke robuuste wetenschap / RRI
Wetenschapscommunicatie verbindt de wetenschap, technologie en de maatschappij. Het beschrijft
de vele verschillende manieren waarin het proces, de uitkomsten en implicaties van de wetenschap
gedeeld of bediscussieerd worden met het publiek.
Er zijn verschillende factoren die de
wetenschapscommunicatie beïnvloeden.
Er zijn algemene ontwikkelingen in de WTC:
- Scientific literacy (blz 6)
o Transmissie (zenden)
o Deficit model: dit model zegt dat
communicatieproces een one-way transmission is, maar meer kennis leidt tot meer
ondersteuning van de wetenschap (in realiteit worden mensen vaak juist kritischer)
o Wetenschapscommunicator populariseert en informeert
o Publiek is passief (consument)
o Wetenschap en maatschappij zijn twee verschillende domeinen
- Science and/in society / society with and for science
o Transactie
o Contextual model:
o Wetenschapscommunicator modereert, fasciliteert en coacht
o Publiek neemt actief deel
o Wetenschap en maatschappij zijn één
Je kan op twee manieren communiceren; als cheerleaders (positief en enthousiast interpretatie van
wetenschappelijke en technologische ontwikkelingen) of als watchdogs (kritisch en meer twijfels).
Positivistisch beeld van de wetenschap: wetenschappelijke kennis is meer valide dan andere soorten
kennis. De wetten en theorieën die uit experimenten voortkomen zijn omschrijvingen van patronen
die we in een echte externe objectieve wereld zien. De wetenschap is een primaire bron van
waarheid.
Relativistisch beeld van de wetenschap: De ‘waarheid’ van een theorie berust slechts op de normen
en rationaliteit van een sociale groep die eraan werkt en aan de experimentele technieken die
gebruikt worden om het te testen. De ‘waarheid’ is relatief en niet absoluut. Wetenschappelijke
kennis is net zo waardevol en ‘waar’ als andere soorten kennis (leefwereld, ervaring, professional).
,Hoofdstuk 2
Wetenschap is overal. De manier waarop mensen denken over de relatie tussen wetenschap en
maatschappij en de wetenschapscommunicatie hangt af van het beeld dat ze hebben van de
wetenschap.
Wetenschap is objectief en neutraal -> wetenschapscommunicatie in lijn met transmission model.
Beelden van de wetenschap :
- Common sense beeld: (blz 18)
o Normen en waarden spelen hierin niet mee.
o Wetenschap is autonoom, neutraal en onafhankelijk
o Wetenschap is maatschappelijk waarde vrij en niet normatief (dwz dat
wetenschappers in een evaluatie niet de termen “goed” of “slecht” gebruiken bij de
sociale consequenties)
o Logical deduction: omdat er geconcludeerd is dat alle zwanen wit zijn, is de kans
heel groot dat degene die ik ga observeren ook wit is.
o Inductie: het is een feit dat zwanen wit zijn, omdat duizenden mensen dat beweerd
hebben.
o Confirmation: het onderzoeken of de wetten en theorieën na observatie bevestigt
worden.
o Positivistische opvatting van de wetenschap
- Mode-2-science beeld: (blz 29)
o Context wordt heel belangrijk (contextualisering van de wetenschap)
o Focus ligt op praktische toepassingen
o Samenwerken met diverse belangrijke stakeholders (belanghebbenden)
o Vercommercialisering / economisering van de wetenschap
o Probleem: het is moeilijk om de Mertoniaanse waarde hoog te houden
CUDOS: De normen van Merton (blz 21)
- Communism – resultaten zijn openbaar en voor iedereen toegankelijk
- Universalism – onafhankelijk van irrelevante criteria (zoals geloof en nationaliteit)
- Disinterestedness – eergevoel of persoonlijke belangen spelen geen rol
- Organized skepticism – kritische basishouding t.o.v. resultaten (zie ik niet wat ik wil zien?)
- Doel: waarborgen van de objectiviteit van de wetenschap (common sense beeld in tact
houden)
Thomas Kuhn – paradigma’s (blz 24)
- Geen geleidelijke groei van kennis
- Revolutionaire omwentelingen (paradigma’s) – het beeld kan omklappen; eigenlijk zit het zo
- Sociale en psychologische factoren spelen mee
- Wetenschap is helemaal niet gescheiden van waarden (methode, techniek ect speelt mee)
Harry Collins (blz 26)
- Het cruciale experiment bestaat niet- een experiment dat de discussie voor altijd zal eindigen
- Ieder gebruikt zijn eigen theoretische bril
- De persoon van de onderzoeker is belangrijk (reputatie, prestige)
- Status wordt een intrinsieke waarde in de wetenschap (eerder was dit een externe factor)
, Bruno latour (blz 28)
- Wetenschappelijke controverse: natuur kan niet beslissen (die staat juist ter discussie), dus
hetgeen we onderzoeken kan niet een ultiem antwoord geven.
- Steeds meer ter discussie stellen van de methodes, instrumenten, reputaties ect
- Bondgenoten verzamelen ook buiten de wetenschap
- Uitkomst lijkt eenduidig, maar is het resultaat van een heel rommelig proces
Hoe genereer je waardevolle kennis?
- Feedbackmechanismen & zelfreinigende systemen toepassen (blz 35)
o Dubbel blind experiment, peerfeedback, herhaling van experimenten
- Vast blijven houden aan objectiviteit, betrouwbaarheid en waarheid
- Maatschappelijke criteria invoeren
- Extended peer review door andere belangrijke stakeholders uit de samenleving (blz 37)
1. Noodzaak om het buiten het lab te testen
2. Actieve betrokkenheid van een grote groep deskundigen, waaronder leken
3. Bijdrage van deze actoren wordt gezien als proces van permanent betrokkenheid
o Resultaat: maatschappelijke robuuste wetenschap / RRI
