Samenvatting
Het geografische huis Hoofdstuk 7 t/m 12
Denken over Regio’s Hoofdstuk 1, 8 & 9
,Het geografische huis
Hoofdstuk 7: nieuwe maatschappelijke draagvlakken
De wereld veranderde na 1965 in een rap tempo (opkomst verzorgingsstaat).
Scientific community: een groep mensen die een bepaalde, aan veranderende onderhevige positie
in de maatschappij innemen en die op een speciale manier met elkaar omgaan.
Sociaal-geografen als sociaal-ruimtelijke ingenieurs
1970: Nederland een verzorgingsstaat (overheidzorg bij handhaving van een kapitalistisch systeem).
Overheden zijn op allerlei schaalniveaus betrokken. Ze voeren een politiek van ruimtelijke nivellering.
In de tijd van de wereldcrisis kwam betrokkenheid van de overheid in depressed areas op. Bij het
uitvoeren en maken van plannen waren geografen betrokken.
Met van Vuuren (over Zwolle) langzaam op weg naar ruimtelijke planning, regionaal beleid en
citymarketing. ETI’s (economisch-technologische instituten) moesten de welvaart van provincies
vergroten. Zo werden langzaam regionaal beleid, stadsvernieuwing, volkshuisvestiging, ruimtelijke
ordening (1941: rijksplanologische dienst: 4 nota’s) etc. vormgegeven. Geografen werden hierbij
ingeschakeld
In de Amsterdamse sociografie van Ter Veen werd de natuurlijke selectie (Darwin) vervangen door
kunstmatige selectie. Hij wilde een straffe, ordende hand van de overheid zien. Hij richtte het instituut
voor sociaal onderzoek van het nederlandse volk op. Hij kreeg waardering door de breedte van de
studie, maar kritiek door geen vooruitgang (herhaling van dezelfde studies).
Geografen gingen zo behoren tot de nieuwe functionarissen-elite van de verzorgingsstaat. Zij
ontwikkelden zich tot socio-spatial engineers: via hun toegepaste onderzoek dragen zij bij aan
verbetering van de ruimtelijke inrichting van een gebied.
De planningscyclus
De toegepaste geografie in dienst van de verzorgingsstaat zorgde voor twee nieuwe vragen:
waar kan dat? : categorie van verschijnselen centraal (plaatsen van kerncentrale)
En wat kan daar?: bepaald gebied centraal (wat zorgt voor economische ontwikkeling)
Toegepaste geografie: beschrijven-verklaren-voorspellen + NIEUW: toepassen en beheersen. De
toegepaste geografie volgt de planningscyclus.
1. Maatschappelijk probleem werkeloosheid onder turkse jongeren
2. Diagnose: waar is het probleem aan te wijten.
3. Plan aangepast onderwijs volgen
4. Uitvoering
5. Evaluatie aantal jaar later: gewerkt? Nog probleem: herhalen
Een liasion dangereuse
Er bleef een aanhoudende uitbreiding van de verzorgingsstaat: meer geografen nodig. Ze kwamen in
grote getallen van de universiteit (verloor zijn elitaire karakter: gelijke kansen voor iedereen).
Minder geografen voor de klas door:
vraag naar geografen
opkomst NLO’s (niet-universitaire opleidingen voor leraren)
Aan het einde van de jaren 70(veranderende ideologie): zorgeloze economische groei voorbij:
verzorgingsstaat onderdruk door overheidstekorten. De overheid decentraliseerde: het bedrijfsleven
kreeg meer waardering.
Gevolgen voor geografen: minder werkgelegenheid
, Eender en anders (internationale ontwikkelingen)
Eender: Anders:
schaalvergroting - geografische instituten in buiteland kleiner
specialisatie - in buitenland is de geografie taalgebonden
meerdere plekken geografie studeren - NL gebruikt veel internationale studies
afname van studenten - concreet-empirisch vs. Abstract-theoretisch
toename van vrouwelijke staf - buitenland: onderzoek met grote reikwijdte
Nogmaals: zuiver, toegepast en kritisch onderzoek
Zuiver-wetenschappelijk onderzoek:
Geen maatschappelijke beïnvloeding. Vindt vaak plaats op universiteiten, ze geven in eigen kring een
oordeel over het onderzoek (peer review system). Wel druk door geldverschaffende overheid.
Vb. ruimtelijke analyse
Toegepast- wetenschappelijk onderzoek:
Verzamelen van kennis om een maatschappelijk probleem op te lossen. Er is maatschappelijke druk
om de resultaten te verdraaien, dit moet tegen worden gegaan.
Kritisch onderzoek
Veroordeelt al bij voorbaat en principieel de bestaande maatschappelijke verhoudingen. Terwijl
toegepast onderzoek slechts middelen aanreikt om buiten de wetenschap geformuleerde doelen te
realiseren, spreekt kritisch onderzoek zich ook over die doelen zelf uit. Verlangen naar een betere
samenleving.
Vb. radicale en marxistische geografie, feministische geografie.
Het geografische huis Hoofdstuk 7 t/m 12
Denken over Regio’s Hoofdstuk 1, 8 & 9
,Het geografische huis
Hoofdstuk 7: nieuwe maatschappelijke draagvlakken
De wereld veranderde na 1965 in een rap tempo (opkomst verzorgingsstaat).
Scientific community: een groep mensen die een bepaalde, aan veranderende onderhevige positie
in de maatschappij innemen en die op een speciale manier met elkaar omgaan.
Sociaal-geografen als sociaal-ruimtelijke ingenieurs
1970: Nederland een verzorgingsstaat (overheidzorg bij handhaving van een kapitalistisch systeem).
Overheden zijn op allerlei schaalniveaus betrokken. Ze voeren een politiek van ruimtelijke nivellering.
In de tijd van de wereldcrisis kwam betrokkenheid van de overheid in depressed areas op. Bij het
uitvoeren en maken van plannen waren geografen betrokken.
Met van Vuuren (over Zwolle) langzaam op weg naar ruimtelijke planning, regionaal beleid en
citymarketing. ETI’s (economisch-technologische instituten) moesten de welvaart van provincies
vergroten. Zo werden langzaam regionaal beleid, stadsvernieuwing, volkshuisvestiging, ruimtelijke
ordening (1941: rijksplanologische dienst: 4 nota’s) etc. vormgegeven. Geografen werden hierbij
ingeschakeld
In de Amsterdamse sociografie van Ter Veen werd de natuurlijke selectie (Darwin) vervangen door
kunstmatige selectie. Hij wilde een straffe, ordende hand van de overheid zien. Hij richtte het instituut
voor sociaal onderzoek van het nederlandse volk op. Hij kreeg waardering door de breedte van de
studie, maar kritiek door geen vooruitgang (herhaling van dezelfde studies).
Geografen gingen zo behoren tot de nieuwe functionarissen-elite van de verzorgingsstaat. Zij
ontwikkelden zich tot socio-spatial engineers: via hun toegepaste onderzoek dragen zij bij aan
verbetering van de ruimtelijke inrichting van een gebied.
De planningscyclus
De toegepaste geografie in dienst van de verzorgingsstaat zorgde voor twee nieuwe vragen:
waar kan dat? : categorie van verschijnselen centraal (plaatsen van kerncentrale)
En wat kan daar?: bepaald gebied centraal (wat zorgt voor economische ontwikkeling)
Toegepaste geografie: beschrijven-verklaren-voorspellen + NIEUW: toepassen en beheersen. De
toegepaste geografie volgt de planningscyclus.
1. Maatschappelijk probleem werkeloosheid onder turkse jongeren
2. Diagnose: waar is het probleem aan te wijten.
3. Plan aangepast onderwijs volgen
4. Uitvoering
5. Evaluatie aantal jaar later: gewerkt? Nog probleem: herhalen
Een liasion dangereuse
Er bleef een aanhoudende uitbreiding van de verzorgingsstaat: meer geografen nodig. Ze kwamen in
grote getallen van de universiteit (verloor zijn elitaire karakter: gelijke kansen voor iedereen).
Minder geografen voor de klas door:
vraag naar geografen
opkomst NLO’s (niet-universitaire opleidingen voor leraren)
Aan het einde van de jaren 70(veranderende ideologie): zorgeloze economische groei voorbij:
verzorgingsstaat onderdruk door overheidstekorten. De overheid decentraliseerde: het bedrijfsleven
kreeg meer waardering.
Gevolgen voor geografen: minder werkgelegenheid
, Eender en anders (internationale ontwikkelingen)
Eender: Anders:
schaalvergroting - geografische instituten in buiteland kleiner
specialisatie - in buitenland is de geografie taalgebonden
meerdere plekken geografie studeren - NL gebruikt veel internationale studies
afname van studenten - concreet-empirisch vs. Abstract-theoretisch
toename van vrouwelijke staf - buitenland: onderzoek met grote reikwijdte
Nogmaals: zuiver, toegepast en kritisch onderzoek
Zuiver-wetenschappelijk onderzoek:
Geen maatschappelijke beïnvloeding. Vindt vaak plaats op universiteiten, ze geven in eigen kring een
oordeel over het onderzoek (peer review system). Wel druk door geldverschaffende overheid.
Vb. ruimtelijke analyse
Toegepast- wetenschappelijk onderzoek:
Verzamelen van kennis om een maatschappelijk probleem op te lossen. Er is maatschappelijke druk
om de resultaten te verdraaien, dit moet tegen worden gegaan.
Kritisch onderzoek
Veroordeelt al bij voorbaat en principieel de bestaande maatschappelijke verhoudingen. Terwijl
toegepast onderzoek slechts middelen aanreikt om buiten de wetenschap geformuleerde doelen te
realiseren, spreekt kritisch onderzoek zich ook over die doelen zelf uit. Verlangen naar een betere
samenleving.
Vb. radicale en marxistische geografie, feministische geografie.
