Practica bijzondere weefselleer 2
Goed de functie van de orgaanstelsels met de histologie correleren!
PRACTICUM 1: INTEGUMENT (= PRACTICUMDOOS VAN 1 E BACH!)
D 2/12 Voetzool (lichaampje van Meissner) - humaan - trichroom (anilineblauw)
Bestaat uit een epidermis, dermis en hypodermis.
De epidermis is het verhoornd meerlagig plaveiselepitheel en bestaat voornamelijk uit keratinocyten
die georganiseerd zijn in een laagjesstructuur: het stratum basale, stratum spinosum, stratum
granulosum, (stratum lucidum,) stratum corneum en stratum disjunctum. Het stratum basale bestaat
uit epitheelcellen die liggen tegen de basaalmembraan, vastgemaakt met hemidesmosomen (deze zijn
soms te zien als wortelvoetjes). In het stratum spinosum zijn de cellen met elkaar verbonden met
desmosomen: in de LM krijg je hierdoor een ladderstructuur te zien. In het stratum granulosum
bevatten de cellen Odland bodies en keratohyaliene korrels. De keratohyaliene korrels zijn te zien in
de LM en geven de naam aan deze laag, ze bevatten filaggrine voor aggregatie tonofilamenten. De
Odland bodies (membrane coating granules) geven een vetachtige substantie af en leggen deze over
het laagje zodat voedingsstoffen niet meer door de epidermis kunnen diffunderen en de
bovenliggende lagen zullen afsterven. Het stratum lucidum wordt soms als onderdeel beschouwd van
het stratum corneum. Het stratum corneum is een laag van dode cellen. Het stratum disjunctivum is
de laag van afschilfering.
Blaarvorming = vochtophoping tss epidermiskammen en dermispapillen. De afscheiding tussen de
twee is het basaal membraan.
De dermis bestaat vnl uit bindweefsel en kan onderverdeeld worden in een stratum reticulare en een
stratum papillare. Thv het stratum reticulare zitten vnl collagene vezels met dicht onregelmatig BW,
alsook veel bloedvaten en zenuwbundels. Het stratum papillare zit thv de dermpapillen en heeft vaak
iets losmaziger BW, maar dat is afhankelijk van de plaats. De dermpapillen worden afgewisseld met
epidermiskammen. Deze afwisseling zorgt ervoor dat de huid heel goed vastgehecht is en een specifiek
patroon geeft = vingerafdrukken.
De hypodermis is een verzameling van vetcellen met hiertussen bindweefsel en ook bloedvaten en
zenuwbundels. Centraal in die vetcellen zit een duidelijke, grote vetvacuole met daarrond een dun
cytoplasma waarin ook de kern terug te vinden is. Hier en daar zijn er soms nog collagene vezels van
het losmazige type in de hypodermis terug te vinden. Er zijn ook veel luchtbelletjes op het preparaat
te zien, dit zijn artefacten.
Thv de scheiding hypodermis-dermis zijn de secretoire deeltjes van zweetklieren terug te vinden:
tubulair enkelvoudig gewonden en sereus → zowel overlangse als dwarse doorsnedes terug te vinden.
Ze bestaan uit een éénlagig klierepitheel met hierrond een niet-continue laag myoepitheelcellen. Ze
hebben een sereus secreet en zullen dit afgeven naar het lumen toe dat via enkelvoudige afvoergang
naar de buitenwereld wordt afgegeven. Deze afvoergangen zijn terug te vinden thv de dermis, ze
hebben een heel specifiek tweelagig kubisch epitheel. Je kan de afvoergangen nog verder loodrecht in
1
, de dermis naar de epidermis volgen en dan zie je dat ze thv de epidermis heel gewonden gaan lopen.
Dit lijkt op een artefact, maar is gewoon het lumen van de afvoergang die heel kronkelend verloopt.
Er zijn ook sensorische structuren in de huid te zien: de lichaampjes van Meissner en de lichaampjes
van Vater-Pacini.
Deze tastlichaampjes zijn in dit preparaat terug te vinden als concentrisch gelegen gespecialiseerde
gliacellen rond een afferente zenuwvezel! Twee soorten tastlichaampjes: Meissner (trage vibraties en
snelle bewegingen over de huid) en Vater-Pacini (snelle vibraties). (enkel op dit preparaat terug te
vinden!!)
Meissner thv stratum papillare, dus alle papillen afgaan om te zien of je zo’n lichaampje kan terug
vinden. In merendeel van de papillen zijn enkel capillairen terug te vinden, niet verwarren. De
capillairen zorgen ervoor dat de epidermis voorzien wordt van voedingsstoffen aangezien die zelf
avasculair is. Af en toe dus Meissner terug de vinden in dermpapil en dan zie je opeengepakte laagjes
van BW, zijnde gemodificeerde Schwanncellen, omringd door een bindweefselkapsel! De zenuwvezel
zelf is niet LM waar te nemen. (Mijn eigen mening: lijkt op een grote cirkel waarin mitose plaatsvindt
→ zo onderscheiden van bloedvat!). In het lichaampje van Meissner kan je ook kernen van de cellen
van Schwann terugvinden. Er is ook een afferente zenuwvezel die het lichaampje van Meissner verlaat
richting basaal.
Het lichaampje van Vater-Pacini is vrij groot en kan je makkelijk terugvinden op kleinste vergroting.
Het ligt in de hypodermis en is mooi afgelijnd door een BW-kapsel. Het zijn vrij grote structuren, maar
niet altijd op preparaat aanwezig! Ziet eruit als een doorgesneden ui, concentrisch gerangschikte
gliacellen waarin centraal zenuwvezels gelegen zijn. De zenuwvezel zal geen myelineschede meer
bevatten bij het binnendringen van het lichaampje van VP. Vater-Pacini ook niet met bloedvaten
verwarren, bloedvaten hebben rode bloedcellen in hun lumen zitten.
De meeste cellen thv de epidermis zijn keratinocyten omdat ze keratine gaan opslagen. Hoe meer
keratine, hoe donkerder de cellen.
D 2/11 Cutis (onbehaarde huid) – hond - HE
Enkel epidermis en dermis terug te vinden, geen hypodermis aanwezig. Veel zweetklieren terug te
vinden in dermis, alsook afvoergangen. Afvoergangen niet te verwarren met strekkingsartefacten!
Strekkingsartefact kleurt donkerder aan omdat het twee BW-lagen over elkaar zijn.
Melanocyten terug te vinden. Ze produceren melaninekorrels (bruine puntjes) en geven ze aan
naburige keratinocyten. Melanocyten hebben lichter cytoplasma rondomrond.
D 2/2 Cutis (onbehaarde huid) - humaan – HE
Heel duidelijk stratum lucidum terug te vinden tussen granulosum en corneum.
D 4/2 Zwoerd (licht behaarde huid) - varken - AZAN
Collageen kleurt mooi blauw aan. Hier duidelijk de verschillende lagen terug te vinden: epi- hypo en
dermis. Ook goed kijken naar de verhouding van deze lagen. Vrij beperkte epidermis.
2
Goed de functie van de orgaanstelsels met de histologie correleren!
PRACTICUM 1: INTEGUMENT (= PRACTICUMDOOS VAN 1 E BACH!)
D 2/12 Voetzool (lichaampje van Meissner) - humaan - trichroom (anilineblauw)
Bestaat uit een epidermis, dermis en hypodermis.
De epidermis is het verhoornd meerlagig plaveiselepitheel en bestaat voornamelijk uit keratinocyten
die georganiseerd zijn in een laagjesstructuur: het stratum basale, stratum spinosum, stratum
granulosum, (stratum lucidum,) stratum corneum en stratum disjunctum. Het stratum basale bestaat
uit epitheelcellen die liggen tegen de basaalmembraan, vastgemaakt met hemidesmosomen (deze zijn
soms te zien als wortelvoetjes). In het stratum spinosum zijn de cellen met elkaar verbonden met
desmosomen: in de LM krijg je hierdoor een ladderstructuur te zien. In het stratum granulosum
bevatten de cellen Odland bodies en keratohyaliene korrels. De keratohyaliene korrels zijn te zien in
de LM en geven de naam aan deze laag, ze bevatten filaggrine voor aggregatie tonofilamenten. De
Odland bodies (membrane coating granules) geven een vetachtige substantie af en leggen deze over
het laagje zodat voedingsstoffen niet meer door de epidermis kunnen diffunderen en de
bovenliggende lagen zullen afsterven. Het stratum lucidum wordt soms als onderdeel beschouwd van
het stratum corneum. Het stratum corneum is een laag van dode cellen. Het stratum disjunctivum is
de laag van afschilfering.
Blaarvorming = vochtophoping tss epidermiskammen en dermispapillen. De afscheiding tussen de
twee is het basaal membraan.
De dermis bestaat vnl uit bindweefsel en kan onderverdeeld worden in een stratum reticulare en een
stratum papillare. Thv het stratum reticulare zitten vnl collagene vezels met dicht onregelmatig BW,
alsook veel bloedvaten en zenuwbundels. Het stratum papillare zit thv de dermpapillen en heeft vaak
iets losmaziger BW, maar dat is afhankelijk van de plaats. De dermpapillen worden afgewisseld met
epidermiskammen. Deze afwisseling zorgt ervoor dat de huid heel goed vastgehecht is en een specifiek
patroon geeft = vingerafdrukken.
De hypodermis is een verzameling van vetcellen met hiertussen bindweefsel en ook bloedvaten en
zenuwbundels. Centraal in die vetcellen zit een duidelijke, grote vetvacuole met daarrond een dun
cytoplasma waarin ook de kern terug te vinden is. Hier en daar zijn er soms nog collagene vezels van
het losmazige type in de hypodermis terug te vinden. Er zijn ook veel luchtbelletjes op het preparaat
te zien, dit zijn artefacten.
Thv de scheiding hypodermis-dermis zijn de secretoire deeltjes van zweetklieren terug te vinden:
tubulair enkelvoudig gewonden en sereus → zowel overlangse als dwarse doorsnedes terug te vinden.
Ze bestaan uit een éénlagig klierepitheel met hierrond een niet-continue laag myoepitheelcellen. Ze
hebben een sereus secreet en zullen dit afgeven naar het lumen toe dat via enkelvoudige afvoergang
naar de buitenwereld wordt afgegeven. Deze afvoergangen zijn terug te vinden thv de dermis, ze
hebben een heel specifiek tweelagig kubisch epitheel. Je kan de afvoergangen nog verder loodrecht in
1
, de dermis naar de epidermis volgen en dan zie je dat ze thv de epidermis heel gewonden gaan lopen.
Dit lijkt op een artefact, maar is gewoon het lumen van de afvoergang die heel kronkelend verloopt.
Er zijn ook sensorische structuren in de huid te zien: de lichaampjes van Meissner en de lichaampjes
van Vater-Pacini.
Deze tastlichaampjes zijn in dit preparaat terug te vinden als concentrisch gelegen gespecialiseerde
gliacellen rond een afferente zenuwvezel! Twee soorten tastlichaampjes: Meissner (trage vibraties en
snelle bewegingen over de huid) en Vater-Pacini (snelle vibraties). (enkel op dit preparaat terug te
vinden!!)
Meissner thv stratum papillare, dus alle papillen afgaan om te zien of je zo’n lichaampje kan terug
vinden. In merendeel van de papillen zijn enkel capillairen terug te vinden, niet verwarren. De
capillairen zorgen ervoor dat de epidermis voorzien wordt van voedingsstoffen aangezien die zelf
avasculair is. Af en toe dus Meissner terug de vinden in dermpapil en dan zie je opeengepakte laagjes
van BW, zijnde gemodificeerde Schwanncellen, omringd door een bindweefselkapsel! De zenuwvezel
zelf is niet LM waar te nemen. (Mijn eigen mening: lijkt op een grote cirkel waarin mitose plaatsvindt
→ zo onderscheiden van bloedvat!). In het lichaampje van Meissner kan je ook kernen van de cellen
van Schwann terugvinden. Er is ook een afferente zenuwvezel die het lichaampje van Meissner verlaat
richting basaal.
Het lichaampje van Vater-Pacini is vrij groot en kan je makkelijk terugvinden op kleinste vergroting.
Het ligt in de hypodermis en is mooi afgelijnd door een BW-kapsel. Het zijn vrij grote structuren, maar
niet altijd op preparaat aanwezig! Ziet eruit als een doorgesneden ui, concentrisch gerangschikte
gliacellen waarin centraal zenuwvezels gelegen zijn. De zenuwvezel zal geen myelineschede meer
bevatten bij het binnendringen van het lichaampje van VP. Vater-Pacini ook niet met bloedvaten
verwarren, bloedvaten hebben rode bloedcellen in hun lumen zitten.
De meeste cellen thv de epidermis zijn keratinocyten omdat ze keratine gaan opslagen. Hoe meer
keratine, hoe donkerder de cellen.
D 2/11 Cutis (onbehaarde huid) – hond - HE
Enkel epidermis en dermis terug te vinden, geen hypodermis aanwezig. Veel zweetklieren terug te
vinden in dermis, alsook afvoergangen. Afvoergangen niet te verwarren met strekkingsartefacten!
Strekkingsartefact kleurt donkerder aan omdat het twee BW-lagen over elkaar zijn.
Melanocyten terug te vinden. Ze produceren melaninekorrels (bruine puntjes) en geven ze aan
naburige keratinocyten. Melanocyten hebben lichter cytoplasma rondomrond.
D 2/2 Cutis (onbehaarde huid) - humaan – HE
Heel duidelijk stratum lucidum terug te vinden tussen granulosum en corneum.
D 4/2 Zwoerd (licht behaarde huid) - varken - AZAN
Collageen kleurt mooi blauw aan. Hier duidelijk de verschillende lagen terug te vinden: epi- hypo en
dermis. Ook goed kijken naar de verhouding van deze lagen. Vrij beperkte epidermis.
2
