Samenvatting gezondheidspromotie en -bevordering 2023-2024
Onderdeel Lisa Verstraeten
Hoofdstuk 2:Theoretisch kader
A. Concept mondgezondheid
Doel gezondheidspromotie/bevordering: mensen hebben een stuk van hun geluk zelf in
hand te nemen empowerment
Methodiek: vb. demonstratie geven, tell-show-do, koffer van gezonde mond !
7 april : wereldgezondheidsdag vestigt elk jaar de aandacht op een specifiek
gezondheidsthema dat mensen over de hele wereld aangaat
maatschappelijk,mentaal en fysiek welzijn
Goede gezondheid: is een toestand van volledig lichamelijk,geestelijk en
maatschappelijk welbevinden en niet slechts de afwezigheid van ziekte of ander
lichamelijk gebrek
Wat is gezond? Niet hetzelfde als niet ziek zijn multidimensioneel
o Ruimte interpretatie
o Weerspiegelt holistisch mensbeeld
Verband ziekte-gezondheid
o Subjectieve ervaring ( psychologie-sociologie)
Gezondheid-kwaliteit van leven,gevoelens
o Objectieve anatomische en fysiologische realiteit (biologie)
Ziekte
zonder subjectieve ervaring vd pt
Esthetisch aspect tandstand naar beneden : zaken ontwijken door
onzekerheid in dialoog gaan met pt zo tot oplossing komen
1: onopgemerkt, niet ervaren maar medisch-biologisch aanwezige ziekte vb. parodontitis
2: er zijn klachten maar de pt tilt er niet zwaar aan vb. bloedend tandvlees
3: gedraagt zich als een zieke maar heeft geen biologisch vast te stellen afwijkingen
sickness vb. droge mond , klachten maar is er niet
4:er zijn klachten en ziektegevoel maar geen vast te stellen afwijkingen
….
Disease: een objectief vaststelbare combinatie van symptomen en fysieke tekenen die
verklaarbaar zijn door verstoorde lichamelijke functies
Eveline Van Avermaet
,Illness:een subjectieve ervaring van pijn of ongemak
Sickness: een sociale rol met rechten en plichten
eigenlijk is bijna niemand gezond volgens de gezondheidsdefinitie van de WHO uit 1948
Belangrijk: hoe realistisch is de definitie, hoe houdbaar is de definitie,…
Gezondheid is breder dan de afwezigheid van ziekte en klachten. Elementen als
veerkracht,zingeving en zelfmanagement staan steeds meer centraal
o + gezondheid wat zijn de sterktes van de pt?
o Lichaamsfuncties : kauwen,spreken,slikken,klachten en pijn
Positieve gezondheid: een breder concept dat gezondheid opentrekt van
lichaamsfuncties en mentaal welbevinden naar kwaliteit van
leven,zingeving,meedoen en dagelijks functioneren
o Hier staat de mens centraal niet de ziekte
o Mensen voelen zich in hun kracht aangesproken en niet in hun zwakte
o Mss heeft iemand wel een diagnose van een ziekte, maar er is een heel groot
gebied waar hij/zij wel gezond is
o Die gezondheid kan nog versterkt worden
o Bestaat uit 6 dimensies
HOE KAN JE EEN PERSOON GEZONDER MAKEN?
Vlaams instituut gezond leven
= formuleerde een visie op het concept positieve gezondheid. Op verschillende vlakken
staat gezond leven achter het concept + gezondheid, maar ze hebben ook een aantal
bedenkingen
Positieve aspecten bedenkingen
o + begrip: gezondheid is een middel o Het is eerder ene model van
Tot zelfrealisatie individueel welzijn dan van
o Actief begrip:gezondheid gaat over gezondheid
Leven in eigen handen nemen o Mogelijk beperkte invulling van
o De mens centraal: het is het gezondheidsbevordering door de
individu te eenzijdige focus op het individu
Dat geconfronteerd word met en niet benoemen vh belang vd
fysieke,emotionele en sociale uitdagingen omgeving
En daarmee omgaat
Eveline Van Avermaet
, o Focus op potentieel: op wat wel o Vooral value-based, niet science-
dan nog mogelijk is, het is geen based
kwestie van ‘alles of niets’
prev ziekten:paro,caries,gingivitis,…
BLAUW: de afwezigheid van ziekte,pijn en discomfort en/of vd progressie ervan
ROOD: het vermogen ,een reeks acties te ondernemen zoals
spreken,kauwen,lachen,slikken,smaken,…
GROEN: het verband tussen mondgezondheid en psycho-sociaal functioneren
DRIVING DETERMINANTS
Genetische en biologische factoren ( gen. En verworven factoren)
Sociale omgevingsafactoren ( stress,opvoeding,groepsdruk,…)
Fysieke omgevingsfactoren ( drankautomaten,woonomgeving,…)
Gezondheidsgedrag ( rook en voedingsgedrag)
Toegang tot zorg ( moeilijk om afspraak dag zelf., financiele moeilijkheden,..)
MODERATING FACTORS
Leeftijd ( oudere mensen hebben meer ziektes + mentaal veranderen)
Cultuur
Eveline Van Avermaet
Onderdeel Lisa Verstraeten
Hoofdstuk 2:Theoretisch kader
A. Concept mondgezondheid
Doel gezondheidspromotie/bevordering: mensen hebben een stuk van hun geluk zelf in
hand te nemen empowerment
Methodiek: vb. demonstratie geven, tell-show-do, koffer van gezonde mond !
7 april : wereldgezondheidsdag vestigt elk jaar de aandacht op een specifiek
gezondheidsthema dat mensen over de hele wereld aangaat
maatschappelijk,mentaal en fysiek welzijn
Goede gezondheid: is een toestand van volledig lichamelijk,geestelijk en
maatschappelijk welbevinden en niet slechts de afwezigheid van ziekte of ander
lichamelijk gebrek
Wat is gezond? Niet hetzelfde als niet ziek zijn multidimensioneel
o Ruimte interpretatie
o Weerspiegelt holistisch mensbeeld
Verband ziekte-gezondheid
o Subjectieve ervaring ( psychologie-sociologie)
Gezondheid-kwaliteit van leven,gevoelens
o Objectieve anatomische en fysiologische realiteit (biologie)
Ziekte
zonder subjectieve ervaring vd pt
Esthetisch aspect tandstand naar beneden : zaken ontwijken door
onzekerheid in dialoog gaan met pt zo tot oplossing komen
1: onopgemerkt, niet ervaren maar medisch-biologisch aanwezige ziekte vb. parodontitis
2: er zijn klachten maar de pt tilt er niet zwaar aan vb. bloedend tandvlees
3: gedraagt zich als een zieke maar heeft geen biologisch vast te stellen afwijkingen
sickness vb. droge mond , klachten maar is er niet
4:er zijn klachten en ziektegevoel maar geen vast te stellen afwijkingen
….
Disease: een objectief vaststelbare combinatie van symptomen en fysieke tekenen die
verklaarbaar zijn door verstoorde lichamelijke functies
Eveline Van Avermaet
,Illness:een subjectieve ervaring van pijn of ongemak
Sickness: een sociale rol met rechten en plichten
eigenlijk is bijna niemand gezond volgens de gezondheidsdefinitie van de WHO uit 1948
Belangrijk: hoe realistisch is de definitie, hoe houdbaar is de definitie,…
Gezondheid is breder dan de afwezigheid van ziekte en klachten. Elementen als
veerkracht,zingeving en zelfmanagement staan steeds meer centraal
o + gezondheid wat zijn de sterktes van de pt?
o Lichaamsfuncties : kauwen,spreken,slikken,klachten en pijn
Positieve gezondheid: een breder concept dat gezondheid opentrekt van
lichaamsfuncties en mentaal welbevinden naar kwaliteit van
leven,zingeving,meedoen en dagelijks functioneren
o Hier staat de mens centraal niet de ziekte
o Mensen voelen zich in hun kracht aangesproken en niet in hun zwakte
o Mss heeft iemand wel een diagnose van een ziekte, maar er is een heel groot
gebied waar hij/zij wel gezond is
o Die gezondheid kan nog versterkt worden
o Bestaat uit 6 dimensies
HOE KAN JE EEN PERSOON GEZONDER MAKEN?
Vlaams instituut gezond leven
= formuleerde een visie op het concept positieve gezondheid. Op verschillende vlakken
staat gezond leven achter het concept + gezondheid, maar ze hebben ook een aantal
bedenkingen
Positieve aspecten bedenkingen
o + begrip: gezondheid is een middel o Het is eerder ene model van
Tot zelfrealisatie individueel welzijn dan van
o Actief begrip:gezondheid gaat over gezondheid
Leven in eigen handen nemen o Mogelijk beperkte invulling van
o De mens centraal: het is het gezondheidsbevordering door de
individu te eenzijdige focus op het individu
Dat geconfronteerd word met en niet benoemen vh belang vd
fysieke,emotionele en sociale uitdagingen omgeving
En daarmee omgaat
Eveline Van Avermaet
, o Focus op potentieel: op wat wel o Vooral value-based, niet science-
dan nog mogelijk is, het is geen based
kwestie van ‘alles of niets’
prev ziekten:paro,caries,gingivitis,…
BLAUW: de afwezigheid van ziekte,pijn en discomfort en/of vd progressie ervan
ROOD: het vermogen ,een reeks acties te ondernemen zoals
spreken,kauwen,lachen,slikken,smaken,…
GROEN: het verband tussen mondgezondheid en psycho-sociaal functioneren
DRIVING DETERMINANTS
Genetische en biologische factoren ( gen. En verworven factoren)
Sociale omgevingsafactoren ( stress,opvoeding,groepsdruk,…)
Fysieke omgevingsfactoren ( drankautomaten,woonomgeving,…)
Gezondheidsgedrag ( rook en voedingsgedrag)
Toegang tot zorg ( moeilijk om afspraak dag zelf., financiele moeilijkheden,..)
MODERATING FACTORS
Leeftijd ( oudere mensen hebben meer ziektes + mentaal veranderen)
Cultuur
Eveline Van Avermaet
