Samenvatting Uitgebreid schema vergelijkend staatsrecht

Staatshoofden
Nederland Duitsland Frankrijk VS

Wat? Koning Bondspresident President President

Stelsel? Parlementair Parlementair Gemengd Presidentieel

Gekozen? Erfelijk Indirect Direct Indirect maar materieel direct
Hoe lang? Tot aftreding 5 + 5 jaar 5 + 5 jaar
Incompatibiliteiten Incompatibiliteiten
Positie in Grondwet Representatief en Representatief met aantal 5 – arbitragefunctie voor Hoofd van de regering, ministers zijn
nevenschikkende functie ten zelfstandige bevoegdheden problemen in de regering adviseurs, geen kabinet. Presidentieel:
opzichte van regering. 9 – voorzitter raad van ministers  Rechtstreeks gekozen
20 – regering bepaald nationale  Geen vertrouwen Congress
beleid  Geen ontbinding Congress
21 – niet de leider van de regering  Hoofd regering
dat is de PM  Ministers adviseurs, geen
collegialiteit.
Bevoegdheden Zelfstandig Zelfstandig Zelfstandig Zelfstandig
 Inrichting huis 41 GW  Benoeming Bondskanselier  Benoeming/ontslag  War power II.2
 Voorzitter RvS (63 lid 4) wanneer parlement prime-minister  Noodbevoegdheden II.1
 Symboolfunctie niet met absolute  Ontbinding
meerderheid beslist Assemblee/parlement (12 Gedeeld
Gedeeld  Ontbinding van de Bondsdag jo 49)  Wetgeving: vetorecht I.7,
Contraseign 47 GW: als lid van (68) tenzij opzegging  Noodbevoegdheden eventueel zelfstandig of door
de regering gedeelde vertrouwen Kanselier (67)  Recht van message (18) delegatie
bevoegdheid met ministers  Symboolfunctie  Benoeming 3 leden CC  Uitvoering: algemene
vergaande bevoegdheid II.1. +
Gedeeld Gedeeld benoeming + verdragen
Art. 58 GG President heeft Contraseign sluiten II.2
contraseign nodig!  Benoeming/ontslag  Rechterlijke macht:
 De president mag weigeren te ministers benoeming federale rechters
tekenen voor een wet.  Afkondiging wetten II.2, opsporing vervolging
 Benoeming ambtenaren (60)  Ondertekening onder leiding president,
 Gratieverlening (60) ordonnances/ decreten gratieverlening II.2.
 Volkenrechtelijke (13)
vertegenwoordiging (59)  Benoeming ambtenaren
 Wetgevingsnoodtoestand  Gratie (17) *

, (81)
 Controleert wetgeving op
grondwettigheid (82)
 Verschil met NL Koning.
Verantwoordelijkheid & Art. 42 lid 2 GW: Koning is 58 GG – geen verantwoording 67 - Immuniteit gedurende Immuniteit – weten we niet
immuniteit onschendbaar, ministeriële ambtsvervulling
verantwoordelijkheid Geen verantwoording

Afzetten? Buiten staat stellen 35 GW Impeachment 61 GG wegens Afzettingsprocedure wegens Impeachment
schending van de (Grond)wet. hoogverraad I.2 – voorstel House of representives
1.3. – bevoegdheid senaat

Bijzonderheden  Maak een vergelijking met  De macht is gebaseerd op  Afhankelijk van het Congress
de Rijkspresident art. 9 in combinatie met door gedeelde bevoegdheden
 Ontbinding Bondsdag, soms art. 20 en zijn directe en budgetrecht.
zelfstandig, soms gebonden democratische legitimatie.  Congress bevoegdheden van
 Grondwet geeft een ander president kan beperken en
beeld van de positie van overnemen als de president
de president dan de nalatig is.
praktijk  Uitspraken doornemen!
 Cohabitation = de
president behoort bij een
bepaalde partij, na
verkiezingen van het
parlement kan het zijn dat
dus ook zijn regering een
meerderheid van de
oppositiepartij heeft. Daar
moet hij mee regeren.