Geschiedenis Centraal Examen Stof
Historisch Overzicht Hoofdstuk 5 t/m 8
, Historische Overzicht
Hoofdstuk 5 - Ontdekkers & Hervormers (1500-1600)
Botticelli maakte een schilderij voor de Medici familie. In vele Italiaanse steden bevorderen
rijke kooplieden en andere machtige heren de kunsten. De Italiaanse stedelijke elites kregen
een nieuw mens- en wereldbeeld. In de middeleeuwen werd de mens gezien als slecht en
zondig. De wereld was door God geschapen maar was daarna in de handen van de duivel
geraakt. Daarom moest de mens zich van de wereld afwenden en zich richten op God en
het hiernamaals. Italiaanse kunstenaars zagen de wereld als God zijn schepping en genoten
daarvan. De mens moest zich niet afwenden van de natuur, maar hem perfectioneren.
De Italiaanse kunstenaars bestudeerden het klassieke erfgoed, de nalatenschap van de
Grieks-Romeinse cultuur. Ze probeerden de klassieke kunst te ervaren en te overtreffen. Ze
meenden dat ze de grootheid van de oudheid lieten herleven. Daarom noemden ze hun tijd
de renaissance (de wedergeboorte). In de tijd van de renaissance begon de
vroegmoderne tijd, de periode van 1500 tot 1800.
Brunelleschi groef oude ruïnes in Rome uit en tekende alles precies na. Hij was de
ontdekker van perspectief, in de oudheid tekenden kunstenaars met de illusie van diepte,
maar hij kon platte vlakken maken die diepte leken te hebben. Leonardo sneed in oude lijken
om te zien hoe ons lichaam in elkaar zat. Dit zijn voorbeelden van het ontstaan van een
nieuwe wetenschappelijke belangstelling. Humanisten (Geleerden) vonden vrijheid en
waardigheid van mensen belangrijk. De humanisten bestudeerden klassieke teksten om hun
betekenis te begrijpen.
In de 16e eeuw werd de renaissance over Europa verspreid. Buitenlanders reisden naar
Italië en kwamen terug met vele nieuwe ideeën. Het humanisme ontwikkelde zich ten
noorden van de Alpen wel anders dan in Italië. Die landen daar hadden nauwelijks een
klassiek verleden. Het humanisme richtte zich er niet op herleving van de klassieke oudheid,
maar op de wedergeboorte van het oorspronkelijke christendom. Een belangrijke
vertegenwoordiger van dit christelijke humanisme is Erasmus van Rotterdam. Hij vertaalde
het Nieuwe Testament uit oude Griekse handschriften. Hij constateerde dat de Bijbel die de
kerk gebruikten vol met fouten zat.
-
De christenen hebben sinds de 11e eeuw bijna alles heroverd. Nu begon de uitbreiding van
de activiteiten van Europeanen buiten Europa: de Europese expansie. De motieven voor
de Europese Expansie: economisch (goud, specerijen), politiek (veroveren van een groot
rijk) en cultuur (verspreiding christendom, nieuwsgierigheid). Portugezen voeren na de
verovering van Ceuta langs de Afrikaanse westkust naar het zuiden. Ze waren op zoek naar
goud, ze wilden weten waar het goud vandaan kwam dat via de Sahara naar Marokko werd
gebracht. Met hun ontdekkingsreizen op de Atlantische Oceaan kwamen de Portugezen
steeds zuidelijker. Na de ontdekking van de Goudkust wilden de Portugezen naar Indië.
Portugezen hoopten op enorme winsten als ze die zelf konden halen.
Historisch Overzicht Hoofdstuk 5 t/m 8
, Historische Overzicht
Hoofdstuk 5 - Ontdekkers & Hervormers (1500-1600)
Botticelli maakte een schilderij voor de Medici familie. In vele Italiaanse steden bevorderen
rijke kooplieden en andere machtige heren de kunsten. De Italiaanse stedelijke elites kregen
een nieuw mens- en wereldbeeld. In de middeleeuwen werd de mens gezien als slecht en
zondig. De wereld was door God geschapen maar was daarna in de handen van de duivel
geraakt. Daarom moest de mens zich van de wereld afwenden en zich richten op God en
het hiernamaals. Italiaanse kunstenaars zagen de wereld als God zijn schepping en genoten
daarvan. De mens moest zich niet afwenden van de natuur, maar hem perfectioneren.
De Italiaanse kunstenaars bestudeerden het klassieke erfgoed, de nalatenschap van de
Grieks-Romeinse cultuur. Ze probeerden de klassieke kunst te ervaren en te overtreffen. Ze
meenden dat ze de grootheid van de oudheid lieten herleven. Daarom noemden ze hun tijd
de renaissance (de wedergeboorte). In de tijd van de renaissance begon de
vroegmoderne tijd, de periode van 1500 tot 1800.
Brunelleschi groef oude ruïnes in Rome uit en tekende alles precies na. Hij was de
ontdekker van perspectief, in de oudheid tekenden kunstenaars met de illusie van diepte,
maar hij kon platte vlakken maken die diepte leken te hebben. Leonardo sneed in oude lijken
om te zien hoe ons lichaam in elkaar zat. Dit zijn voorbeelden van het ontstaan van een
nieuwe wetenschappelijke belangstelling. Humanisten (Geleerden) vonden vrijheid en
waardigheid van mensen belangrijk. De humanisten bestudeerden klassieke teksten om hun
betekenis te begrijpen.
In de 16e eeuw werd de renaissance over Europa verspreid. Buitenlanders reisden naar
Italië en kwamen terug met vele nieuwe ideeën. Het humanisme ontwikkelde zich ten
noorden van de Alpen wel anders dan in Italië. Die landen daar hadden nauwelijks een
klassiek verleden. Het humanisme richtte zich er niet op herleving van de klassieke oudheid,
maar op de wedergeboorte van het oorspronkelijke christendom. Een belangrijke
vertegenwoordiger van dit christelijke humanisme is Erasmus van Rotterdam. Hij vertaalde
het Nieuwe Testament uit oude Griekse handschriften. Hij constateerde dat de Bijbel die de
kerk gebruikten vol met fouten zat.
-
De christenen hebben sinds de 11e eeuw bijna alles heroverd. Nu begon de uitbreiding van
de activiteiten van Europeanen buiten Europa: de Europese expansie. De motieven voor
de Europese Expansie: economisch (goud, specerijen), politiek (veroveren van een groot
rijk) en cultuur (verspreiding christendom, nieuwsgierigheid). Portugezen voeren na de
verovering van Ceuta langs de Afrikaanse westkust naar het zuiden. Ze waren op zoek naar
goud, ze wilden weten waar het goud vandaan kwam dat via de Sahara naar Marokko werd
gebracht. Met hun ontdekkingsreizen op de Atlantische Oceaan kwamen de Portugezen
steeds zuidelijker. Na de ontdekking van de Goudkust wilden de Portugezen naar Indië.
Portugezen hoopten op enorme winsten als ze die zelf konden halen.
