Hoofdstuk 2
De Maas en de Rijn
Door Nederland stromen 2 grote rivieren:
de Maas en de Rijn
- De twee kleinere rivieren; de
Eems en de Schelde, stromen voor
een klein deel door Nederland
- De Rijn en de Maas stromen
respectievelijk vanuit de Alpen in
Zwitserland en het Plateau van
Langres uit Frankrijk naar
Nederland
De Rijn is de grootste van
de twee
Vanuit negen landen stroomt het water
via beekjes, kanalen en rivieren
uiteindelijk de Rijn in
- Het gebied dat afwatert op een
bepaalde rivier en zijn zijrivieren
heet het stroomgebied
De grens tussen twee
stroomgebieden heet de waterscheiding
Een waterscheiding wordt gevormd door hogere delen in het landschap,
zoals een heuvelrug of een bergketen
Een rivier met alle zijrivieren en vertakkingen die deel uitmaken van
hetzelfde stroomgebied, heet een stroomstelsel
- De Rijn is een gemengde rivier (smeltwater en regenwater)
In de zomer bevat de rivier 70% smeltwater
In de winter is de waterafvoer het hoogst, weinig verdamping en vooral
regenwater wordt afgevoerd
De Rijn is ontstaan als 2 bergriviertjes in de Zwitserse Alpen die zijn samengekomen
- Het deel van de rivier waar kleine beken samenstromen tot een grote rivier heet de
bovenloop
De bovenloop is de eerste deel van de rivier, hier is de hellingshoek van de
rivier groot en stroomt de rivier snel daardoor vindt er minder erosie plaats
en neemt de rivier veel sediment mee
, - Stroomafwaarts neemt de hellingshoek steeds verder af, de rivier komt dan in de
middenloop
De middenloop is het middelste gedeelte van een rivier waar er evenwicht is
tussen erosie en sedimentatie
Naarmate de rivier dicht bij de zee komt, wordt het gebied steeds vlakker en
gaat de rivier minder snel stromen
- De benedenloop is de onderkant/laatste gedeelte van de rivier
De benedenloop heeft een kleine hellingshoek, veel sedimentatie en
mondingen in de zee
Vaak splitst de rivier zich nog in meerdere takken, dit wordt de delta
genoemd
De rijn vertakt zich zodra hij in Nederland komt en splits zich in het Pannerdens Kanaal en de
Waal
- De Waal leidt 2/3 van het water naar de Noordzee, de rest stroomt via het
Pannerdens Kanaal
Dit water wordt bij Arnhem verdeeld over de IJssel en de Neder-Rijn/Lek
In de Neder-Rijn zijn drie stuwen gebouwd
Een stuw is een beweegbare dam in een rivier waarmee het
waterniveau bovenstrooms wordt geregeld
De Waal en de Lek komen stroomafwaarts weer bij elkaar en vormen samen
de Maas