Stroming Filosoof
Rechtspositivisme Hart
Het rechtspositivisme houdt in dat de rechtszekerheid centraal staat. De
burger moet kunnen weten welke waarborgen zij binnen het recht hebben;
overheidsoptreden moet voorspelbaar zijn. Hierbij is er sprake van positief
recht als dit op de juiste wijze tot stand is gekomen. Recht is wat er in de
rechtsbronnen staat. Daarbij bestaat de mogelijkheid dat onrechtvaardige
wetten, alsnog gelding hebben. Zolang het op de juiste manier tot stand is
gekomen, heeft het gewoon gelding. Het rechtspositivisme kenmerkt zich
namelijk door scheiding van recht en moraal. Verder is het van belang dat de
rechter zich houdt aan de letter van de wet: hierbij past de rechter de
grammaticale interpretatiemethode toe. Slechts bij hoge uitzonderingen heeft
de rechter een discretionaire bevoegdheid; hiervan is er sprake als het gaat
om hard cases. In dat geval is er niet één juist antwoord en moet de rechter
dus recht gaan vormen.
Rechtszekerheid staat voorop: de machtsuitoefening van de overheid moet
voorspelbaar zijn voor de burger. Recht en moraal zijn daarbij geschieden:
enkel wordt gekeken naar de wet en of deze juist tot stand is gekomen.
Binnen deze stroming kan onrechtvaardig recht gewoon gelding hebben (dit
in tegenstelling tot het natuurrecht). In beginsel moet de rechter zich houden
aan de letter van de wet, ook wel: grammaticaal interpreteren. Bij hoge
uitzonderingen heeft de rechter een discretionaire bevoegdheid. In zo’n geval
wordt gesproken van een ‘hard case’, waarbij de rechter vooruit moet kijken
als hij aan rechtsvinding gaat doen. Er is alleen sprake van zo een ‘hard case’
als het recht niet duidelijk is/meerdere kanten op wijst.
Er kan geen sprake zijn van een hard case als de wetgever bewust ervoor
heeft gekozen om een uitzondering toe te laten. Machtenscheiding speelt een
grote rol: de wetgever heeft dit besloten, de rechter moet zich eraan houden.
Constructivisme Dworkin
Bij het constructivisme staat rechtvaardigheid centraal. in deze stroming
wordt de letter van de wet niet miskend, maar wordt ook gekeken naar de
achterliggende waarde en beginselen van de wet/het recht. Daarbij wordt
gebruik gemaakt van de teleologische interpretatie: er wordt ook gekeken
naar het doel van de wet. In deze stroming is dan ook geen sprake van een
scheiding tussen recht en moraal, al is wel sprake van een scheiding tussen
recht en politiek. Volgens Dworkin is altijd één juist antwoord. Dit antwoord
kan worden bereikt door te kijken naar de achterliggende waarden en
beginselen waarbij dit tegen elkaar wordt afgewogen. Het beginsel dat het
zwaarst weegt, bepaalt de uitkomst. Verder stelt Dworkin dat de ontwikkeling
van het recht nooit stopt.
Zoekt naar het antwoord dat het best past in bestaande recht (fit) en het
rechtssysteem dat het meest rechtvaardigt (justification).
Rechtspositivisme Hart
Het rechtspositivisme houdt in dat de rechtszekerheid centraal staat. De
burger moet kunnen weten welke waarborgen zij binnen het recht hebben;
overheidsoptreden moet voorspelbaar zijn. Hierbij is er sprake van positief
recht als dit op de juiste wijze tot stand is gekomen. Recht is wat er in de
rechtsbronnen staat. Daarbij bestaat de mogelijkheid dat onrechtvaardige
wetten, alsnog gelding hebben. Zolang het op de juiste manier tot stand is
gekomen, heeft het gewoon gelding. Het rechtspositivisme kenmerkt zich
namelijk door scheiding van recht en moraal. Verder is het van belang dat de
rechter zich houdt aan de letter van de wet: hierbij past de rechter de
grammaticale interpretatiemethode toe. Slechts bij hoge uitzonderingen heeft
de rechter een discretionaire bevoegdheid; hiervan is er sprake als het gaat
om hard cases. In dat geval is er niet één juist antwoord en moet de rechter
dus recht gaan vormen.
Rechtszekerheid staat voorop: de machtsuitoefening van de overheid moet
voorspelbaar zijn voor de burger. Recht en moraal zijn daarbij geschieden:
enkel wordt gekeken naar de wet en of deze juist tot stand is gekomen.
Binnen deze stroming kan onrechtvaardig recht gewoon gelding hebben (dit
in tegenstelling tot het natuurrecht). In beginsel moet de rechter zich houden
aan de letter van de wet, ook wel: grammaticaal interpreteren. Bij hoge
uitzonderingen heeft de rechter een discretionaire bevoegdheid. In zo’n geval
wordt gesproken van een ‘hard case’, waarbij de rechter vooruit moet kijken
als hij aan rechtsvinding gaat doen. Er is alleen sprake van zo een ‘hard case’
als het recht niet duidelijk is/meerdere kanten op wijst.
Er kan geen sprake zijn van een hard case als de wetgever bewust ervoor
heeft gekozen om een uitzondering toe te laten. Machtenscheiding speelt een
grote rol: de wetgever heeft dit besloten, de rechter moet zich eraan houden.
Constructivisme Dworkin
Bij het constructivisme staat rechtvaardigheid centraal. in deze stroming
wordt de letter van de wet niet miskend, maar wordt ook gekeken naar de
achterliggende waarde en beginselen van de wet/het recht. Daarbij wordt
gebruik gemaakt van de teleologische interpretatie: er wordt ook gekeken
naar het doel van de wet. In deze stroming is dan ook geen sprake van een
scheiding tussen recht en moraal, al is wel sprake van een scheiding tussen
recht en politiek. Volgens Dworkin is altijd één juist antwoord. Dit antwoord
kan worden bereikt door te kijken naar de achterliggende waarden en
beginselen waarbij dit tegen elkaar wordt afgewogen. Het beginsel dat het
zwaarst weegt, bepaalt de uitkomst. Verder stelt Dworkin dat de ontwikkeling
van het recht nooit stopt.
Zoekt naar het antwoord dat het best past in bestaande recht (fit) en het
rechtssysteem dat het meest rechtvaardigt (justification).
