IMMUNOLOGIE
Samenvatting AS2 – periode 3
,
,Deel 1 – Ontstekingen
-Uitleggen welke cellen en factoren van het immuunsysteem betrokken zijn bij een ontstekingsreactie
-De vier stadia van een ontstekingsreactie benoemen en toelichten
-Uitleggen hoe en met welke biomarkers in het bloed je kan diagnosticeren of er een ontstekingsreactie in het lichaam aanwezig is
-Toelichten wat de acute fase reactie is en daarbij te beargumenteren welke verandering van acute fase eiwitten daarbij horen
Ontsteking
Infectie wanneer een micro-organisme, virus, prion of parasiet in een levend wezen is
binnengedrongen en zich daar vermenigvuldigd heeft
Ontsteking de reactie van het lichaam op weefselbeschadiging of externe prikkels
4 fasen van een ontstekingsreactie
Hyperemie
Versterkte doorbloeding van het weefsel, waardoor er
sprake is van rubor (roodheid) en calor (warmte). Er vindt
vasodilatatie (bloedvatverwijding) plaats en de
bloedvatpermeabiliteit gaat omhoog. De vasoactieve
mediatoren histamine, bradykinine en stikstofoxide (NO)
zijn in staat de bloedvatverwijding te initiëren. Histamine
en bradykinine induceren tevens een verhoogde
permeabiliteit.
Exsudatie
Naar buiten treden van vocht (exsudaat) met plasma-
eiwitten uit bloedvaten, met al gevolg tumor (zwelling),
dolor (pijn), functio laesia (verstoorde functie). Het
ontstekings-exsudaat bevat een hoge concentratie
eiwitten als gevolg van de verhoogde lokale
permeabiliteit. Wanneer het ontstekings-exsudaat rijk is
aan afgestorven neutrofielen en cel-resten van necrotische weefselcellen spreekt men van pus. De
tijdelijk toegenomen vaatdoorlaatbaarheid die optreedt wordt vooral geïnduceerd door histamine.
Infiltratie
Migratie (diapedese) van leukocyten uit de circulatie naar de ontstekingshaard.
Onder invloed van de cytokinen IL-1 en TNF-α en
de chemokine IL-8 gaan de endotheelcellen in de
nabijheid van de infectiehaard adhesiemoleculen
voor leukocyten tot expressie brengen. De
leukocyten bewegen zich marginaal langs het
endotheel en tasten het vaat-endotheel af op zoek
naar ontstekingssignalen. De leukocyten vertragen
en gaan over het endotheel rollen: primaire
adhesie. De leukocyten worden geactiveerd
waardoor de affiniteit voor hun ligand op het
endotheel sterk toeneemt. Hierdoor ontstaat een
secundaire adhesie. Waarbij de leukocyten
spreiden over het endotheel. De binding van
leukocyten induceert een signaal dat de onderlinge binding tussen endotheelcellen losser maakt
waardoor de leukocyten het weefsel kunnen binnengaan: diapedese.
, Neutrofielen granulocyten zijn de eerste cellen die bij de ontstekingshaard arriveren.
Reparatie
Beëindiging van de ontsteking en weefselherstel. Het onstekingsproces kan op drie manieren
eindigen:
• Complete resolutie
De prikkel is volledig te neutraliseren of te verwijderen zodat het weefsel zich restloos kan
herstellen
• Genezing door fibrosering
Het uit serum afkomstige fibrinerijke exsudaat met de weefselresten word uiteindelijk
vervangen door bindweefsel en vormt aanvankelijk een massa fibreus weefsel
(granulatieweefsel).
• Aanhoudende respons leidend tot een chronische ontsteking
Wanneer een acute onsteking niet goed geneest kan deze chronisch worden.
Acute fase reactie
De acute fase reactie is een complex van systemische veranderingen bij ontsteking, geïnduceerd door
de door macrofaag gevormde cytokinen IL-1, IL-6 en TNF-α. Deze zorgen ervoor dat er meer en ook
andere cellen tot activatie worden aangezet. De chemokinen spelen een
belangrijke rol bij het rekruteren van leukocyten naar de plaats van infectie.
Dit wordt chemotaxie genoemd.
Tijdens de acutefasereactie stijgt de concentratie van het acutefase-eiwit
CRP. Dit is een snelle, gevoelige en betrouwbare methode om een
systemische infectie te bepalen.
Chronische ontsteking
Een chronische ontstekingsreactie (persisterende ontsteking) ontstaat omdat de oorzaak aanwezig
blijft en de prikkel tot afweer persisteert. De verschillen tussen chronische en acute ontsteking:
• Bij de chronische ontsteking staat massale infiltratie van mononuleaire (macrofagen,
lymfocyten, plasmacellen) cellen in het ontstekingsveld centraal. Bij een acute ontsteking
staat de infiltratie van neutrofiele granulocyten op de voorgrond.
• Bij een chronische ontsteking is er een voortdurend aanwezig uitlokkend agens waarbij ook
voortdurend weefselafbraak plaatsvindt.
• Bij een chronische ontsteking vindt er veel meer weefselherstel in de vorm van fibrose en
angiogenese plaatsvindt.
Dit kan leiden tot blijvende weefselvervormingen.
Samenvatting AS2 – periode 3
,
,Deel 1 – Ontstekingen
-Uitleggen welke cellen en factoren van het immuunsysteem betrokken zijn bij een ontstekingsreactie
-De vier stadia van een ontstekingsreactie benoemen en toelichten
-Uitleggen hoe en met welke biomarkers in het bloed je kan diagnosticeren of er een ontstekingsreactie in het lichaam aanwezig is
-Toelichten wat de acute fase reactie is en daarbij te beargumenteren welke verandering van acute fase eiwitten daarbij horen
Ontsteking
Infectie wanneer een micro-organisme, virus, prion of parasiet in een levend wezen is
binnengedrongen en zich daar vermenigvuldigd heeft
Ontsteking de reactie van het lichaam op weefselbeschadiging of externe prikkels
4 fasen van een ontstekingsreactie
Hyperemie
Versterkte doorbloeding van het weefsel, waardoor er
sprake is van rubor (roodheid) en calor (warmte). Er vindt
vasodilatatie (bloedvatverwijding) plaats en de
bloedvatpermeabiliteit gaat omhoog. De vasoactieve
mediatoren histamine, bradykinine en stikstofoxide (NO)
zijn in staat de bloedvatverwijding te initiëren. Histamine
en bradykinine induceren tevens een verhoogde
permeabiliteit.
Exsudatie
Naar buiten treden van vocht (exsudaat) met plasma-
eiwitten uit bloedvaten, met al gevolg tumor (zwelling),
dolor (pijn), functio laesia (verstoorde functie). Het
ontstekings-exsudaat bevat een hoge concentratie
eiwitten als gevolg van de verhoogde lokale
permeabiliteit. Wanneer het ontstekings-exsudaat rijk is
aan afgestorven neutrofielen en cel-resten van necrotische weefselcellen spreekt men van pus. De
tijdelijk toegenomen vaatdoorlaatbaarheid die optreedt wordt vooral geïnduceerd door histamine.
Infiltratie
Migratie (diapedese) van leukocyten uit de circulatie naar de ontstekingshaard.
Onder invloed van de cytokinen IL-1 en TNF-α en
de chemokine IL-8 gaan de endotheelcellen in de
nabijheid van de infectiehaard adhesiemoleculen
voor leukocyten tot expressie brengen. De
leukocyten bewegen zich marginaal langs het
endotheel en tasten het vaat-endotheel af op zoek
naar ontstekingssignalen. De leukocyten vertragen
en gaan over het endotheel rollen: primaire
adhesie. De leukocyten worden geactiveerd
waardoor de affiniteit voor hun ligand op het
endotheel sterk toeneemt. Hierdoor ontstaat een
secundaire adhesie. Waarbij de leukocyten
spreiden over het endotheel. De binding van
leukocyten induceert een signaal dat de onderlinge binding tussen endotheelcellen losser maakt
waardoor de leukocyten het weefsel kunnen binnengaan: diapedese.
, Neutrofielen granulocyten zijn de eerste cellen die bij de ontstekingshaard arriveren.
Reparatie
Beëindiging van de ontsteking en weefselherstel. Het onstekingsproces kan op drie manieren
eindigen:
• Complete resolutie
De prikkel is volledig te neutraliseren of te verwijderen zodat het weefsel zich restloos kan
herstellen
• Genezing door fibrosering
Het uit serum afkomstige fibrinerijke exsudaat met de weefselresten word uiteindelijk
vervangen door bindweefsel en vormt aanvankelijk een massa fibreus weefsel
(granulatieweefsel).
• Aanhoudende respons leidend tot een chronische ontsteking
Wanneer een acute onsteking niet goed geneest kan deze chronisch worden.
Acute fase reactie
De acute fase reactie is een complex van systemische veranderingen bij ontsteking, geïnduceerd door
de door macrofaag gevormde cytokinen IL-1, IL-6 en TNF-α. Deze zorgen ervoor dat er meer en ook
andere cellen tot activatie worden aangezet. De chemokinen spelen een
belangrijke rol bij het rekruteren van leukocyten naar de plaats van infectie.
Dit wordt chemotaxie genoemd.
Tijdens de acutefasereactie stijgt de concentratie van het acutefase-eiwit
CRP. Dit is een snelle, gevoelige en betrouwbare methode om een
systemische infectie te bepalen.
Chronische ontsteking
Een chronische ontstekingsreactie (persisterende ontsteking) ontstaat omdat de oorzaak aanwezig
blijft en de prikkel tot afweer persisteert. De verschillen tussen chronische en acute ontsteking:
• Bij de chronische ontsteking staat massale infiltratie van mononuleaire (macrofagen,
lymfocyten, plasmacellen) cellen in het ontstekingsveld centraal. Bij een acute ontsteking
staat de infiltratie van neutrofiele granulocyten op de voorgrond.
• Bij een chronische ontsteking is er een voortdurend aanwezig uitlokkend agens waarbij ook
voortdurend weefselafbraak plaatsvindt.
• Bij een chronische ontsteking vindt er veel meer weefselherstel in de vorm van fibrose en
angiogenese plaatsvindt.
Dit kan leiden tot blijvende weefselvervormingen.
