Samenvatting Materieel-Europees Recht Deel II
Hoofdstuk 1. De interne markt:
Afdeling 1. Inleiding:
Geschiedenis:
□ Verdrag van Rome 1957 -> Gemeenschappelijke markt.
4 vrijheden (Diensten, kapitaal, personen en goederen) zouden de nationale markten versmelten en wereldoorlogen in
europa onmogelijk maken. (Jaren 70 crisis bracht nationalisme en protectionisme.)
□ De Europese eenheidsakte (1986) -> Interne markt.
In 1992 zou de interne markt af moeten zijn.
Men kon harmonisatiemaatregelen aannemen met een gekwalificeerde meerderheid.
Def. Interne Markt Art. 26 VWEU.
4 vrijheden (Diensten, kapitaal, personen en goederen) + Afschaffen van de binnengrenzen.
Afdeling 2. Vrij verkeer van goederen:
Basis = 2 pijlers uit het VWEU:
1. De Douane Unie (Art. 30-33 VWEU.)
2. Het Verbod op kwantitatieve beperkingen en maatregelen van gelijke werking (Art. 24-27 VWEU)
Begrippen:
□ Goederen: (RUIME INVULLING)
Art. 28 en 29 VWEU. (Niet enkel goederen uit de Unie maar ook deze van buiten die in het vrij verkeer zitten.)
Commissie t. Italie:
->Def (De waren die op geld waardeerbaar zijn en als zodanig het voorwerp van handelstransacties kunnen vormen.)
-> De aard van de goederen (industrieel, landbouw, ... Is niet van belang !!)
S1. De douane Unie.
Basis:
1. Het verbod van alle douanerechten en heffingen van gelijke werking tussen de lidstaten van de douane unie.
2. De toepassing van één gemeenschappelijk douanetarier op import uit derde staten.
(Zonder dit spreekt men van een vrijhandelszone Bv. EVA)
a. Verbod van douanerechten en heffingen van gelijke werking als douanerechten (lees: tarrifaire handelsbelemmeringen)
□ Douanerechten zijn verboden (geen discussie)
□ Verbieden van heffingen van gelijke werking (Moeilijk onderschijd tussen toegestaan en niet)
Geen definitie in de verdragen.
HvJ. "Ongeacht de benaming en structuur, iedere eenzijdig opgelegde geldelijke last die wegens grensoverschrijding pp
goederen wordt gelegd en geen douanerechte is in eigenlijke zin, een heffing van gelijke werkinng in de zin van Art. 28
30 van het verdrag" (ONVOLLEDIG !!!)
Niet voor:
-> Heffingen voor tegenprestatie aan de importeur die evenveel zijn als de winstmarge.
-> Een intern stelsel van belastingen die ook interne producten belast aan dezelfde tarrieven. (Onder Art. 110 VWEU)
◊ De gelijksoortige binnenlandse producten worden in hetzelfde stadium en even zwaar belast + het belastbaar fei
is hetzelfde. (Anders toch onder de voorgaande artikelen.)
◊ Ook kijken naar de bestemming van de belasting. (indien ten goede van intern, dan is dat ook in strijd !!!)
Grensoverschrijding:
◊ Niet enkel nationale maar ook regionale en gemeentelijke in sommige gevallen.
◊ (Bv. Carbonati Apuani zaak <- Ging over Carrera marmer. P186 Boek.)
-> Enkel voor goederen. Niet voor personen zo ruim interpreteren !!! (Idee van AG Sharpston in v. Zorgverz zaak)
-> Idee afgewezen door HvJ
□ Geen uitzonderingen mogelijk ! (Bij maatregelen van Gelijke werking wel <- zie later)
-> Bv. Niet mogelijk heffingen ten belope de volksgezondheid op te leggen.
b. Het gemeenschappelijk douanetarrief
□ Bij invoer van een bepaald product uit een bepaalde staat wordt eenzelfde douanetarief betaald waar het product ook word
ingevoerd.
□ Ligt vast in een verordening die alleen door de Raad zelf kan worden gewijzigd. (lidstaten niet)
-> Op jaarlijkse basis.
□ Grootste probleem:
Kwalificatie van bepaalde producten. (categoriseren)
□ Afwijkende regelingen voor bepaalde externe staten zijn mogelijk tov de norm. (Bv. Ontwikkelingslanden.)
S2. Verbod van kwantitatieve beperkingen en maatregelen van gelijke werking: niet tarrifaire handelsbelemmeringen.
Basis: Artikel 34-35-36 VWEU.
□ 34 VWEU: Het principiële verbod van kwantitatieve invoerbeperkingen en maatregelen van gelijke werking.
□ 35 VWEU: Het principiële verbod van kwantitatieve uitvoerbeperkingen en maatregelen van gelijke werking.
, □ 36 VWEU: Uitzonderingsbepaling (Ook voor discriminerende maatregelen) enkel als obv objectieve criteria ten belope een va
de hogere belangen. <- Rechterlijke controle !! (Restrictieve visie tov het gebruik.)
a. Kwantitatieve beperkingen:
-> Def: "Maatregelen van een lidstaat waarbij de in of uitvoer van goederen tot bepaalde hoeveelheden wordt beperkt."
□ Arrest Rosengren: (Zweedse wet mbt het monopolie van alcoholhoudende dranken, met een invoerverbod voorparticulieren
moest naar mening van het hof als kwantitatieve beperking worden beschouwd.)
b. Maatregelen van gelijke werking als kwantitatieve beperkingen:
□ Belangrijk !! Maatregelen van gelijke werking niet verwarren met Heffingen van gelijke werking. (Zelfde effect <-> Specifiek
een financiële last die overeenkomt)
□ Arrest Dassonville: "Iedere handelsregeling der lidstaten, die de intracommunautaire handel al dan niet rechtstreeks
daadwerkelijk of potentieel kan belemmeren." (Dassonville Formule)
+ "Zolang een communautaire regeling ontbreekt waarin de consument waarborgen voor de echthheid van de benaming van
oorsprong van een product worden geboden, is een staat ter voorkoming van op dit gebied bedreven oneerlijke mededinging
slechts redelijke maatregelen mag nemen, terwijl de handel tussen lidstaten niet door bewijsvoorschriften mag worden
belemmerd. In dier voege dat van de voorgeschreven bewijsmiddelen door alle onderdanen van die staten gebruik meot
kunnen worden gemaakt. Dat die maatregelen om het even of zijn onder Artikel 36 VWEU vallen, in ieder geval krachtens het
beginsel in de tweede volzin van dit artikel omschreven geen middel tot willekeurige discriminatie noch een verkapte beperkin
van de handel tussen de lidstaten mogen vormen."
-> Gevolg:
"Maatregelen" wordt zeer ruim geïnterpreteerd.
"Redelijke maatregelen" zijn mogelijk (Onduidelijk of hof zich op Art. 36 VWEU beroept of gewoon los daarvan.)
-> Buy Irish zaak: (Indien enkel op ingevoerde producten van toepassing. Dan altijd onder dassonville formule)
-> Nederlandse jenever zaak: (Ook indirecte discriminatie gevat. Vereist alcoholpercentage voor jenever.)
□ Wat met maatregelen die zonder onderscheid van toepassing zijn op binnen en buitenlandse producten ?
-> Concreet probleem zal het verschil in wetgeving tussen de lidstaten zijn en de gevolgen voor de interne markt.
(Arrest. Cassis de Dijon.)
-> Maatregelen zonder onderscheid. (Bv. Eticket, afmeting, gewicht, samenstelling en verpakking, ...)
-> Principe van wederzijdse erkenning. (Internationaal handelsrecht op zijn kop !!)
Het al dan niet rechtmatig geproduceerd zijn in de lidstaat van uivoer is bepalend voor het vrij verkeer doorheen de
interne markt. (en niet het naleven van de regelgeving van de lidstaat van invoer.)
-> Dwingende behoeften. (Reactie op Wederzijdse erkenning)
Ingeroepen worden door de staat van invoer (naast Artikel 36 VWEU!!) teneinde een neerwwaartse spiraal in nationale
regelgeving tegen te gaan. (Bescherming van de volksgezondheid was in case of Cassis de Dijon niet genoeg.)
□ Beoordeling = Proportionaliteit en gerechtvaardigheid Cumulatief bekijken.
-> Artikel 36 vereist bovenop de Proportionaliteit en gerechtvaardighdeheid dat het noch een willekeurige discriminatie of ee
verkapte beperking van de handel tussen de lidstaten vormt.
-> Boter, bier, azijn, ... (Rosengren Arrest.)
□ Uitzondering:
Verkoop voorwaarden en modaliteiten: (Vallen niet onder de noemer "maatregelen van gelijke werking")
-> Bv. Verkoop met verlies, zondagssluiting, verplichte wekelijkse sluitingsdag, ...
◊ Arrest. Keck en Mithouard:
-> Verkoop met verlies valt niet onder de Dassonville formule. (Indien de bepalingen van toepassing zijn op alle
marktdeelnemers die op het nationale grondgebied activiteiten ontplooien EN zowel rechtens als feitelijk dezelfd
invloed hebben op de verhandeling van nationale producten als op die van producten uit andere lidstaten.
□ Concreet: "Beperken of bemoeilijken van de toegang tot de markt van een lidstaat" is het voornaamste criterium voor de
bepaling van het toepassingsgebied van Artikel 34 VWEU.
S3 Uitvoerbeperkingen: Art. 35 VWEU.
"Maatregelen van gelijke werking" is minder breed onder 35 dan onder 34.
Export en interne productie mogen gereguleerd worden zoals men wil. (zolang het maar maatregelen zonder onderscheid zijn.)
Verbod op openlijke of indirecte discriminerende maatregelen. (enkel te rechtvaardigen obv 36 VWEU ! Door discriminerend
karakter.)
-> België t. Spanje EN Delhaize zaak. (Maatregelen door de staat zelf.)
S4. Acties van particulieren:
-> Commissie t. Frankrijk (aardbijen en wegblokkade) (Maatregelen en acties door particulieren ook door staat !! Dus ook daar
moeten ze zorgen dat die niet plaatsvinden. Positieve verplichting.) (SAMENLEZING 34 VWEU EN ART. 4 LID 3 VEU ! <- Maatregelen
treffen teneinde de verwezelijking van de verdragen te verzekeren.)
S5. Intellectuele eigendomsrechten: (NOG NIET GEDAAN. P195-198)
Afdeling 3. Harmonisatiemaatregelen:
S1. De nieuwe aanpak van Harmonisatie.
NEGATIEVE HARMONISATIE VERKIEZEN TOV POSITIEVE HARMONISATIE (door de uniewetgever)
-> Beginsel van wederzijdse erkenning + regularisering door de EU van de uitzonderingen. (Minder werk zo)
-> Focus = het wegwerken van belemmeringen op de interne markt. (Bv. Tabaksreclamezaak.)
Uitzonderingen: (Uitdrukkelijk in verdrag voorzien of "dwingende redenen van algemeen belang")
Hoofdstuk 1. De interne markt:
Afdeling 1. Inleiding:
Geschiedenis:
□ Verdrag van Rome 1957 -> Gemeenschappelijke markt.
4 vrijheden (Diensten, kapitaal, personen en goederen) zouden de nationale markten versmelten en wereldoorlogen in
europa onmogelijk maken. (Jaren 70 crisis bracht nationalisme en protectionisme.)
□ De Europese eenheidsakte (1986) -> Interne markt.
In 1992 zou de interne markt af moeten zijn.
Men kon harmonisatiemaatregelen aannemen met een gekwalificeerde meerderheid.
Def. Interne Markt Art. 26 VWEU.
4 vrijheden (Diensten, kapitaal, personen en goederen) + Afschaffen van de binnengrenzen.
Afdeling 2. Vrij verkeer van goederen:
Basis = 2 pijlers uit het VWEU:
1. De Douane Unie (Art. 30-33 VWEU.)
2. Het Verbod op kwantitatieve beperkingen en maatregelen van gelijke werking (Art. 24-27 VWEU)
Begrippen:
□ Goederen: (RUIME INVULLING)
Art. 28 en 29 VWEU. (Niet enkel goederen uit de Unie maar ook deze van buiten die in het vrij verkeer zitten.)
Commissie t. Italie:
->Def (De waren die op geld waardeerbaar zijn en als zodanig het voorwerp van handelstransacties kunnen vormen.)
-> De aard van de goederen (industrieel, landbouw, ... Is niet van belang !!)
S1. De douane Unie.
Basis:
1. Het verbod van alle douanerechten en heffingen van gelijke werking tussen de lidstaten van de douane unie.
2. De toepassing van één gemeenschappelijk douanetarier op import uit derde staten.
(Zonder dit spreekt men van een vrijhandelszone Bv. EVA)
a. Verbod van douanerechten en heffingen van gelijke werking als douanerechten (lees: tarrifaire handelsbelemmeringen)
□ Douanerechten zijn verboden (geen discussie)
□ Verbieden van heffingen van gelijke werking (Moeilijk onderschijd tussen toegestaan en niet)
Geen definitie in de verdragen.
HvJ. "Ongeacht de benaming en structuur, iedere eenzijdig opgelegde geldelijke last die wegens grensoverschrijding pp
goederen wordt gelegd en geen douanerechte is in eigenlijke zin, een heffing van gelijke werkinng in de zin van Art. 28
30 van het verdrag" (ONVOLLEDIG !!!)
Niet voor:
-> Heffingen voor tegenprestatie aan de importeur die evenveel zijn als de winstmarge.
-> Een intern stelsel van belastingen die ook interne producten belast aan dezelfde tarrieven. (Onder Art. 110 VWEU)
◊ De gelijksoortige binnenlandse producten worden in hetzelfde stadium en even zwaar belast + het belastbaar fei
is hetzelfde. (Anders toch onder de voorgaande artikelen.)
◊ Ook kijken naar de bestemming van de belasting. (indien ten goede van intern, dan is dat ook in strijd !!!)
Grensoverschrijding:
◊ Niet enkel nationale maar ook regionale en gemeentelijke in sommige gevallen.
◊ (Bv. Carbonati Apuani zaak <- Ging over Carrera marmer. P186 Boek.)
-> Enkel voor goederen. Niet voor personen zo ruim interpreteren !!! (Idee van AG Sharpston in v. Zorgverz zaak)
-> Idee afgewezen door HvJ
□ Geen uitzonderingen mogelijk ! (Bij maatregelen van Gelijke werking wel <- zie later)
-> Bv. Niet mogelijk heffingen ten belope de volksgezondheid op te leggen.
b. Het gemeenschappelijk douanetarrief
□ Bij invoer van een bepaald product uit een bepaalde staat wordt eenzelfde douanetarief betaald waar het product ook word
ingevoerd.
□ Ligt vast in een verordening die alleen door de Raad zelf kan worden gewijzigd. (lidstaten niet)
-> Op jaarlijkse basis.
□ Grootste probleem:
Kwalificatie van bepaalde producten. (categoriseren)
□ Afwijkende regelingen voor bepaalde externe staten zijn mogelijk tov de norm. (Bv. Ontwikkelingslanden.)
S2. Verbod van kwantitatieve beperkingen en maatregelen van gelijke werking: niet tarrifaire handelsbelemmeringen.
Basis: Artikel 34-35-36 VWEU.
□ 34 VWEU: Het principiële verbod van kwantitatieve invoerbeperkingen en maatregelen van gelijke werking.
□ 35 VWEU: Het principiële verbod van kwantitatieve uitvoerbeperkingen en maatregelen van gelijke werking.
, □ 36 VWEU: Uitzonderingsbepaling (Ook voor discriminerende maatregelen) enkel als obv objectieve criteria ten belope een va
de hogere belangen. <- Rechterlijke controle !! (Restrictieve visie tov het gebruik.)
a. Kwantitatieve beperkingen:
-> Def: "Maatregelen van een lidstaat waarbij de in of uitvoer van goederen tot bepaalde hoeveelheden wordt beperkt."
□ Arrest Rosengren: (Zweedse wet mbt het monopolie van alcoholhoudende dranken, met een invoerverbod voorparticulieren
moest naar mening van het hof als kwantitatieve beperking worden beschouwd.)
b. Maatregelen van gelijke werking als kwantitatieve beperkingen:
□ Belangrijk !! Maatregelen van gelijke werking niet verwarren met Heffingen van gelijke werking. (Zelfde effect <-> Specifiek
een financiële last die overeenkomt)
□ Arrest Dassonville: "Iedere handelsregeling der lidstaten, die de intracommunautaire handel al dan niet rechtstreeks
daadwerkelijk of potentieel kan belemmeren." (Dassonville Formule)
+ "Zolang een communautaire regeling ontbreekt waarin de consument waarborgen voor de echthheid van de benaming van
oorsprong van een product worden geboden, is een staat ter voorkoming van op dit gebied bedreven oneerlijke mededinging
slechts redelijke maatregelen mag nemen, terwijl de handel tussen lidstaten niet door bewijsvoorschriften mag worden
belemmerd. In dier voege dat van de voorgeschreven bewijsmiddelen door alle onderdanen van die staten gebruik meot
kunnen worden gemaakt. Dat die maatregelen om het even of zijn onder Artikel 36 VWEU vallen, in ieder geval krachtens het
beginsel in de tweede volzin van dit artikel omschreven geen middel tot willekeurige discriminatie noch een verkapte beperkin
van de handel tussen de lidstaten mogen vormen."
-> Gevolg:
"Maatregelen" wordt zeer ruim geïnterpreteerd.
"Redelijke maatregelen" zijn mogelijk (Onduidelijk of hof zich op Art. 36 VWEU beroept of gewoon los daarvan.)
-> Buy Irish zaak: (Indien enkel op ingevoerde producten van toepassing. Dan altijd onder dassonville formule)
-> Nederlandse jenever zaak: (Ook indirecte discriminatie gevat. Vereist alcoholpercentage voor jenever.)
□ Wat met maatregelen die zonder onderscheid van toepassing zijn op binnen en buitenlandse producten ?
-> Concreet probleem zal het verschil in wetgeving tussen de lidstaten zijn en de gevolgen voor de interne markt.
(Arrest. Cassis de Dijon.)
-> Maatregelen zonder onderscheid. (Bv. Eticket, afmeting, gewicht, samenstelling en verpakking, ...)
-> Principe van wederzijdse erkenning. (Internationaal handelsrecht op zijn kop !!)
Het al dan niet rechtmatig geproduceerd zijn in de lidstaat van uivoer is bepalend voor het vrij verkeer doorheen de
interne markt. (en niet het naleven van de regelgeving van de lidstaat van invoer.)
-> Dwingende behoeften. (Reactie op Wederzijdse erkenning)
Ingeroepen worden door de staat van invoer (naast Artikel 36 VWEU!!) teneinde een neerwwaartse spiraal in nationale
regelgeving tegen te gaan. (Bescherming van de volksgezondheid was in case of Cassis de Dijon niet genoeg.)
□ Beoordeling = Proportionaliteit en gerechtvaardigheid Cumulatief bekijken.
-> Artikel 36 vereist bovenop de Proportionaliteit en gerechtvaardighdeheid dat het noch een willekeurige discriminatie of ee
verkapte beperking van de handel tussen de lidstaten vormt.
-> Boter, bier, azijn, ... (Rosengren Arrest.)
□ Uitzondering:
Verkoop voorwaarden en modaliteiten: (Vallen niet onder de noemer "maatregelen van gelijke werking")
-> Bv. Verkoop met verlies, zondagssluiting, verplichte wekelijkse sluitingsdag, ...
◊ Arrest. Keck en Mithouard:
-> Verkoop met verlies valt niet onder de Dassonville formule. (Indien de bepalingen van toepassing zijn op alle
marktdeelnemers die op het nationale grondgebied activiteiten ontplooien EN zowel rechtens als feitelijk dezelfd
invloed hebben op de verhandeling van nationale producten als op die van producten uit andere lidstaten.
□ Concreet: "Beperken of bemoeilijken van de toegang tot de markt van een lidstaat" is het voornaamste criterium voor de
bepaling van het toepassingsgebied van Artikel 34 VWEU.
S3 Uitvoerbeperkingen: Art. 35 VWEU.
"Maatregelen van gelijke werking" is minder breed onder 35 dan onder 34.
Export en interne productie mogen gereguleerd worden zoals men wil. (zolang het maar maatregelen zonder onderscheid zijn.)
Verbod op openlijke of indirecte discriminerende maatregelen. (enkel te rechtvaardigen obv 36 VWEU ! Door discriminerend
karakter.)
-> België t. Spanje EN Delhaize zaak. (Maatregelen door de staat zelf.)
S4. Acties van particulieren:
-> Commissie t. Frankrijk (aardbijen en wegblokkade) (Maatregelen en acties door particulieren ook door staat !! Dus ook daar
moeten ze zorgen dat die niet plaatsvinden. Positieve verplichting.) (SAMENLEZING 34 VWEU EN ART. 4 LID 3 VEU ! <- Maatregelen
treffen teneinde de verwezelijking van de verdragen te verzekeren.)
S5. Intellectuele eigendomsrechten: (NOG NIET GEDAAN. P195-198)
Afdeling 3. Harmonisatiemaatregelen:
S1. De nieuwe aanpak van Harmonisatie.
NEGATIEVE HARMONISATIE VERKIEZEN TOV POSITIEVE HARMONISATIE (door de uniewetgever)
-> Beginsel van wederzijdse erkenning + regularisering door de EU van de uitzonderingen. (Minder werk zo)
-> Focus = het wegwerken van belemmeringen op de interne markt. (Bv. Tabaksreclamezaak.)
Uitzonderingen: (Uitdrukkelijk in verdrag voorzien of "dwingende redenen van algemeen belang")
