Burgerparticipatie en vrijwilligersmanagement Les 1
Geschiedenis:
In de 17e en 18e eeuw zorgen voor elkaar door:
- Civil society instellingen
- Parochies
- Armenhuizen
- Werkhuizen
- Gasthuizen
19e eeuw:
- Opkomst industrieën
- Ontstaan arbeidersklasse
- Betere huisvesting
- Ontstaan maatschappelijk werk/sociaal werk
Helena Mercier: grondlegger opleiding sociaal werk in Nederland
Zorg:
- Zelf voor hem zorgen, zowel lichamelijk als geestelijk
- Zorgen dat huis schoon is en boodschappen doen
- Zorg voor iemand organiseren.
- Zorg is ten alle tijden
- Zorgzaam zijn voor (caring about)
- Zorgen dat (taking care of)
- Zorg bieden (care giving)
- Zorg ontvangen (care receiving)
Tot ver in de 20e eeuw was zorg voor bejaarde ouders of zorgbehoevende relaties een
zorg voor de familie.
Vrijwilligerswerk bleef tot in de jaren zestig vorige eeuw een activiteit voor de rijke
burgers die iets goed wilden doen voor de samenleving.
Door de toenemende welvaart in de 20e eeuw gingen steeds meer mensen zich als
vrijwilliger inzetten.
Ook gingen professionals taken overnemen die voorheen door vrijwilligers en
mantelzorgers werden uitgevoerd.
Na de WO2 nam de overheid steeds meer verantwoordelijkheid over voor zorg en welzijn:
bv. AOW.
Tot jaren 60 vorige eeuw: betuttelende houding.
Na WO2 de wederopbouw: ontstaan verzorgingsstaat en verschuiving uitvoering
informele zorg.
1942 London: belofte niet nog een keer zelfde situatie als aanleiding oorlog geen
armoede, geen crisis.
Wetgeving 1945-1970 immense verandering.
Professionalisering voorzieningen moeten bemand worden door mensen die van
opleiding af komen.
,Kritiek op de verzorgingsstaat:
De stagnerende verzorgingsstaat: (Jacques van Doorn en Kees Schuyt)
- Te hoge verwachtingen van het systeem, te lage verwachtingen van de burgers
- Burgers zwak en afhankelijk
- Staatspaternalisme en welzijnspatronage
De calculerende burger: (Schuyt)
- Misbruik van voorzieningen en onrechtmatig gedrag door gebrek aan plichtsbesef.
vb. uitkering krijgen terwijl je wel kan werken, maar je zorgt ervoor dat je niet
aangenomen wordt.
Participatiesamenleving:
- wetswijziging vanaf 2013
- Sociaal werker op het snijvlak van zorg en welzijn
- In samenwerking met cliënt/burger, mantelzorgers, vrijwilligers etc.
- Decentralisaties in het sociale domein Wmo, Jeugd, Participatie
De kanteling krijgt vorm op grond van een drieslag (trapsgewijs)
1. Zo veel mogelijk doen
2. Als dat niet gaat, inzet van omgeving, mantelzorg, vrijwilligers
3. Pas als de eerste mogelijkheden niet voldoen is professionele hulp aan de orde, bij
voorkeur collectief. Laatste mogelijkheid is individuele zorg.
Uitgangspunten participatiesamenleving:
- Meedoen
- Mensen met- en zonder een beperking doen mee en dragen bij
- Gebruik maken van netwerken
- Visie sociaal werk is gericht op empowerment; eigen kracht
- Niet leunen, maar steunen
Welzijn Nieuwe Stijl: Acht bakens geven de gemeente en de sw’er richting.
1. Gericht op de vraag achter de vraag (hulp voor steunkousen, want ben eenzaam)
2. Gebaseerd op eigen kracht burger
3. Direct erop af
4. Formeel en informeel in optimale verhouding
5. Doordachte balans van collectief en individueel
6. Integraal werken met allemaal organisaties nauw samenwerken.
7. Niet vrijblijvend, maar resultaatgericht
8. Gebaseerd op ruimte voor de professional
Als sociaal werker heb je te maken met ondersteuningsbeleid voor mantelzorgers en
vrijwilligers.
Vijf basisfuncties voor vrijwilligerswerk:
1. Vertalen
2. Verbinden en makelen – mensen met elkaar in contact brengen. Brengt dingen in zicht
3. Versterken
4. Verbreiden
5. Verankeren
, Acht basisfuncties voor mantelzorg:
1. Informatie
2. Advies en begeleiding
3. Emotionele steun
4. Educatie
5. Praktische hulp administratieve hulp
6. Respijtzorg als mantelzorg even vrij wil, is er vervanger
7. Financiële tegemoetkoming
8. Materiële hulp
Empowerment: het versterken van mensen en groepen zodat ze kunnen deelnemen
aan de samenleving en in staat gesteld worden om eigenmachtig te beslissen en te
handelen; ook methodieken gericht op individuen, groepen of organisaties om
zelfvertrouwen, zelfbewustzijn en het zelfbeeld positiever te maken.
Zelfregie: het vermogen van iemand om zelfstandig te bepalen hoe zin leven op
verschillende levensgebieden zoals wonen, werken, sociale contacten, eruit moet zien;
ook wanneer hij zorg of begeleiding nodig heeft. (richting geven dagelijks leven)
Zelfredzaamheid: het met zo min mogelijk overheidssteun een zelfstandig leven
kunnen leiden.
Kwartiermaken: de omgeving gastvrij maken zodat cliënten welkom zijn in de wijk of
buurt.
Informele zorg en ondersteuning: zorg die onbetaald en niet beroepshalve wordt
verricht.
- Zelfzorg alles wat je doet voor eigen gezondheid
- Gebruikelijke zorg
- Mantelzorg
- Vrijwilliger in de zorg
Trends en ontwikkelingen en het efect op de informele zorg
1. Vergrijzing en ontstaan cliëntvrijwilligers
2. Kleurrijke verzilvering
3. Samengestelde gezinnen
4. Afstand tussen naasten
5. Communicatietechnologie
6. Complexe zorgvragen
7. Thuistechnologie
8. Combineren van werk en zorg door naasten en vrijwilligers.
Geschiedenis:
In de 17e en 18e eeuw zorgen voor elkaar door:
- Civil society instellingen
- Parochies
- Armenhuizen
- Werkhuizen
- Gasthuizen
19e eeuw:
- Opkomst industrieën
- Ontstaan arbeidersklasse
- Betere huisvesting
- Ontstaan maatschappelijk werk/sociaal werk
Helena Mercier: grondlegger opleiding sociaal werk in Nederland
Zorg:
- Zelf voor hem zorgen, zowel lichamelijk als geestelijk
- Zorgen dat huis schoon is en boodschappen doen
- Zorg voor iemand organiseren.
- Zorg is ten alle tijden
- Zorgzaam zijn voor (caring about)
- Zorgen dat (taking care of)
- Zorg bieden (care giving)
- Zorg ontvangen (care receiving)
Tot ver in de 20e eeuw was zorg voor bejaarde ouders of zorgbehoevende relaties een
zorg voor de familie.
Vrijwilligerswerk bleef tot in de jaren zestig vorige eeuw een activiteit voor de rijke
burgers die iets goed wilden doen voor de samenleving.
Door de toenemende welvaart in de 20e eeuw gingen steeds meer mensen zich als
vrijwilliger inzetten.
Ook gingen professionals taken overnemen die voorheen door vrijwilligers en
mantelzorgers werden uitgevoerd.
Na de WO2 nam de overheid steeds meer verantwoordelijkheid over voor zorg en welzijn:
bv. AOW.
Tot jaren 60 vorige eeuw: betuttelende houding.
Na WO2 de wederopbouw: ontstaan verzorgingsstaat en verschuiving uitvoering
informele zorg.
1942 London: belofte niet nog een keer zelfde situatie als aanleiding oorlog geen
armoede, geen crisis.
Wetgeving 1945-1970 immense verandering.
Professionalisering voorzieningen moeten bemand worden door mensen die van
opleiding af komen.
,Kritiek op de verzorgingsstaat:
De stagnerende verzorgingsstaat: (Jacques van Doorn en Kees Schuyt)
- Te hoge verwachtingen van het systeem, te lage verwachtingen van de burgers
- Burgers zwak en afhankelijk
- Staatspaternalisme en welzijnspatronage
De calculerende burger: (Schuyt)
- Misbruik van voorzieningen en onrechtmatig gedrag door gebrek aan plichtsbesef.
vb. uitkering krijgen terwijl je wel kan werken, maar je zorgt ervoor dat je niet
aangenomen wordt.
Participatiesamenleving:
- wetswijziging vanaf 2013
- Sociaal werker op het snijvlak van zorg en welzijn
- In samenwerking met cliënt/burger, mantelzorgers, vrijwilligers etc.
- Decentralisaties in het sociale domein Wmo, Jeugd, Participatie
De kanteling krijgt vorm op grond van een drieslag (trapsgewijs)
1. Zo veel mogelijk doen
2. Als dat niet gaat, inzet van omgeving, mantelzorg, vrijwilligers
3. Pas als de eerste mogelijkheden niet voldoen is professionele hulp aan de orde, bij
voorkeur collectief. Laatste mogelijkheid is individuele zorg.
Uitgangspunten participatiesamenleving:
- Meedoen
- Mensen met- en zonder een beperking doen mee en dragen bij
- Gebruik maken van netwerken
- Visie sociaal werk is gericht op empowerment; eigen kracht
- Niet leunen, maar steunen
Welzijn Nieuwe Stijl: Acht bakens geven de gemeente en de sw’er richting.
1. Gericht op de vraag achter de vraag (hulp voor steunkousen, want ben eenzaam)
2. Gebaseerd op eigen kracht burger
3. Direct erop af
4. Formeel en informeel in optimale verhouding
5. Doordachte balans van collectief en individueel
6. Integraal werken met allemaal organisaties nauw samenwerken.
7. Niet vrijblijvend, maar resultaatgericht
8. Gebaseerd op ruimte voor de professional
Als sociaal werker heb je te maken met ondersteuningsbeleid voor mantelzorgers en
vrijwilligers.
Vijf basisfuncties voor vrijwilligerswerk:
1. Vertalen
2. Verbinden en makelen – mensen met elkaar in contact brengen. Brengt dingen in zicht
3. Versterken
4. Verbreiden
5. Verankeren
, Acht basisfuncties voor mantelzorg:
1. Informatie
2. Advies en begeleiding
3. Emotionele steun
4. Educatie
5. Praktische hulp administratieve hulp
6. Respijtzorg als mantelzorg even vrij wil, is er vervanger
7. Financiële tegemoetkoming
8. Materiële hulp
Empowerment: het versterken van mensen en groepen zodat ze kunnen deelnemen
aan de samenleving en in staat gesteld worden om eigenmachtig te beslissen en te
handelen; ook methodieken gericht op individuen, groepen of organisaties om
zelfvertrouwen, zelfbewustzijn en het zelfbeeld positiever te maken.
Zelfregie: het vermogen van iemand om zelfstandig te bepalen hoe zin leven op
verschillende levensgebieden zoals wonen, werken, sociale contacten, eruit moet zien;
ook wanneer hij zorg of begeleiding nodig heeft. (richting geven dagelijks leven)
Zelfredzaamheid: het met zo min mogelijk overheidssteun een zelfstandig leven
kunnen leiden.
Kwartiermaken: de omgeving gastvrij maken zodat cliënten welkom zijn in de wijk of
buurt.
Informele zorg en ondersteuning: zorg die onbetaald en niet beroepshalve wordt
verricht.
- Zelfzorg alles wat je doet voor eigen gezondheid
- Gebruikelijke zorg
- Mantelzorg
- Vrijwilliger in de zorg
Trends en ontwikkelingen en het efect op de informele zorg
1. Vergrijzing en ontstaan cliëntvrijwilligers
2. Kleurrijke verzilvering
3. Samengestelde gezinnen
4. Afstand tussen naasten
5. Communicatietechnologie
6. Complexe zorgvragen
7. Thuistechnologie
8. Combineren van werk en zorg door naasten en vrijwilligers.
