Samenvatting Psychopathologie
LES 1: INTRODUCTIE EN VISIES OP PSYCHOPATHOLOGIE
Team
De Morgen, 10/10/2023
Ervaring
1/4de van de mensen krijgt ooit in het leven zelf te maken met psychische
problemen: psychopathologie is gewoon. Het hoort voor heel wat mensen bij het
leven, toch voor een periode. We zijn benieuwd welke ervaringen jullie al
hebben:
- Wie heeft deelgenomen aan een activiteit van de 10-daagse van de
geestelijke gezondheid of aan de Open Geestdagen of een voorstelling van
Te Gek bijgewoond?
- Wie van jullie heef tijdens de stage gewerkt met (min 1 persoon) met een
psychische kwetsbaarheid?
- Wie van jullie is iemand verloren door zelfdoding?
- Wie van jullie heeft al eens gesproken met een psycholoog of psychiater?
- Van welke psychische problemen of ‘stoornissen’ heb je al gehoord?
Input laten we komen uit de groep. Beluisteren wat ze er al over weten +
aangeven dat wij in ons OPO verder willen gaan dan louter kijken naar
categorieën (of labels), maar ook willen stilstaan bij wat de impact van
psychische problemen is op het leven van mensen. Daarmee maken we de brug
,naar volgende: we willen verschillende brillen meegeven om naar
psychopathologie te kijken.
Jaarprevalentie
Hoe vaak kwam het afgelopen jaar iets voor.
Soorten psychische stoornissen
- Borderline
- Schizofrenie
- Burn-out
- Bipolaire stoornis
- Narcisme
- Eetstoornis
- Depressie
- Angststoornis
Situering – doel van het vak
- Brillen aanleveren om naar de ervaren werkelijkheid te kijken
- Om gedrag van mensen te kunnen beschrijven, verklaren en
ondersteunen
- Op basis van deze verklaringen zijn interventies ontwikkeld
- Er is niet 1 denkkader, maar verschillende opvattingen naast elkaar
Visies op psychopathologie
= diverse brillen
Doelstelling
- De student kan stellingen over epidemiologie, ziektebeelden en
verklaringsmodellen kritisch becommentariëren
- De student begrijpt en kadert ervaringen van mensen volgens het
herstelgericht denken en het classificatiedenken
- De student kan de risico- en beschermende factoren, die invloed hebben
op het ontstaan en verloop van een psychische stoornis, beschrijven en
identificeren in een casus.
- De student integreert de inzichten vanuit het opleidingsonderdeel
psychopathologie in zijn opdracht als sociaal werker. Dit vertaalt zich in
het kritisch benaderen van een gegeven casus en het kunnen benoemen
van organisaties naar wie men gaat doorverwijzen.
- De student kan online bronnen met informatie, advies en hulpbronnen bij
psychische problemen opzoeken en kritisch inzetten.
- De student kan de actualiteit omtrent psychopathologie kritisch lezen en
op haar relevantie en correctheid beoordelen.
Examenvorm
Twee delen
- 10/20 op essay-opdracht (zie Toledo, deadline 22/12, 23u59)
o Kies een thema
o Verdiep je erin
o Zoek diverse bronnen
, o Toon ons welke impact deze opdracht heeft op jouw denken,
houding, handelen...
- 10/20 op MC-examen (Giscorrectie)
Lesvorm
Hoorcolleges met
- Theoretische kadering
- Interactie met vragen, stellingen of discussiepunten
- Gastsprekers met expertise in een thema
Opgelet
- 1 extra lesmoment
- Webinar: Hoe ga je in gesprek met iemand die aan zelfmoord denkt?
- 24/10 of 18/12 om 19u
- OF online module SP-reflex
Termen
Psychopathologie (1)
- Psychè: de geest
- Patho (pathos): lijden
- Logie (logos): het denken over
= een deelgebied van de psychiatrie en de psychologie dat zich bezighoudt met
het beschrijven van psychische stoornissen, oorzaken daarvan en behandelingen
daarvoor.
Psychisch lijden (2)
Psychisch
- Dat vanuit het psychische veroorzaakt wordt
- En/ of dat zich in het psychische uitdrukt
o Expressie en motoriek (Gilles de la Tourette)
o Bewustzijn (dissociatieve stoornissen)
o Zelfbeleving (eetstoornissen)
o Waarnemen en perceptie (psychotische stoornissen)
o Denken en geheugen (psychogene amnesie)
o Stemming, gevoel en affectie (stemmingsstoornissen)
Waarnemen: dingen waarnemen die er eigenlijk niet zijn
Geheugen: kan aangetast worden
Termen
Symptomen (3)
- Kenmerken van lijden
Diagnistisch criterium (4)
- Voorwaarden aan een kenmerk
Psychische stoornis (5)
, - = het geheel van afwijkende emoties, gedachten of gedragspatronen dat
wordt gekenmerkt door onder andere een storing in het functioneren en
(persoonlijk) lijden.
Klinische diagnostiek (6)
Symptomen
Bijvoorbeeld geen eetlust ervaren
Diagnostisch criterium
Is het gedrag/emotie die iemand ervaart van die intensiteit dat het
problematisch is.
Dit gedrag beschrijven.
Psychische stoornis
Samenspel van verschillende moeilijkheden die mensen kunnen ervaren.
Klinische diagnostiek
Als wij in kaart willen brengen wat er aan de hand is met een persoon gaan we
vragen stellen, onderzoeken doen. We gaan op basis van wat we zien en horen,
de probematiek in kaart brengen en zoeken naar mogelijke oorzaken. Op basis
van observaties en luisteren.
Psychiatrie (7)
- -iatrein (genezen)
- Het handelen en omgaan met de mens met psychische problemen
- Toegepaste wetenschap
- Medisch model
Psychiatrie = Medisch specialisme dat zich toelegt op diagnostiek en
behandeling van psychische stoornissen
Psychiatrie
Voorzieningen, instellingen in de GGZ. Domein waarin specialist zich gaat
bezighouden met psychisch leiden. Vanuit biomedische bril kijken naar menselijk
lichaam.
Epidemiologie (8)
- Bestudeert hoe vaak een bepaalde stoornis in een bepaalde periode
voorkomt en hoe de stoornis evolueert
Prevalentie
- Dat deel van de populatie dat de stoornis vertoont op een bepaald tijdstip
in een bepaalde periode
o Lifetimeprevalentie (vb. Psychosen 1%): hoeveel mensen
gedurende hun hele leven een bepaalde stoornis gehad hebben,
hoeveel risico een willekeurig individu loopt om gedurende zijn
leven een bepaalde stoornis te ontwikkelen.
Lifetimeprevalentie
Hierbij gaan we mensen bevragen over hoe vaak iets in hun leven voorkomt.
Comorbiditeit (9)
LES 1: INTRODUCTIE EN VISIES OP PSYCHOPATHOLOGIE
Team
De Morgen, 10/10/2023
Ervaring
1/4de van de mensen krijgt ooit in het leven zelf te maken met psychische
problemen: psychopathologie is gewoon. Het hoort voor heel wat mensen bij het
leven, toch voor een periode. We zijn benieuwd welke ervaringen jullie al
hebben:
- Wie heeft deelgenomen aan een activiteit van de 10-daagse van de
geestelijke gezondheid of aan de Open Geestdagen of een voorstelling van
Te Gek bijgewoond?
- Wie van jullie heef tijdens de stage gewerkt met (min 1 persoon) met een
psychische kwetsbaarheid?
- Wie van jullie is iemand verloren door zelfdoding?
- Wie van jullie heeft al eens gesproken met een psycholoog of psychiater?
- Van welke psychische problemen of ‘stoornissen’ heb je al gehoord?
Input laten we komen uit de groep. Beluisteren wat ze er al over weten +
aangeven dat wij in ons OPO verder willen gaan dan louter kijken naar
categorieën (of labels), maar ook willen stilstaan bij wat de impact van
psychische problemen is op het leven van mensen. Daarmee maken we de brug
,naar volgende: we willen verschillende brillen meegeven om naar
psychopathologie te kijken.
Jaarprevalentie
Hoe vaak kwam het afgelopen jaar iets voor.
Soorten psychische stoornissen
- Borderline
- Schizofrenie
- Burn-out
- Bipolaire stoornis
- Narcisme
- Eetstoornis
- Depressie
- Angststoornis
Situering – doel van het vak
- Brillen aanleveren om naar de ervaren werkelijkheid te kijken
- Om gedrag van mensen te kunnen beschrijven, verklaren en
ondersteunen
- Op basis van deze verklaringen zijn interventies ontwikkeld
- Er is niet 1 denkkader, maar verschillende opvattingen naast elkaar
Visies op psychopathologie
= diverse brillen
Doelstelling
- De student kan stellingen over epidemiologie, ziektebeelden en
verklaringsmodellen kritisch becommentariëren
- De student begrijpt en kadert ervaringen van mensen volgens het
herstelgericht denken en het classificatiedenken
- De student kan de risico- en beschermende factoren, die invloed hebben
op het ontstaan en verloop van een psychische stoornis, beschrijven en
identificeren in een casus.
- De student integreert de inzichten vanuit het opleidingsonderdeel
psychopathologie in zijn opdracht als sociaal werker. Dit vertaalt zich in
het kritisch benaderen van een gegeven casus en het kunnen benoemen
van organisaties naar wie men gaat doorverwijzen.
- De student kan online bronnen met informatie, advies en hulpbronnen bij
psychische problemen opzoeken en kritisch inzetten.
- De student kan de actualiteit omtrent psychopathologie kritisch lezen en
op haar relevantie en correctheid beoordelen.
Examenvorm
Twee delen
- 10/20 op essay-opdracht (zie Toledo, deadline 22/12, 23u59)
o Kies een thema
o Verdiep je erin
o Zoek diverse bronnen
, o Toon ons welke impact deze opdracht heeft op jouw denken,
houding, handelen...
- 10/20 op MC-examen (Giscorrectie)
Lesvorm
Hoorcolleges met
- Theoretische kadering
- Interactie met vragen, stellingen of discussiepunten
- Gastsprekers met expertise in een thema
Opgelet
- 1 extra lesmoment
- Webinar: Hoe ga je in gesprek met iemand die aan zelfmoord denkt?
- 24/10 of 18/12 om 19u
- OF online module SP-reflex
Termen
Psychopathologie (1)
- Psychè: de geest
- Patho (pathos): lijden
- Logie (logos): het denken over
= een deelgebied van de psychiatrie en de psychologie dat zich bezighoudt met
het beschrijven van psychische stoornissen, oorzaken daarvan en behandelingen
daarvoor.
Psychisch lijden (2)
Psychisch
- Dat vanuit het psychische veroorzaakt wordt
- En/ of dat zich in het psychische uitdrukt
o Expressie en motoriek (Gilles de la Tourette)
o Bewustzijn (dissociatieve stoornissen)
o Zelfbeleving (eetstoornissen)
o Waarnemen en perceptie (psychotische stoornissen)
o Denken en geheugen (psychogene amnesie)
o Stemming, gevoel en affectie (stemmingsstoornissen)
Waarnemen: dingen waarnemen die er eigenlijk niet zijn
Geheugen: kan aangetast worden
Termen
Symptomen (3)
- Kenmerken van lijden
Diagnistisch criterium (4)
- Voorwaarden aan een kenmerk
Psychische stoornis (5)
, - = het geheel van afwijkende emoties, gedachten of gedragspatronen dat
wordt gekenmerkt door onder andere een storing in het functioneren en
(persoonlijk) lijden.
Klinische diagnostiek (6)
Symptomen
Bijvoorbeeld geen eetlust ervaren
Diagnostisch criterium
Is het gedrag/emotie die iemand ervaart van die intensiteit dat het
problematisch is.
Dit gedrag beschrijven.
Psychische stoornis
Samenspel van verschillende moeilijkheden die mensen kunnen ervaren.
Klinische diagnostiek
Als wij in kaart willen brengen wat er aan de hand is met een persoon gaan we
vragen stellen, onderzoeken doen. We gaan op basis van wat we zien en horen,
de probematiek in kaart brengen en zoeken naar mogelijke oorzaken. Op basis
van observaties en luisteren.
Psychiatrie (7)
- -iatrein (genezen)
- Het handelen en omgaan met de mens met psychische problemen
- Toegepaste wetenschap
- Medisch model
Psychiatrie = Medisch specialisme dat zich toelegt op diagnostiek en
behandeling van psychische stoornissen
Psychiatrie
Voorzieningen, instellingen in de GGZ. Domein waarin specialist zich gaat
bezighouden met psychisch leiden. Vanuit biomedische bril kijken naar menselijk
lichaam.
Epidemiologie (8)
- Bestudeert hoe vaak een bepaalde stoornis in een bepaalde periode
voorkomt en hoe de stoornis evolueert
Prevalentie
- Dat deel van de populatie dat de stoornis vertoont op een bepaald tijdstip
in een bepaalde periode
o Lifetimeprevalentie (vb. Psychosen 1%): hoeveel mensen
gedurende hun hele leven een bepaalde stoornis gehad hebben,
hoeveel risico een willekeurig individu loopt om gedurende zijn
leven een bepaalde stoornis te ontwikkelen.
Lifetimeprevalentie
Hierbij gaan we mensen bevragen over hoe vaak iets in hun leven voorkomt.
Comorbiditeit (9)
