1ste bachelor
Sociologie
(2023-2024)
,Inhoud
Module 1................................................................................................................................................5
Video 1: vrije wil.................................................................................................................................5
Video 2: cultuur en structuur..............................................................................................................5
Video 3: Kwantitatief en kwalitatief....................................................................................................5
Video 4: sociologische rollen..............................................................................................................7
Waarden en wetenschap................................................................................................................8
Beleidscyclus...................................................................................................................................8
Grensvlak sociologie en biologie: sociobiologisch en biosociale benadering..................................8
Module 2................................................................................................................................................9
Video 1: Cultuur?................................................................................................................................9
Video 2: Etniciteit...............................................................................................................................9
Video 3: Etnische grenzen.................................................................................................................11
Saphir-worf hypothese.................................................................................................................11
Empirisch en existentiële kennis...................................................................................................12
Module 3..............................................................................................................................................12
Video 1: Wat is structuur?................................................................................................................12
Video 2: Problemen bij het handelen in groep.................................................................................13
Video 3: de organisatie in de praktijk................................................................................................14
Video 4: structurele effecten............................................................................................................15
Module 4..............................................................................................................................................15
Video 1:Wat zijn Instituties?.............................................................................................................15
Video 2: Socialisatie Basisvisie..........................................................................................................16
Video 3: Socialisatie Mead................................................................................................................17
George Herbert Mead...................................................................................................................17
Hoe groeit bewustzijn dan (Mead)...............................................................................................18
Zelfbewustzijn? (Mead)................................................................................................................19
Fase 1 zelfbewustzijn....................................................................................................................19
Fase 2............................................................................................................................................19
Fase 3............................................................................................................................................19
Module 5..............................................................................................................................................20
Video 1: Sociale controle..................................................................................................................20
Video 2: anomie................................................................................................................................22
Module 6..............................................................................................................................................24
Video 1: Marx...................................................................................................................................24
, Video 2: Weber.................................................................................................................................26
Video 3: bourdieu.............................................................................................................................27
Video 4: geslachtsstratificatie...........................................................................................................28
Module 7..............................................................................................................................................30
Video 1: Primitieve vormen van religie. (2).......................................................................................30
2de video: secularisatie......................................................................................................................32
Video 3: Religieuze markt.................................................................................................................33
Module 8..............................................................................................................................................34
Video 1: landbouw, staat..................................................................................................................34
Fase 1, landbouw en staat............................................................................................................35
Neolitische revolutie.....................................................................................................................36
Chiefdom......................................................................................................................................37
Staat..............................................................................................................................................37
Wereldrijken.................................................................................................................................37
Staat en integratie........................................................................................................................38
Video 2: Netwerk..............................................................................................................................38
Stap 1: Ontwikkeling van ICT die kennis en informatie toegankelijk maken..................................38
Stap 2: Impact in de economie.....................................................................................................38
Stap 3: Tijd en ruimte....................................................................................................................39
Video 3: Postmaterealisme...............................................................................................................40
Onderscheid tussen basisbehoeften.............................................................................................40
Materialisme.................................................................................................................................40
Postmaterialisme..........................................................................................................................40
Behoeftepiramide.........................................................................................................................40
Ingelhart en modernisatie............................................................................................................40
Insecurity theory...........................................................................................................................41
Idealistische theorieen..................................................................................................................42
Module 9..............................................................................................................................................42
Video 1: Wereldsysteem...................................................................................................................42
Afhankelijkheids- of dependentietheorie.....................................................................................42
Wereldsysteem: wallerstein..........................................................................................................42
Conclusie wereldsysteem..............................................................................................................44
Video 2: Modernisatie vs wereldsysteem.........................................................................................45
Modernisatietheorie (zeer optimistisch).......................................................................................45
Wereldsysteem (pessimisme).......................................................................................................45
Video 3: Sociale beweging................................................................................................................46
, Sociale bewegingen......................................................................................................................46
Ontstaan.......................................................................................................................................46
Wanneer is het dan succesvol?.....................................................................................................46
Gevolgen?.....................................................................................................................................47
Video 4: revolutie.............................................................................................................................47
Revoluties.....................................................................................................................................47
Module 10............................................................................................................................................48
Video 1: Structuralisme....................................................................................................................48
Structurele factoren......................................................................................................................48
Structurele parameters.................................................................................................................48
Contextuele kenmerken................................................................................................................48
Principes structuralisme...............................................................................................................48
Toepassing: diversiteit en integratie.............................................................................................49
Video 2: Sociologie van het sociaal handelen...................................................................................50
Predestinatieleer..........................................................................................................................50
Ideaaltype.....................................................................................................................................50
Principes.......................................................................................................................................50
Toepassing....................................................................................................................................51
Video 3: symbolisch interactionisme................................................................................................52
Kernpunt.......................................................................................................................................52
Toepassing: psychische aandoening..............................................................................................52
Video 4: Interactionele richting........................................................................................................53
Ruiltheorie....................................................................................................................................53
Netwerktheorie............................................................................................................................54
,Module 1
Wetenschap die kijkt hoe we samen een omgeving creëren.
o Cultuur en structuur
En hoe die 2 op ons terug inwerken
o Universele verklaringen belangrijk
Video 1: vrije wil
Rechtssysteem gaat ervan uit dat we een vrije wil hebben. Behalve de heel extreme
uitzonderlijke zaken.
Video 2: cultuur en structuur
Samenleving is een gestolde sociale interactie
o We creëren de samenleving zelf
o We maken zelf de cultuur en structuur
Bepaald interactie en sociale aanvulling
o Eens het bestaat werkt het terug op de mensen die het gemaakt hebben!
Video 3: Kwantitatief en kwalitatief
Kwantitatieve benadering => Positivisme
Chaos maar orde is mogelijk
Doel: verklaringsmodel dat simpel is
Hoe?
o Concepten
o Samenbrengen in theoretisch model (simpele beschrijving hoe wereld in elkaar zit)
o Variabele van maken
o Statistische analyse
o Reflectie (klopt het?)
Causale adequaatheid
o Veralgemening
o Kans dat een bepaald oorzaak gevolg patroon zal voorkomen
,Concepten: Denkbeeldig
Bv. Integratie (determinant)
Theoretisch model
Model: concepten causaal geordend
o Herleiden van de wereld met oorzaken en gevolgen
Directe en indirecte effecten
Concepten=> Variabelen
Operationalisatie= meetbaar maken
Statistische analyse
Meten variabelen in onderzoekspopulatie
Testen via statistische analyse
Samenhang (covariantie) tussen variabelen?
Zo trachten te verklaren
Algemene wetmatigheden?
Herhaald testen
Bijsturen: bijkomende determinanten
Kritiek: de wereld is te complex
Deductief
Delicate onderwerpen (Bv. Heeft u drugs gebruikt?)
---
Kwalitatieve benadering
Verstehende (max weber) sociologie
o Betekenis menselijk handelen= motieven
o Delicate onderwerpen= vertrouwen kweken
Je moet mee gaan in hun wereld als het ware
o Participerende observatie
o Diepte-interview
Patroon willen zien door interviews
Inductief
Zinadequaatheid
o Overeenstemming met onze gewoonlijke denk- en voelpatronen
Begrip met argumentaties en vatbaar
o Als zinvol ervaren
, Kritiek: altijd een zekere selectiviteit, zeer afhankelijk van welke groep je selecteert
Je bent afhankelijk van de specifieke groep
Heel moeilijk te veralgemenen
Geen een is beter dan de andere, ieder sub-domein in sociologie gebruikt beide!!
Video 4: sociologische rollen
Fundamentele sociologie
Sociologische problemen
o Puzzels over hoe de wereld werkt, los wat je met het inzicht doet voor verandering.
Toegepaste sociologie
Sociale problemen
o Doelgericht bezig met zoeken naar oplossing
Instrumenteel
Specifiek doel
Reflexief
Breed doel
Professionele sociologie (fundamenteel, instrumenteel)
Heel concreet en specifiek
o Verklaren
o Los van mogelijke impact in echte wereld
Kritische sociologie (fundamenteel, reflexief)
Hoe wetenschappelijke puzzels oplossen, zijn we daar goed in bezig?
Klassieke beleidssociologie
Gedreven door onafhankelijke experten
Autonome zelfstandige positie
Ondersteunen op vraag van overheid of bedrijf zelf
Toegepast onderzoek
Advies
Interventie
Evaluatieonderzoek
o Wetenschappelijke integriteit
Sociologie
(2023-2024)
,Inhoud
Module 1................................................................................................................................................5
Video 1: vrije wil.................................................................................................................................5
Video 2: cultuur en structuur..............................................................................................................5
Video 3: Kwantitatief en kwalitatief....................................................................................................5
Video 4: sociologische rollen..............................................................................................................7
Waarden en wetenschap................................................................................................................8
Beleidscyclus...................................................................................................................................8
Grensvlak sociologie en biologie: sociobiologisch en biosociale benadering..................................8
Module 2................................................................................................................................................9
Video 1: Cultuur?................................................................................................................................9
Video 2: Etniciteit...............................................................................................................................9
Video 3: Etnische grenzen.................................................................................................................11
Saphir-worf hypothese.................................................................................................................11
Empirisch en existentiële kennis...................................................................................................12
Module 3..............................................................................................................................................12
Video 1: Wat is structuur?................................................................................................................12
Video 2: Problemen bij het handelen in groep.................................................................................13
Video 3: de organisatie in de praktijk................................................................................................14
Video 4: structurele effecten............................................................................................................15
Module 4..............................................................................................................................................15
Video 1:Wat zijn Instituties?.............................................................................................................15
Video 2: Socialisatie Basisvisie..........................................................................................................16
Video 3: Socialisatie Mead................................................................................................................17
George Herbert Mead...................................................................................................................17
Hoe groeit bewustzijn dan (Mead)...............................................................................................18
Zelfbewustzijn? (Mead)................................................................................................................19
Fase 1 zelfbewustzijn....................................................................................................................19
Fase 2............................................................................................................................................19
Fase 3............................................................................................................................................19
Module 5..............................................................................................................................................20
Video 1: Sociale controle..................................................................................................................20
Video 2: anomie................................................................................................................................22
Module 6..............................................................................................................................................24
Video 1: Marx...................................................................................................................................24
, Video 2: Weber.................................................................................................................................26
Video 3: bourdieu.............................................................................................................................27
Video 4: geslachtsstratificatie...........................................................................................................28
Module 7..............................................................................................................................................30
Video 1: Primitieve vormen van religie. (2).......................................................................................30
2de video: secularisatie......................................................................................................................32
Video 3: Religieuze markt.................................................................................................................33
Module 8..............................................................................................................................................34
Video 1: landbouw, staat..................................................................................................................34
Fase 1, landbouw en staat............................................................................................................35
Neolitische revolutie.....................................................................................................................36
Chiefdom......................................................................................................................................37
Staat..............................................................................................................................................37
Wereldrijken.................................................................................................................................37
Staat en integratie........................................................................................................................38
Video 2: Netwerk..............................................................................................................................38
Stap 1: Ontwikkeling van ICT die kennis en informatie toegankelijk maken..................................38
Stap 2: Impact in de economie.....................................................................................................38
Stap 3: Tijd en ruimte....................................................................................................................39
Video 3: Postmaterealisme...............................................................................................................40
Onderscheid tussen basisbehoeften.............................................................................................40
Materialisme.................................................................................................................................40
Postmaterialisme..........................................................................................................................40
Behoeftepiramide.........................................................................................................................40
Ingelhart en modernisatie............................................................................................................40
Insecurity theory...........................................................................................................................41
Idealistische theorieen..................................................................................................................42
Module 9..............................................................................................................................................42
Video 1: Wereldsysteem...................................................................................................................42
Afhankelijkheids- of dependentietheorie.....................................................................................42
Wereldsysteem: wallerstein..........................................................................................................42
Conclusie wereldsysteem..............................................................................................................44
Video 2: Modernisatie vs wereldsysteem.........................................................................................45
Modernisatietheorie (zeer optimistisch).......................................................................................45
Wereldsysteem (pessimisme).......................................................................................................45
Video 3: Sociale beweging................................................................................................................46
, Sociale bewegingen......................................................................................................................46
Ontstaan.......................................................................................................................................46
Wanneer is het dan succesvol?.....................................................................................................46
Gevolgen?.....................................................................................................................................47
Video 4: revolutie.............................................................................................................................47
Revoluties.....................................................................................................................................47
Module 10............................................................................................................................................48
Video 1: Structuralisme....................................................................................................................48
Structurele factoren......................................................................................................................48
Structurele parameters.................................................................................................................48
Contextuele kenmerken................................................................................................................48
Principes structuralisme...............................................................................................................48
Toepassing: diversiteit en integratie.............................................................................................49
Video 2: Sociologie van het sociaal handelen...................................................................................50
Predestinatieleer..........................................................................................................................50
Ideaaltype.....................................................................................................................................50
Principes.......................................................................................................................................50
Toepassing....................................................................................................................................51
Video 3: symbolisch interactionisme................................................................................................52
Kernpunt.......................................................................................................................................52
Toepassing: psychische aandoening..............................................................................................52
Video 4: Interactionele richting........................................................................................................53
Ruiltheorie....................................................................................................................................53
Netwerktheorie............................................................................................................................54
,Module 1
Wetenschap die kijkt hoe we samen een omgeving creëren.
o Cultuur en structuur
En hoe die 2 op ons terug inwerken
o Universele verklaringen belangrijk
Video 1: vrije wil
Rechtssysteem gaat ervan uit dat we een vrije wil hebben. Behalve de heel extreme
uitzonderlijke zaken.
Video 2: cultuur en structuur
Samenleving is een gestolde sociale interactie
o We creëren de samenleving zelf
o We maken zelf de cultuur en structuur
Bepaald interactie en sociale aanvulling
o Eens het bestaat werkt het terug op de mensen die het gemaakt hebben!
Video 3: Kwantitatief en kwalitatief
Kwantitatieve benadering => Positivisme
Chaos maar orde is mogelijk
Doel: verklaringsmodel dat simpel is
Hoe?
o Concepten
o Samenbrengen in theoretisch model (simpele beschrijving hoe wereld in elkaar zit)
o Variabele van maken
o Statistische analyse
o Reflectie (klopt het?)
Causale adequaatheid
o Veralgemening
o Kans dat een bepaald oorzaak gevolg patroon zal voorkomen
,Concepten: Denkbeeldig
Bv. Integratie (determinant)
Theoretisch model
Model: concepten causaal geordend
o Herleiden van de wereld met oorzaken en gevolgen
Directe en indirecte effecten
Concepten=> Variabelen
Operationalisatie= meetbaar maken
Statistische analyse
Meten variabelen in onderzoekspopulatie
Testen via statistische analyse
Samenhang (covariantie) tussen variabelen?
Zo trachten te verklaren
Algemene wetmatigheden?
Herhaald testen
Bijsturen: bijkomende determinanten
Kritiek: de wereld is te complex
Deductief
Delicate onderwerpen (Bv. Heeft u drugs gebruikt?)
---
Kwalitatieve benadering
Verstehende (max weber) sociologie
o Betekenis menselijk handelen= motieven
o Delicate onderwerpen= vertrouwen kweken
Je moet mee gaan in hun wereld als het ware
o Participerende observatie
o Diepte-interview
Patroon willen zien door interviews
Inductief
Zinadequaatheid
o Overeenstemming met onze gewoonlijke denk- en voelpatronen
Begrip met argumentaties en vatbaar
o Als zinvol ervaren
, Kritiek: altijd een zekere selectiviteit, zeer afhankelijk van welke groep je selecteert
Je bent afhankelijk van de specifieke groep
Heel moeilijk te veralgemenen
Geen een is beter dan de andere, ieder sub-domein in sociologie gebruikt beide!!
Video 4: sociologische rollen
Fundamentele sociologie
Sociologische problemen
o Puzzels over hoe de wereld werkt, los wat je met het inzicht doet voor verandering.
Toegepaste sociologie
Sociale problemen
o Doelgericht bezig met zoeken naar oplossing
Instrumenteel
Specifiek doel
Reflexief
Breed doel
Professionele sociologie (fundamenteel, instrumenteel)
Heel concreet en specifiek
o Verklaren
o Los van mogelijke impact in echte wereld
Kritische sociologie (fundamenteel, reflexief)
Hoe wetenschappelijke puzzels oplossen, zijn we daar goed in bezig?
Klassieke beleidssociologie
Gedreven door onafhankelijke experten
Autonome zelfstandige positie
Ondersteunen op vraag van overheid of bedrijf zelf
Toegepast onderzoek
Advies
Interventie
Evaluatieonderzoek
o Wetenschappelijke integriteit
