Samenvatting Sociaal Recht

Sociaal Recht 2023-2024



Inhoud
Module 1 – De arbeidsovereenkomst....................................................2

Inleiding, sociale wetgeving(sbronnen) & de arbeidsovereenkomst...................2
De arbeidsovereenkomst – het niet-concurrentiebeding en het scholingsbeding
............................................................................................................................ 8
De arbeidsovereenkomst – rechten & verplichtingen van de werknemer & de
werkgever + aansprakelijkheden......................................................................11
De arbeidsovereenkomst – gevallen van schorsing van de uitvoering van de AO
& re-integratie................................................................................................... 17
De arbeidsovereenkomst – Einde van de AO.....................................................33
Module 2 – De reglementering van arbeid...........................................51

Arbeidsduur....................................................................................................... 51
Loonbescherming.............................................................................................. 58
Tijdelijke arbeid & interimarbeider....................................................................64
Het arbeidsreglement........................................................................................ 67
Betaalde feestdagen......................................................................................... 70
Module 3 – sociaal overleg & sociale verkiezingen...............................74

De sociale gesprekspartners: structuur & rechtspositie....................................74
De sociale arbeidsverhoudingen: collectief overleg..........................................76
Organen van het collectief overleg...................................................................78
Sociale verkiezingen.......................................................................................... 82
De collectieve arbeidsovereenkomsten (CAO)..................................................84
De verstoorde sociale arbeidsverhoudingen: collectieve arbeidsconflicten......85
Module 4 – Geselecteerde topics sociaal recht voor HR........................87

Discriminatie in het sociaal recht......................................................................87
Samenwerkingsvormen en het zelfstandig statuut...........................................94
Krijtlijnen (wettelijk) kader telewerk................................................................103
Samenvattend................................................................................................. 106




1

,Sociaal Recht 2023-2024




Samenvatting Sociaal
Recht
Module 1 – De arbeidsovereenkomst

Inleiding, sociale wetgeving(sbronnen) & de
arbeidsovereenkomst
WAT IS SOCIALE WETGEVING?

= Het geheel van in wetten vastgelegde rechtsregels, betreffende de
verhoudingen tussen werkgevers en werknemers, ook wel arbeidsrecht genoemd.

De sociale wetgeving omvat regels betreffende de arbeidsbescherming, de
arbeidsovereenkomst, de sociale verzekeringen, het arbeidsmarktbeleid, het
medezeggenschapsrecht en de collectieve onderhandelingen over
arbeidsvoorwaarden.

Kenmerken:

- Recent
- Fragmentarisch
- Evolutief

Twee onderdelen sociaal recht:

- Arbeidsrecht
- Sociale Zekerheidsrecht
= vervanging/opvang van inkomen voor een werknemer die niet kan
werken om bepaalde redenen (bv. ziekteverlof, zwangerschapsverlof,
thematische verloven…)

BRONNEN VAN SOCIALE WETGEVING




2

,Sociaal Recht 2023-2024


Waarom hebben we hiërarchie nodig? Het gaat over voorrang, welke rechtsbron
krijgt voorrang op de andere?

Hoe lager je gaat in deze lijst, hoe minder bindend/verplicht het wordt. Bindend =
moet nageleefd worden.

Internationale 1. Bilaterale verdragen
rechtsbronnen 2. Multilaterale verdragen & instellingen
 IAO (internationale arbeidsorganisatie)
 OESO (organisatie voor economische
samenwerking & ontwikkeling)
 Raad van Europa
 Internationale Vereniging voor Sociale
Zekerheid
 Benelux Economische Unie
 EU
o Verordeningen
o Richtlijnen
o Besluiten
o Aanbevelingen
o Adviezen
Nationale 1. Sociale grondrechten
rechtsbronnen = sociale rechten die vervat liggen in onze
grondwet. Onze grondwet is de opperwet van
alle wetten. Je kan deze wet maar heel moeilijk
wijzigen. Grondrechten zijn de fundamentele
rechten die een land niet snel zal wijzigen.
2. Sociale rechtsbronnen
 Wetgeving
= bindend
 Rechtspraak
= wat een rechter uitspreekt over
partijen die niet uitkomen over een
bepaalde wetgeving. De rechter spreekt
zich uit over het conflict.
= niet algemeen bindend. Enkel bindend
voor de betrokken partijen. Rechtspraak


3

, Sociaal Recht 2023-2024


ga je enkel gebruiken om te
interpreteren.
 Rechtsleer
= rechtsgeleerden (bv. proffen,
advocaten…) schrijven over de
interpretaties en de verschillende
strekkingen die er zijn die uit
rechtspraak en wetgeving komen. Zij
gaan conclusies trekken, een bepaalde
leer gaan bekijken/bestuderen…
= niet bindend. Rechtsleer is een
leidraad voor zowel rechters als
betrokken partijen binnen een bepaald
rechtsgebied.
 Eigen rechtsvorming in het
arbeidsrecht
o Arbeidsreglement
= regels die bindend zijn voor
mensen die binnen een bepaalde
organisatie werken. Dit mag je in
het sociaal recht gaan
beschouwen als eigen
rechtsvorming binnen een
organisatie.
o Cao’s
= akkoorden die gesloten worden
tussen vertegenwoordigers van
werkgeversorganisaties en
vertegenwoordigers van
werknemersorganisaties.
 Gebruik
= ongeschreven regels waar iedereen
zich wel aan houdt, maar het is niet
bindend. Als er tegenin gegaan wordt,
heb je geen recht om het af te dwingen.



4