Samenvatting bedrijfseconomie 4-5 havo h16 personeelsbeleid

Bedrijfseconomie h16 personeelsbeleid
16.1 arbeidsovereenkomst
Individuele arbeidsovereenkomst
Wanneer een werkgever personeel aanneemt, wordt een individuele
arbeidsovereenkomst afgesloten tussen werkgever en de werknemer. In een
arbeidsovereenkomst staan o.a. het aantal werkuren per periode, de werktijden etc.
Een individuele arbeidsovereenkomst moet voldoen aan de regels van de cao voor
de bedrijfstak waar de onderneming onder valt. Een bedrijfstak bestaat uit alle
ondernemingen die dezelfde werkzaamheden verrichten.

Er is sprake van een arbeidsovereenkomst als wordt voldaan aan de volgende
voorwaarden:
 Er is een gezagsverhouding. De werknemer is in dienst van de werkgever. De
werkgever bepaalt wat voor werk de werknemer verricht en geeft opdrachten.
 Betaling van loon. De werknemer ontvangt loon voor het uitgevoerde werk. Loon
kan bestaan uit geld, maar mag ook gedeeltelijk in natura worden betaald
(maaltijden of huidvestiging)
 Arbeidsverplichting. De werknemer voert het werk persoonlijk uit en mag zich
voor de uitvoering van het werk niet laten vervangen door een ander.
Een arbeidsovereenkomst kan zowel schriftelijk als mondeling worden aangegaan

Collectieve arbeidsovereenkomst
Een collectieve arbeidsovereenkomst (cao) is een overeenkomst tussen
werknemersorganisaties en werkgeversorganisaties. Cao’s kunnen per bedrijfstak en
per grote onderneming worden afgesloten. In de cao moet staan welke werkgevers,
bedrijfstakken of soorten werk onder de cao vallen.

Een cao heeft meestal een looptijd van één of twee jaar, maar nooit langer dan vijf
jaar. Partijen die een cao hebben afgesloten, kunnen het ministerie van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid (SWZ) vragen om die cao voor de hele bedrijfstak te
laten gelden. Dit noemen we algemeen verbindend laten verklaren.

Een werkgever moet de cao toepassen als;
 De onderneming de cao zelf heeft afgesloten
 De onderneming lid is van een werkgeversorganisatie die de cao heeft afgesloten
 De cao algemeen verbindend is verklaard
Toepassen aan de cao houdt in dat de arbeidsvoorwaarden van die cao gelden
wanneer een werknemer gaat werken bij een werkgever die zich aan de cao moet
houden.

Bij arbeidsovereenkomsten onderscheiden we;
 Primaire arbeidsvoorwaarden. Deze gaan over de beloningen (in geld) voor het
verrichte werk, en daarnaast op zaken als vakantiegeld en toeslagen voor
bijvoorbeeld overwerk en onregelmatige werktijden.
 Secundaire arbeidsvoorwaarden. Deze hebben betrekking op onderwerpen als
werktijden, reiskostenvergoeding, werkkleding, het aantal vakantiedagen, een
leaseauto en scholingsmogelijkheden.

, Arbeidsovereenkomsten kunnen we ook verdelen in arbeidsovereenkomsten voor
bepaalde tijd en onbepaalde tijd;
 Bepaalde tijd; wordt de looptijd van het contract expliciet opgenomen; een
tijdelijk contract
 Onbepaalde tijd; is geen einddatum opgenomen. We spreken dan van een vast
dienstverband.

In bepaalde situaties kan een tijdelijk contract vanzelf overgaan in een vast contract;
 Bij drie tijdelijke contracten die telkens binnen zes maanden na afloop zijn
verlengd.
 Als een werknemer bij het tweede of volgende contract langer dan 36 maanden
werkt voor dezelfde werkgever
 Na drie tijdelijke contracten binnen twee jaar

Oproepcontract met voorovereenkomst
Hierbij is de werkgever niet verplicht om op te roepen en als wordt opgeroepen kan
de oproepkracht zelf kiezen of hij gaat werken.

Arbeidsovereenkomst met uitgestelde prestatieplicht (MUP)
Hierbij onderscheiden we het nulurencontract en het min-max contract.
 Nulurencontract: moet de werknemer gaan werken na oproep van de
werkgever. Alleen over de gewerkte uren wordt loon betaald. Alleen tijdens de
eerste 6 maanden van een arbeidsovereenkomst is een nulurencontract mogelijk.
 Min-max contract: heeft de werknemer een minimaal en een maximaal aantal
arbeidsuren. Het minimaal aantal uren zijn de garantie-uren. De werkgever moet
altijd de garantie-uren betalen (ook als er geen werk is).

Verplichtingen werkgever
 Loon betalen (ook bij ziekte)
 Gezonde en veilige arbeidsomstandigheden bieden
 Toekennen van vakantiedagen, vakantiegeld op tijd uitbetalen
 Een getuigschrift geven als de werknemer daar om vraagt
 Rekening houden met de werk- en rusttijden
 Zich als een goed werkgever gedragen

Verplichtingen werknemer
 De arbeid zo goed mogelijk doen
 De arbeid zelf doen
 Aanwijzingen van de werkgever opvolgen
 Zich als een goed werknemer gedragen

Begrippen
Individuele arbeidsovereenkomst
Een arbeidsovereenkomst tussen een werkgever en een werknemer. Hierin staan
onder andere het aantal werkuren per periode, de werktijden, vakantiedagen,
reiskostenvergoeding, proeftijd, vast of tijdelijk, de soort werkzaamheden en de
hoogte van het loon

Bedrijfstak
Alle ondernemingen die dezelfde werkzaamheden verrichten