Hoofdstuk 2: Personen met een
verstandelijke beperking
Terminologie
België: personen met een verstandelijke beperking
Frankrijk
o Handicap mental
o Déficience intellectuelle
Verenigd Koninkrijk: learning disabilities
VS & Canada
o Intellectual disabilities
o Intellectual and developmental disabilities
1876 Association of Medical Officers Idioten en zwakzinnigen
of American Institutions for
Idiotic and Feebleminded
Persons
1906 American Association for the Zwakzinnigen
Study of the Feebleminded
1933 American Association on Mentaal (geest, verstand),
Mental Deficiency AAMD disfunctioneel
1987 American Association on Mentale achterstand
Mental Retardation AAMR
2007 American Association on Verstandelijke beperking en
Intellectual and ontwikkelingsstoornissen
Developmental Disabilities
AAIDD
In definitie 1987: IQ centraal
Licht mentale handicap: IQ < 70
Matig mentale handicap IQ < 55
Ernstig mentale handicap IQ < 40
Diep mentale handicap IQ < 20
1. Inleiding
Gebaseerd op 11e editie handboek v/d AAIDD = American Association of Intellectual and
Developmental Disablities:
o Verstandelijke beperking: persoonskenmerk à gevolg van complex samenspel tussen
mogelijkheden/beperkingen van persoon met eisen van omgeving
o Meer aandacht voor kwaliteit van context waarin vertoefd wordt
o ‘ondersteuning’ geïntroduceerd als centraal concept
Wetenschappelijk onderbouwd
1
, 2. Geschiedenis
2.1. Voorgeschiedenis
Voor 1800: algemene desinteresse m.b.t. personen met verstandelijke beperking
Proberen doorbreken:
o Woolfson
o Ph. Montalta ‘Archipathologica’: ‘amentia’ en ‘dementia’ met diagnose en
behandeling
Asielen met ‘onaangepasten’
Verstandelijke beperking i.v.m. criminaliteit, armoede en leven aan zijkant v/d maatschappij
o Amerikaanse sterilisatiewetten
o Uitstoting van personen met beperking
1850: eerste inrichtingen in Europa en VS
o Europa: Guggenbuhl (Zwitserse arts) met natuurfilosofie
o Amerika: Samuel Howe samen met Séguin: zorg voor personen met een
verstandelijke beperking
Binet: test natuurlijke intelligentie
o Goddard: mensen met verstandelijke beperking zijn trainbaar in functie van
mogelijkheden
o Terman: invoer intelligentiequotiënt
Opstart buitengewoon onderwijs voor ‘debielen’
IOWA-studies: kinderen met lager IQ werden hertest na verblijf in pedagogisch stimulerende
omgeving en scoorden daarna normaal IQ
Na 1950: Bowlby, Spitz en Goffman: studies naar invloed van verblijf in instituut op de
ontwikkeling
2
verstandelijke beperking
Terminologie
België: personen met een verstandelijke beperking
Frankrijk
o Handicap mental
o Déficience intellectuelle
Verenigd Koninkrijk: learning disabilities
VS & Canada
o Intellectual disabilities
o Intellectual and developmental disabilities
1876 Association of Medical Officers Idioten en zwakzinnigen
of American Institutions for
Idiotic and Feebleminded
Persons
1906 American Association for the Zwakzinnigen
Study of the Feebleminded
1933 American Association on Mentaal (geest, verstand),
Mental Deficiency AAMD disfunctioneel
1987 American Association on Mentale achterstand
Mental Retardation AAMR
2007 American Association on Verstandelijke beperking en
Intellectual and ontwikkelingsstoornissen
Developmental Disabilities
AAIDD
In definitie 1987: IQ centraal
Licht mentale handicap: IQ < 70
Matig mentale handicap IQ < 55
Ernstig mentale handicap IQ < 40
Diep mentale handicap IQ < 20
1. Inleiding
Gebaseerd op 11e editie handboek v/d AAIDD = American Association of Intellectual and
Developmental Disablities:
o Verstandelijke beperking: persoonskenmerk à gevolg van complex samenspel tussen
mogelijkheden/beperkingen van persoon met eisen van omgeving
o Meer aandacht voor kwaliteit van context waarin vertoefd wordt
o ‘ondersteuning’ geïntroduceerd als centraal concept
Wetenschappelijk onderbouwd
1
, 2. Geschiedenis
2.1. Voorgeschiedenis
Voor 1800: algemene desinteresse m.b.t. personen met verstandelijke beperking
Proberen doorbreken:
o Woolfson
o Ph. Montalta ‘Archipathologica’: ‘amentia’ en ‘dementia’ met diagnose en
behandeling
Asielen met ‘onaangepasten’
Verstandelijke beperking i.v.m. criminaliteit, armoede en leven aan zijkant v/d maatschappij
o Amerikaanse sterilisatiewetten
o Uitstoting van personen met beperking
1850: eerste inrichtingen in Europa en VS
o Europa: Guggenbuhl (Zwitserse arts) met natuurfilosofie
o Amerika: Samuel Howe samen met Séguin: zorg voor personen met een
verstandelijke beperking
Binet: test natuurlijke intelligentie
o Goddard: mensen met verstandelijke beperking zijn trainbaar in functie van
mogelijkheden
o Terman: invoer intelligentiequotiënt
Opstart buitengewoon onderwijs voor ‘debielen’
IOWA-studies: kinderen met lager IQ werden hertest na verblijf in pedagogisch stimulerende
omgeving en scoorden daarna normaal IQ
Na 1950: Bowlby, Spitz en Goffman: studies naar invloed van verblijf in instituut op de
ontwikkeling
2
