Hoofdstuk 2: theories of development
Assumptions De leidende premissen die liggen onder de logica van een theorie
Chronosystem In Bronfenbrenner’s theorie, de gedachte dat ontwikkeling plaatsvindt in een
bepaalde tijd in de geschiedenis
Cohort effects Een cohort is een groep mensen die in dezelfde periode in de geschiedenis
geboren is (bijvoorbeeld babyboomers)
Contextualism Behoort bij de ontwikkelingstheorieën die de rol van de omgeving om het kind
als belangrijk zien. Contextualism gelooft ook dat individuen zich anders kunnen
gedragen in verschillende omgevingen
Crisis Behoort bij Eriksons geloof dat individuen leeftijds-gerelateerde taken moeten
volbrengen (crisissen). Hoe succesvol elke crisis wordt volbracht heeft invloed
op de verdere ontwikkeling
Critical period Een tijdstip wanneer een organisme biologisch voorbereid is om een bepaald
gedrag te verwerven
Developmental Ontwikkelingstheorie ontwikkeld door Havighurst, die stelt dat kritieke taken
task theory (developmental tasks) moeten worden volbracht in bepaalde perioden in ons
leven. Het succesvol volbrengen van deze taken leidt tot successen voor de
latere taken
Dynamic Een ontwikkelingstheorie die stelt dat individuen zich ontwikkelen in systemen;
systems theory hier moet een ontwikkelingstheorie zich dan ook op richten
Ego Het stukje persoonlijkheid in Freuds theorie die werkt door de instincten te
bevredigen op een sociaal accepteerbare manier
Embryology De studie van hoe een bevrucht eitje een kind wordt
Epigentic Processen die zich bezighouden met de interactie tussen de genen en de
omgeving
Erogenous Het deel van het lichaam die wordt bevredigd door stimulatie. In Freuds theorie
zone veranderd de erogenous zone telkens tijdens ontwikkeling
Ethology Een theorie die kijkt naar de aanpassingen in gedrag door de geschiedenis en
evolutie heen
Evolutionary Een onderzoeksparadigma dat de basisprincipes van de Darwinistische evolutie
developmental toepast, in het bijzonder natuurlijke selectie, om de ontwikkeling van menselijk
psychology gedrag en cognitie te begrijpen. Het gaat om de studie van zowel de genetische
en milieumeganismes die de ontwikkeling van sociale en cognitieve
competenties ondersteunen, evenals de epigenetische processen die deze
competenties aan de lokale omstandigheden aanpassen
Exosystems In Bronfenbrenners theorie: de brede sociale setting die indirect invloed
uitoefent op het kind (buurt, lokale politiek, media..)
Id Het stukje persoonlijkheid in Freuds theorie die werkt door enkel het bevredigen
van de instincten
Imprinting Verwijst naar de extreem snelle verwerving van het ‘volgend gedrag’ bij ganzen
Information Ontwikkelingstheorieën die zich focussen op het beschrijven van hoe het
processing cognitieve systeem van mensen werkt in het brein
theories
Life course Verwijst naar een reeks maatschappelijk gedefinieerde en leeftijdsgebonden
gebeurtenissen en rollen die het individu over de tijd realiseert (theorie van
Elder)
Macrosystem In Bronfenbrenners theorie: de overstijgende ideologie, waarden, wetten en
gebruiken van een cultuur
Mechanism Verwijst naar ontwikkelingstheorieën die kwantitatieve veranderingen in gedrag
benadrukken en dat factoren die niet onder controle staan van het organisme de
belangrijkste rol spelen in ontwikkelingsverandering
Mesosystem In Bronfenbrenners theorie: de relaties tussen microsystemen
Microsystem In Bronfenbrenners theorie: de directe setting waar het kind in leeft
Natural Een mechanisme dat in de natuur evolutie mede veroorzaakt. Het houdt in dat
selection binnen populaties de organismen die beter in hun omgeving passen, meer kans
hebben om te overleven en voor nakomelingen te zorgen dan minder goed
aangepaste organismen
Assumptions De leidende premissen die liggen onder de logica van een theorie
Chronosystem In Bronfenbrenner’s theorie, de gedachte dat ontwikkeling plaatsvindt in een
bepaalde tijd in de geschiedenis
Cohort effects Een cohort is een groep mensen die in dezelfde periode in de geschiedenis
geboren is (bijvoorbeeld babyboomers)
Contextualism Behoort bij de ontwikkelingstheorieën die de rol van de omgeving om het kind
als belangrijk zien. Contextualism gelooft ook dat individuen zich anders kunnen
gedragen in verschillende omgevingen
Crisis Behoort bij Eriksons geloof dat individuen leeftijds-gerelateerde taken moeten
volbrengen (crisissen). Hoe succesvol elke crisis wordt volbracht heeft invloed
op de verdere ontwikkeling
Critical period Een tijdstip wanneer een organisme biologisch voorbereid is om een bepaald
gedrag te verwerven
Developmental Ontwikkelingstheorie ontwikkeld door Havighurst, die stelt dat kritieke taken
task theory (developmental tasks) moeten worden volbracht in bepaalde perioden in ons
leven. Het succesvol volbrengen van deze taken leidt tot successen voor de
latere taken
Dynamic Een ontwikkelingstheorie die stelt dat individuen zich ontwikkelen in systemen;
systems theory hier moet een ontwikkelingstheorie zich dan ook op richten
Ego Het stukje persoonlijkheid in Freuds theorie die werkt door de instincten te
bevredigen op een sociaal accepteerbare manier
Embryology De studie van hoe een bevrucht eitje een kind wordt
Epigentic Processen die zich bezighouden met de interactie tussen de genen en de
omgeving
Erogenous Het deel van het lichaam die wordt bevredigd door stimulatie. In Freuds theorie
zone veranderd de erogenous zone telkens tijdens ontwikkeling
Ethology Een theorie die kijkt naar de aanpassingen in gedrag door de geschiedenis en
evolutie heen
Evolutionary Een onderzoeksparadigma dat de basisprincipes van de Darwinistische evolutie
developmental toepast, in het bijzonder natuurlijke selectie, om de ontwikkeling van menselijk
psychology gedrag en cognitie te begrijpen. Het gaat om de studie van zowel de genetische
en milieumeganismes die de ontwikkeling van sociale en cognitieve
competenties ondersteunen, evenals de epigenetische processen die deze
competenties aan de lokale omstandigheden aanpassen
Exosystems In Bronfenbrenners theorie: de brede sociale setting die indirect invloed
uitoefent op het kind (buurt, lokale politiek, media..)
Id Het stukje persoonlijkheid in Freuds theorie die werkt door enkel het bevredigen
van de instincten
Imprinting Verwijst naar de extreem snelle verwerving van het ‘volgend gedrag’ bij ganzen
Information Ontwikkelingstheorieën die zich focussen op het beschrijven van hoe het
processing cognitieve systeem van mensen werkt in het brein
theories
Life course Verwijst naar een reeks maatschappelijk gedefinieerde en leeftijdsgebonden
gebeurtenissen en rollen die het individu over de tijd realiseert (theorie van
Elder)
Macrosystem In Bronfenbrenners theorie: de overstijgende ideologie, waarden, wetten en
gebruiken van een cultuur
Mechanism Verwijst naar ontwikkelingstheorieën die kwantitatieve veranderingen in gedrag
benadrukken en dat factoren die niet onder controle staan van het organisme de
belangrijkste rol spelen in ontwikkelingsverandering
Mesosystem In Bronfenbrenners theorie: de relaties tussen microsystemen
Microsystem In Bronfenbrenners theorie: de directe setting waar het kind in leeft
Natural Een mechanisme dat in de natuur evolutie mede veroorzaakt. Het houdt in dat
selection binnen populaties de organismen die beter in hun omgeving passen, meer kans
hebben om te overleven en voor nakomelingen te zorgen dan minder goed
aangepaste organismen
