AANTEKENING ZINSDELEN

Zinsdelen
Zinsdelen kunnen uit één of meer woorden bestaan. Het zijn stukjes uit de zin die
bij elkaar horen.
Om aan te geven om welk zinsdeel het gaat, gebruiken we ontleedtekens.
*Persoonsvorm (PV) à teken ( ) *
· De PV is altijd een werkwoord
· De PV bestaat altijd uit één woord en is daarmee ook een afzonderlijk zinsdeel.
· Je kunt de PV vinden door:
- een vraagzin te maken. Het eerste werkwoord in de zin is de PV. Dit kan alleen
bij zinnen met maar één PV.
Bijv. Jan loopt morgen naar huis.
Loopt Jan morgen naar huis? à PV = Loopt
- de tijdproef uit te voeren. Hierbij verander je de zin van tijd door een zin van
tegenwoordige tijd naar verleden tijd of andersom te zetten. De PV verandert mee.
Bijv. Jan loopt weer naar huis.
Jan liep weer naar huis. à PV = Loopt
- de getalproef uit te voeren. Hierbij verander je het getal in de zin. Een zin in
enkelvoud zet je om naar meervoud of andersom. Let op! Hierbij veranderen de PV
en het onderwerp van getal.
Bijv. Jan loopt weer naar huis.
Jan en Anneke lopen weer naar huis. à PV = Loopt
Tip: Gebruik altijd twee van bovenstaande proeven om de PV op te sporen,
dan heb je meer kans dat je het goed doet.
*Zinsdelen (ZD) à teken | | *
· Zinsdelen zijn stukjes van de zin die bij elkaar horen
· ZD’s kunnen uit één of meerdere woorden bestaan
· De PV is altijd één zinsdeel
· Alles voor de PV is één zinsdeel
· Je kunt ZD’s vinden door:

, - stukken van de zin voor de PV te plaatsen. Wanneer dit niet vreemd klinkt en de
zin ongeveer dezelfde betekenis houdt, heb je te maken met woorden die samen een
zinsdeel vormen.
Bijv. Tijdens het onweer van vorige week hebben we toch met de hond gewandeld.
Juiste verdeling:
| Tijdens het onweer van vorige week | hebben | we | toch | met de hond |
gewandeld. |
| Tijdens het onweer van vorige week | hebben | we | toch | met de hond |
gewandeld. |
Uitleg:
1. Hebben = PV; PV is één zinsdeel
2. Tijdens het onweer van vorige week staat voor de PV en is daarmee één zinsdeel
3. Je zou kunnen zeggen: We hebben tijdens het onweer van vorige week toch met
de hond gewandeld.
We = één zinsdeel
4. Je zou kunnen zeggen: Toch hebben we tijdens het onweer van vorige week met
de hond gewandeld.
Toch = één zinsdeel
5. Je zou kunnen zeggen: Met de hond hebben we tijdens het onweer van vorige
week toch gewandeld.
Met de hond = één zinsdeel
6. Je zou kunnen zeggen: Gewandeld hebben we toch met de hond tijdens het
onweer van vorige week.
Gewandeld = één zinsdeel
7. Je zou niet kunnen zeggen: We toch hebben met de hond gewandeld tijdens het
onweer van vorige week.
We toch = geen zinsdeel
*Werkwoordelijk gezegde (WWG) *
· Het WWG bestaat uit de PV en alle andere werkwoorden in de zin (ook wel de
rest genoemd)
· Het WWG geeft de handeling uit de zin weer (wat er gedaan wordt)