Maatschappijwetenschappen - Samenvatting hoofdstuk 6 - Erinn de Bok - 2020/2021
6.1 Casus & 6.2 Samenwerking en conflict
Wetenschappers die zich bezighouden met het welvaartsvraagstuk onderzoeken hoe een
samenleving haar welvaart staande houdt en verdeelt. Bij globale uitdagingen werken welvarende
landen vaak samen om het probleem te bestrijden. Bij samenwerking stemmen verschillende actoren
hun handelen op elkaar af om het gezamenlijke doel te bereiken. Samenwerking kan plaatsvinden op
micro-, meso- en macroniveau. Bij samenwerkingen die gericht zijn op de lange termijn zijn vaak
gebonden aan bepaalde afspraken in een contract. Er zijn verschillende redenen om samen te
werken:
1. ‘Samen staan we sterker’.
2. Men maakt gebruik van de sterke punten van een ander.
Vaak moeten actoren bij een samenwerking ook iets opgeven, bijvoorbeeld als niet iedereen
hetzelfde doel heeft. Actoren met meer macht zullen meer eisen en minder opgeven dan actoren met
minder macht. Ook is vertrouwen en wederzijdse acceptatie belangrijk. Als er binnen de groep
wantrouwen heerst, kan dit een negatief hebben op het resultaat van de samenwerking.
Tegenover samenwerking staat conflict. Hierbij werken actoren elkaar tegen om het eigen doel te
bereiken. Net als bij samenwerking zijn er vaak verschillen van macht bij conflicten. Daarnaast
kunnen conflicten ook plaatsvinden op micro-, meso- en macroniveau.
Er kan ook worden samengewerkt om een algemeen belang of collectief goed te bereiken. Dit zijn
geen gezamenlijke doelen van de actoren, maar dingen die voor iedereen gelden, ook de mensen die
niet meededen aan de samenwerking. Deze goederen zijn dan ook non-exclusief: niemand wordt
uitgesloten. Het tegenovergestelde van een collectief goed is een privaat goed. Dit zijn dingen waar
men voor moet betalen. Deze dingen zijn dus exclusief: men kiest er zelf voor om dit te doen.
Als mensen samen een collectief goed realiseren, heet dat collectieve actie. Mensen kunnen er voor
kiezen om wel of niet mee te doen, dit heet het dilemma van de collectieve actie. Er zijn voor- en
nadelen aan beide kanten. Zo kan men alsnog profiteren van de collectieve actie maar doen zijn niet
mee (deze mensen heten ‘free riders’), maar als iedereen zo denkt wordt het collectief goed nooit
gerealiseerd. Dit dilemma bestaat op micro-, meso- en macroniveau.
6.3 Paradigma’s over conflict
Een paradigma is het referentiekader van een wetenschapper en bestaat uit een groep aan elkaar
verwante theorieën over maatschappelijke verklaringen. Paradigma’s worden verdeeld over twee
dimensies:
- Actor versus structuur: interacties tussen actoren of op macroniveau?
- Consensus versus conflict: gericht op evenwicht en continuïteit of op conflict om middelen?
Er zijn 4 paradigma’s die hieronder verder uitgelegd worden:
Actoren (individu)
Rationele-actor-paradigma Sociaalconstructivisme-paradigma
Conflict Consensus
Conflict-paradigma Functionalisme-paradigma
Structuren (samenleving)
Functionalisme-paradigma:
De handelingen van individuele actoren zijn minder interessant, de nadruk ligt op de structuren in de
samenleving. De samenleving wordt beschouwd als een geheel/systeem. Binnen de samenleving zijn
subsystemen met verschillende functies. Hierdoor is er stabiliteit. Conflicten zijn uitzonderingen. Dit
6.1 Casus & 6.2 Samenwerking en conflict
Wetenschappers die zich bezighouden met het welvaartsvraagstuk onderzoeken hoe een
samenleving haar welvaart staande houdt en verdeelt. Bij globale uitdagingen werken welvarende
landen vaak samen om het probleem te bestrijden. Bij samenwerking stemmen verschillende actoren
hun handelen op elkaar af om het gezamenlijke doel te bereiken. Samenwerking kan plaatsvinden op
micro-, meso- en macroniveau. Bij samenwerkingen die gericht zijn op de lange termijn zijn vaak
gebonden aan bepaalde afspraken in een contract. Er zijn verschillende redenen om samen te
werken:
1. ‘Samen staan we sterker’.
2. Men maakt gebruik van de sterke punten van een ander.
Vaak moeten actoren bij een samenwerking ook iets opgeven, bijvoorbeeld als niet iedereen
hetzelfde doel heeft. Actoren met meer macht zullen meer eisen en minder opgeven dan actoren met
minder macht. Ook is vertrouwen en wederzijdse acceptatie belangrijk. Als er binnen de groep
wantrouwen heerst, kan dit een negatief hebben op het resultaat van de samenwerking.
Tegenover samenwerking staat conflict. Hierbij werken actoren elkaar tegen om het eigen doel te
bereiken. Net als bij samenwerking zijn er vaak verschillen van macht bij conflicten. Daarnaast
kunnen conflicten ook plaatsvinden op micro-, meso- en macroniveau.
Er kan ook worden samengewerkt om een algemeen belang of collectief goed te bereiken. Dit zijn
geen gezamenlijke doelen van de actoren, maar dingen die voor iedereen gelden, ook de mensen die
niet meededen aan de samenwerking. Deze goederen zijn dan ook non-exclusief: niemand wordt
uitgesloten. Het tegenovergestelde van een collectief goed is een privaat goed. Dit zijn dingen waar
men voor moet betalen. Deze dingen zijn dus exclusief: men kiest er zelf voor om dit te doen.
Als mensen samen een collectief goed realiseren, heet dat collectieve actie. Mensen kunnen er voor
kiezen om wel of niet mee te doen, dit heet het dilemma van de collectieve actie. Er zijn voor- en
nadelen aan beide kanten. Zo kan men alsnog profiteren van de collectieve actie maar doen zijn niet
mee (deze mensen heten ‘free riders’), maar als iedereen zo denkt wordt het collectief goed nooit
gerealiseerd. Dit dilemma bestaat op micro-, meso- en macroniveau.
6.3 Paradigma’s over conflict
Een paradigma is het referentiekader van een wetenschapper en bestaat uit een groep aan elkaar
verwante theorieën over maatschappelijke verklaringen. Paradigma’s worden verdeeld over twee
dimensies:
- Actor versus structuur: interacties tussen actoren of op macroniveau?
- Consensus versus conflict: gericht op evenwicht en continuïteit of op conflict om middelen?
Er zijn 4 paradigma’s die hieronder verder uitgelegd worden:
Actoren (individu)
Rationele-actor-paradigma Sociaalconstructivisme-paradigma
Conflict Consensus
Conflict-paradigma Functionalisme-paradigma
Structuren (samenleving)
Functionalisme-paradigma:
De handelingen van individuele actoren zijn minder interessant, de nadruk ligt op de structuren in de
samenleving. De samenleving wordt beschouwd als een geheel/systeem. Binnen de samenleving zijn
subsystemen met verschillende functies. Hierdoor is er stabiliteit. Conflicten zijn uitzonderingen. Dit
