Geschiedenis H4 – De wereld na 1945
Paragraaf 1 – Einde van de wereldrijken
De invloed van de Tweede Wereldoorlog
Voor de oorlog had Nederland het Indonesische nationalisme in Nederlands-Indië
onderdrukt, maar na de oorlog werd Indonesië binnen 5 jaar onafhankelijk.
Japanners hadden de westerse macht vernietigd + onderdrukking van de inheemse volken
zeten de volken op tegen het westen.
Na de Japanse capitulatie bloeide het nationalisme in Azië op.
Na de tweede wereldoorlog bloeit het nationalisme weer op.
De Europese landen waren in de oorlog verzwakt terwijl de VS en de Sovjet-Unie
supermachten waren geworden zij waren tegen kolonialisme.
Britse en Franse dekolonisatie in Azië
Groot-Brittannië
- Na 1945: vrijwillige dekolonisatie zo snel mogelijk Brits-Indië verlaten.
- 1947: soevereiniteit overdragen aan inheemse leiders vorming 2 landen
- India (hindoestaans) en Pakistan (islamitisch)
Frankrijk
- Niet vrijwillig dekolonisatie blijven in Indochina.
- 1945: Ho Chi Minh (leider bevrijdingsbeweging Vietminh) riep onafhankelijk uit. Door
zijn bevrijdingsbeweging kreeg hij het hele land in handen.
- Frankrijk wilde heroveren koloniale oorlog in Vietnam tot 1954. (Frankrijk gaf op)
Nederlandse dekolonisatie
17 augustus 1945: Soekarno riep de Republiek Indonesië onafhankelijk.
Nederland accepteerde deze proclamatie niet
- NL: stuurt soldaten + diplomatie tegelijk diplomatie mislukt door onwil aan beide
kanten.
1947: Eerste politionele actie begint.
- Legers rukken snel op, maar de Republiek bleef terugslaan hierop reageert NL met
terreur branden dorpen plat en schoten dorpsbewoners dood.
1948: Nederlandse soldaten namen Soekarno gevangen tijdens een tweede politionele actie.
- Maar de VS en VN dwongen Nederland hem vrij te laten en de Indonesische
onafhankelijkheid te accepteren.
27 december 1949: koningin Juliana ondertekend de soevereiniteitsoverdracht.
, Palestina en Israël
In het Midden-Oosten waren onafhankelijke Arabische staten ontstaan in de decennia voor
1945. Na 1945 bestuurden de Britten alleen nog Palestina, waar grote spanningen waren
tussen de Arabische bewoners en de joden.
Zionisme (1896, Theodor Herzl, der Judenstaat) veel aanhangers gekregen.
- Hij schreef dat de joden zijn eigen staat moesten hebben om veilig te zijn voor het
antisemitisme.
- De zionisten besloten dat hun staat in Palestina moest komen, omdat daar het
jodendom was ontstaan.
- Voor de eerste wereldoorlog migreerde al tienduizenden joden naar Palestina en in
het interbellum werden het er nog meer.
1936: Palestijnen kwamen in opstand.
- Ze eisten onafhankelijkheid en een eind aan de joodse immigratie Britten
beperken daarom de joodse immigratie, maar na 1945 lukt dat niet meer.
14 mei 1948 (1 dag voor het vertrek van GB): Ben Goerion roept staat Isreal uit gevolg:
aanval Arabische buurlanden Israël militair superieur veroveren grote delen van
Palestina.
Honderdduizenden Palestijnen op de vlucht naar buurlanden (niet veroverende gebieden).
Dekolonisatie in Afrika
Het Arabische nationalisme brak ook door in Noord-Afrika.
1954: nationalisten begonnen bloederige onafhankelijkheidoorlog in Algerije, de
belangrijkste Franse kolonie. Frankrijk wou niet de belangrijkste kolonie opgeven.
1962: Frankrijk gaf de kolonie toch op.
- Intussen lieten de Fransen Marokko en Tunesië in 1956 zonder strijd onafhankelijk
worden, want ze konden er niet nog een oorlog bij hebben.
Afrika ten zuiden van de Sahara: onafhankelijk doordat Fransen, Britten en Belgen de macht
overdroegen aan nationalistische beweging:
- 1957: (GB) Goudkust
- 1960: (België) Congo
- 1974: Angola en Mozambique uit handen van Portugal (laatste die vertrekt).
Toen Portugal in 1974 een democratie werd, liet een nieuwe regering de kolonies snel
onafhankelijk worden.
Zo werd de dekolonisatie van Europese kolonies vrijwel voltooid in de tijd van televisie en
computers (1950, heden). Die nieuwe onafhankelijke staten meldden zich aan als lidstaat
van de VN.
Paragraaf 1 – Einde van de wereldrijken
De invloed van de Tweede Wereldoorlog
Voor de oorlog had Nederland het Indonesische nationalisme in Nederlands-Indië
onderdrukt, maar na de oorlog werd Indonesië binnen 5 jaar onafhankelijk.
Japanners hadden de westerse macht vernietigd + onderdrukking van de inheemse volken
zeten de volken op tegen het westen.
Na de Japanse capitulatie bloeide het nationalisme in Azië op.
Na de tweede wereldoorlog bloeit het nationalisme weer op.
De Europese landen waren in de oorlog verzwakt terwijl de VS en de Sovjet-Unie
supermachten waren geworden zij waren tegen kolonialisme.
Britse en Franse dekolonisatie in Azië
Groot-Brittannië
- Na 1945: vrijwillige dekolonisatie zo snel mogelijk Brits-Indië verlaten.
- 1947: soevereiniteit overdragen aan inheemse leiders vorming 2 landen
- India (hindoestaans) en Pakistan (islamitisch)
Frankrijk
- Niet vrijwillig dekolonisatie blijven in Indochina.
- 1945: Ho Chi Minh (leider bevrijdingsbeweging Vietminh) riep onafhankelijk uit. Door
zijn bevrijdingsbeweging kreeg hij het hele land in handen.
- Frankrijk wilde heroveren koloniale oorlog in Vietnam tot 1954. (Frankrijk gaf op)
Nederlandse dekolonisatie
17 augustus 1945: Soekarno riep de Republiek Indonesië onafhankelijk.
Nederland accepteerde deze proclamatie niet
- NL: stuurt soldaten + diplomatie tegelijk diplomatie mislukt door onwil aan beide
kanten.
1947: Eerste politionele actie begint.
- Legers rukken snel op, maar de Republiek bleef terugslaan hierop reageert NL met
terreur branden dorpen plat en schoten dorpsbewoners dood.
1948: Nederlandse soldaten namen Soekarno gevangen tijdens een tweede politionele actie.
- Maar de VS en VN dwongen Nederland hem vrij te laten en de Indonesische
onafhankelijkheid te accepteren.
27 december 1949: koningin Juliana ondertekend de soevereiniteitsoverdracht.
, Palestina en Israël
In het Midden-Oosten waren onafhankelijke Arabische staten ontstaan in de decennia voor
1945. Na 1945 bestuurden de Britten alleen nog Palestina, waar grote spanningen waren
tussen de Arabische bewoners en de joden.
Zionisme (1896, Theodor Herzl, der Judenstaat) veel aanhangers gekregen.
- Hij schreef dat de joden zijn eigen staat moesten hebben om veilig te zijn voor het
antisemitisme.
- De zionisten besloten dat hun staat in Palestina moest komen, omdat daar het
jodendom was ontstaan.
- Voor de eerste wereldoorlog migreerde al tienduizenden joden naar Palestina en in
het interbellum werden het er nog meer.
1936: Palestijnen kwamen in opstand.
- Ze eisten onafhankelijkheid en een eind aan de joodse immigratie Britten
beperken daarom de joodse immigratie, maar na 1945 lukt dat niet meer.
14 mei 1948 (1 dag voor het vertrek van GB): Ben Goerion roept staat Isreal uit gevolg:
aanval Arabische buurlanden Israël militair superieur veroveren grote delen van
Palestina.
Honderdduizenden Palestijnen op de vlucht naar buurlanden (niet veroverende gebieden).
Dekolonisatie in Afrika
Het Arabische nationalisme brak ook door in Noord-Afrika.
1954: nationalisten begonnen bloederige onafhankelijkheidoorlog in Algerije, de
belangrijkste Franse kolonie. Frankrijk wou niet de belangrijkste kolonie opgeven.
1962: Frankrijk gaf de kolonie toch op.
- Intussen lieten de Fransen Marokko en Tunesië in 1956 zonder strijd onafhankelijk
worden, want ze konden er niet nog een oorlog bij hebben.
Afrika ten zuiden van de Sahara: onafhankelijk doordat Fransen, Britten en Belgen de macht
overdroegen aan nationalistische beweging:
- 1957: (GB) Goudkust
- 1960: (België) Congo
- 1974: Angola en Mozambique uit handen van Portugal (laatste die vertrekt).
Toen Portugal in 1974 een democratie werd, liet een nieuwe regering de kolonies snel
onafhankelijk worden.
Zo werd de dekolonisatie van Europese kolonies vrijwel voltooid in de tijd van televisie en
computers (1950, heden). Die nieuwe onafhankelijke staten meldden zich aan als lidstaat
van de VN.
