Leerdoelen GNK-ZVN
Week 1
De normale zwangerschap: lichamelijke veranderingen en verloskundige zorg
- Circulatie:
o De circulatie richt zich op de groei van het kind.
o Het hart minuut volume neemt in de loop van de zwangerschap met 20-25%
toe
o Tijdens de zwangerschap is er in verhouding meer bloedplasma. Dit heeft
als gunstig gevolg dat er meer bloed naar nieren en uterus gaan, nadeel is
een verlaagd Hb.
o Vaak zie je een verlaagd HB
o De veneuze terugvoer in de benen wordt in de laatste weken van de
zwangerschap belemmerd door druk van de buik Oedeem.
o De systolische bloeddruk blijft constant. Door afname van de perifere
weerstand daalt de diastolisch bloeddruk vanaf het 1e trimester. In het
derde trimester stijgt de diastolische druk vervolgens.
o De cardiac output neemt tot de 25-28 weken toe. Hierna daalt de cardiac
output
- Spijsverteringskanaal
o Er gaan veel mineralen naar de foetus, dus er is een vergrote behoefte aan
ijzer en kalk.
o Hoewel de voedselbehoefte van de vrouw groter is, is het niet nodig dat ze
voor twee eet
o Tijdens de zwangerschap zitten er meer voedingsstoffen in het moederlijke
bloed dan normaal. Dit hangt samen met het HCG hormoon, dat zorgt voor
stijging van de bls spiegel. Hierdoor soms ‘zwangerschapslusten’, de vrouw
heeft een onbedwingbare behoefte aan iets
o Onder invloed van het hormoon progesteron kan de darm peristaltiek verlaagd
zijn, waardoor indikking van de feces versterkt is. Hierdoor kan obstipatie
voorkomen, maar ook misselijkheid en braken.
o Het maagslijmvlies maakt tijdens de zwangerschap minder maagzuur aan.
Hierdoor zelden maagzweren. En reeds bestaande maagzweren genezen
vaak.
- Urineweg stelsel:
o De nieren krijgen meer bloed te verwerken, de nefronen moeten harder
werken om al dat bloed te zuiveren. Vaak zie je dat er wat meer zout en
glucose achterblijft.
o Normaal neemt de nier activiteit toe wanneer iemand ligt en daalt wanneer
iemand staat. Dit verschil wordt tijdens de zwangerschap groter, een van de
redenen waarom vrouwen vaak moeten plassen
o De blaas kan in de verdrukking raken. Gevolgen hiervan zijn: vaak plassen,
plas niet op kunnen houden of moeite hebben met plassen
o Door op de linkerzij te liggen, vermindert de druk in die de vergrote
baarmoeder uitoefent op de belangrijkste ader die het bloed uit de benen
afvoert.
- Ademhalingsstelse:
o adh stelsel zorgt voor een verhoogde toevoer van zuurstof naar het
moederlijke bloed. Het zuurstofverbruik neemt tijdens de zwangerschap met
20 procent toe.
o Omvang van borstkas neemt iets toe
o De vitale capaciteit (maximale expiratie na maximale inspiratie) is
onveranderd
o Ventilatie van longen neemt toe
, o Snellere ademhaling vooral bij inspanning
o Progesteron zorgt ervoor dat de hersenen tot een verlaging van de CO2
spiegel in het bloed worden aangezet. gevolg is diepere adh om de co2
spiegel laag te houden.
- Huid:
o Vaak is onder het huidoppervlak van de borsten een versterkte venentekening
te zien = gevolg van verhoogde venen doorbloeding
o De tepelhof en de tepels worden donkerder en de bultjes op de tepelhof
worden groter
o Door rekking van huisweefsel ontstaat striae gravidarum
o Tijdens zwangerschap een toegenomen melanocyten hormoon productie. De
toegenomen pigmentatie in het gezicht wordt ook wel zwangerschapsmasker
genoemd.
- Hormonale stelsel:
o Amenorroe – uitblijven menstruatie. Komt doordat corpus luteum in stand
wordt gehouden.
o Trofoblast cellen produceren HCG hormoon, neemt de functie van LH over.
Hierdoor schrompelt het corpus luteum niet dood.
o Na drie maanden stopt de HCG productie en schrompelt corpus luteum wel
dood
o Vanaf dat moment neemt de placenta de productie van oestrogeen en
progesteron over
- Zenuwstelsel:
o Geen veranderingen
- Sensorisch stelsel:
o Geen veranderingen
o Wel is het opvallen dat de reuk en smaak zintuigen bij zwangeren toenemen.
- Motorisch stelsel
o Het motorische stelsel ondervindt veel invloed van de zwangerschap. Door de
groeiende buik wordt de rug en buik zwaar belast. Er treedt een versterkte
lumbale lordose op.
- Voortplantingsstelsel:
o Al vroeg in de zwangerschap verandert de kleur van de schaamlippen in
blauwrood (teken van Chadwick) als gevolg van toenemende doorbloeding
o In de baarmoeder mondt, is een slijmprop ontstaan (cervix prop), deze heeft
een lichte anti bacteriële werking
o De uterus neemt geleidelijk in grootte toe
o Teken van Hegar: cervix verweekt.
- Kolhydraatstofwisseling
o Zwangerschap werkt diabetogeen
o Door het hormoon HPL uit de placenta is er een toename van vetafbraak,
waarbij glucose en vetzuren in het bloed vrijkomen
o Daardoor vermindert de gevoeligheid voor insuline en wordt de
insulinebehoefte groter
o Er bestaat een grotere neiging tot acidose
De normale bevalling
Bevalling = partus
- Rond de 36e week van de zwangerschap vindt de indaling plaats
- Progesteron remt de contracties van de baarmoeder nog, zodat er geen premature
partus plaats vindt.
- Een complex samenspel tussen oxytocine, oestrogeen en bepaalde
weefselhormonen er toe leidt dat de partus begint
, - De hoge oxytocine gehalte in het bloed leidt tot hevige contracties van de
baarmoederwand en zorgt ervoor dat de placenta prostaglandine af geeft, dit
versterkt de contracties nog meer
- Rond het begin van de partus daalt de progesteron spiegel drastisch zodat de
contracties niet worden afgeremd.
- De bevalling bestaat uit drie fasen:
o De ontsluiting
o De uitdrijving
o De na geboorte
De ontsluiting:
- Het baringskanaal (gevormd door benige bekken, met daarin baarmoederhals,
bekkenbodem en vagina) wordt geschikt gemaakt voor passage kind
- De ontsluiting wordt veroorzaakt door contracties van de baarmoeder, ook wel
ontsluitingsweeën genoemd
- De vruchtzak (deel met vruchtwater wat niet om het hoofdje kan), drukt met zachte
hand tegen de baarmoeder hals, de bekkenbodem de vagina open. Langzaam gaat
de portio open. Dit wordt verstrijken genoemd. Hierbij komt ook de cervix prop los.
- Tegen het einde van de ontsluiting, maar vaak al eerder breken de vruchtvliezen en
vloeit een deel van het vruchtwater weg.
- Wanneer de portio volledig verstreken is, staat het kanaal 10cm open. = volledige
ontsluiting
De uitdrijving:
- Het kind wordt via het baringskanaal naar buiten gedreven
- De contracties worden sterker als de volledige ontsluiting is bereikt
- De vrouw ervaart grote persdrang en persweeën.
- Het hoofdje van het kind wordt snel zichtbaar
De nageboorte:
- De placenta wordt uitgedreven
- De contracties gaan nog door
- De fundus uteri ligt dan ter hoogte van de navel
-
Problemen tijdens de partus:
- Een forceps is een verlostang bij foetale nood
- Epiostomie: inknippen, knip in weefsel tussen vagina wand en perineum
Indeling weeën:
Stadium 1:
- Latente fase en actieve fase (de baarmoederhals gaat door contracties geleidelijk
open), de baarmoederhals verstrijkt zich
o Samen de ontsluiting genoemd
Stadium 2:
- Volledige ontsluiting (10 cm en eindigt met de geboorte van de baby)
Stadium 3:
- Nageboorte van placenta
De weeën beginnen meestal twee weken voor de uitgerekende datum. Dit zijn voorweeën.
Gemiddeld duren de weeën 16- 20 uur, bij multipara korter.
Indien de vliezen breken, maar er geen weeën optreden, dan vaak oxytocine of
prostaglandine i.v.
Week 1
De normale zwangerschap: lichamelijke veranderingen en verloskundige zorg
- Circulatie:
o De circulatie richt zich op de groei van het kind.
o Het hart minuut volume neemt in de loop van de zwangerschap met 20-25%
toe
o Tijdens de zwangerschap is er in verhouding meer bloedplasma. Dit heeft
als gunstig gevolg dat er meer bloed naar nieren en uterus gaan, nadeel is
een verlaagd Hb.
o Vaak zie je een verlaagd HB
o De veneuze terugvoer in de benen wordt in de laatste weken van de
zwangerschap belemmerd door druk van de buik Oedeem.
o De systolische bloeddruk blijft constant. Door afname van de perifere
weerstand daalt de diastolisch bloeddruk vanaf het 1e trimester. In het
derde trimester stijgt de diastolische druk vervolgens.
o De cardiac output neemt tot de 25-28 weken toe. Hierna daalt de cardiac
output
- Spijsverteringskanaal
o Er gaan veel mineralen naar de foetus, dus er is een vergrote behoefte aan
ijzer en kalk.
o Hoewel de voedselbehoefte van de vrouw groter is, is het niet nodig dat ze
voor twee eet
o Tijdens de zwangerschap zitten er meer voedingsstoffen in het moederlijke
bloed dan normaal. Dit hangt samen met het HCG hormoon, dat zorgt voor
stijging van de bls spiegel. Hierdoor soms ‘zwangerschapslusten’, de vrouw
heeft een onbedwingbare behoefte aan iets
o Onder invloed van het hormoon progesteron kan de darm peristaltiek verlaagd
zijn, waardoor indikking van de feces versterkt is. Hierdoor kan obstipatie
voorkomen, maar ook misselijkheid en braken.
o Het maagslijmvlies maakt tijdens de zwangerschap minder maagzuur aan.
Hierdoor zelden maagzweren. En reeds bestaande maagzweren genezen
vaak.
- Urineweg stelsel:
o De nieren krijgen meer bloed te verwerken, de nefronen moeten harder
werken om al dat bloed te zuiveren. Vaak zie je dat er wat meer zout en
glucose achterblijft.
o Normaal neemt de nier activiteit toe wanneer iemand ligt en daalt wanneer
iemand staat. Dit verschil wordt tijdens de zwangerschap groter, een van de
redenen waarom vrouwen vaak moeten plassen
o De blaas kan in de verdrukking raken. Gevolgen hiervan zijn: vaak plassen,
plas niet op kunnen houden of moeite hebben met plassen
o Door op de linkerzij te liggen, vermindert de druk in die de vergrote
baarmoeder uitoefent op de belangrijkste ader die het bloed uit de benen
afvoert.
- Ademhalingsstelse:
o adh stelsel zorgt voor een verhoogde toevoer van zuurstof naar het
moederlijke bloed. Het zuurstofverbruik neemt tijdens de zwangerschap met
20 procent toe.
o Omvang van borstkas neemt iets toe
o De vitale capaciteit (maximale expiratie na maximale inspiratie) is
onveranderd
o Ventilatie van longen neemt toe
, o Snellere ademhaling vooral bij inspanning
o Progesteron zorgt ervoor dat de hersenen tot een verlaging van de CO2
spiegel in het bloed worden aangezet. gevolg is diepere adh om de co2
spiegel laag te houden.
- Huid:
o Vaak is onder het huidoppervlak van de borsten een versterkte venentekening
te zien = gevolg van verhoogde venen doorbloeding
o De tepelhof en de tepels worden donkerder en de bultjes op de tepelhof
worden groter
o Door rekking van huisweefsel ontstaat striae gravidarum
o Tijdens zwangerschap een toegenomen melanocyten hormoon productie. De
toegenomen pigmentatie in het gezicht wordt ook wel zwangerschapsmasker
genoemd.
- Hormonale stelsel:
o Amenorroe – uitblijven menstruatie. Komt doordat corpus luteum in stand
wordt gehouden.
o Trofoblast cellen produceren HCG hormoon, neemt de functie van LH over.
Hierdoor schrompelt het corpus luteum niet dood.
o Na drie maanden stopt de HCG productie en schrompelt corpus luteum wel
dood
o Vanaf dat moment neemt de placenta de productie van oestrogeen en
progesteron over
- Zenuwstelsel:
o Geen veranderingen
- Sensorisch stelsel:
o Geen veranderingen
o Wel is het opvallen dat de reuk en smaak zintuigen bij zwangeren toenemen.
- Motorisch stelsel
o Het motorische stelsel ondervindt veel invloed van de zwangerschap. Door de
groeiende buik wordt de rug en buik zwaar belast. Er treedt een versterkte
lumbale lordose op.
- Voortplantingsstelsel:
o Al vroeg in de zwangerschap verandert de kleur van de schaamlippen in
blauwrood (teken van Chadwick) als gevolg van toenemende doorbloeding
o In de baarmoeder mondt, is een slijmprop ontstaan (cervix prop), deze heeft
een lichte anti bacteriële werking
o De uterus neemt geleidelijk in grootte toe
o Teken van Hegar: cervix verweekt.
- Kolhydraatstofwisseling
o Zwangerschap werkt diabetogeen
o Door het hormoon HPL uit de placenta is er een toename van vetafbraak,
waarbij glucose en vetzuren in het bloed vrijkomen
o Daardoor vermindert de gevoeligheid voor insuline en wordt de
insulinebehoefte groter
o Er bestaat een grotere neiging tot acidose
De normale bevalling
Bevalling = partus
- Rond de 36e week van de zwangerschap vindt de indaling plaats
- Progesteron remt de contracties van de baarmoeder nog, zodat er geen premature
partus plaats vindt.
- Een complex samenspel tussen oxytocine, oestrogeen en bepaalde
weefselhormonen er toe leidt dat de partus begint
, - De hoge oxytocine gehalte in het bloed leidt tot hevige contracties van de
baarmoederwand en zorgt ervoor dat de placenta prostaglandine af geeft, dit
versterkt de contracties nog meer
- Rond het begin van de partus daalt de progesteron spiegel drastisch zodat de
contracties niet worden afgeremd.
- De bevalling bestaat uit drie fasen:
o De ontsluiting
o De uitdrijving
o De na geboorte
De ontsluiting:
- Het baringskanaal (gevormd door benige bekken, met daarin baarmoederhals,
bekkenbodem en vagina) wordt geschikt gemaakt voor passage kind
- De ontsluiting wordt veroorzaakt door contracties van de baarmoeder, ook wel
ontsluitingsweeën genoemd
- De vruchtzak (deel met vruchtwater wat niet om het hoofdje kan), drukt met zachte
hand tegen de baarmoeder hals, de bekkenbodem de vagina open. Langzaam gaat
de portio open. Dit wordt verstrijken genoemd. Hierbij komt ook de cervix prop los.
- Tegen het einde van de ontsluiting, maar vaak al eerder breken de vruchtvliezen en
vloeit een deel van het vruchtwater weg.
- Wanneer de portio volledig verstreken is, staat het kanaal 10cm open. = volledige
ontsluiting
De uitdrijving:
- Het kind wordt via het baringskanaal naar buiten gedreven
- De contracties worden sterker als de volledige ontsluiting is bereikt
- De vrouw ervaart grote persdrang en persweeën.
- Het hoofdje van het kind wordt snel zichtbaar
De nageboorte:
- De placenta wordt uitgedreven
- De contracties gaan nog door
- De fundus uteri ligt dan ter hoogte van de navel
-
Problemen tijdens de partus:
- Een forceps is een verlostang bij foetale nood
- Epiostomie: inknippen, knip in weefsel tussen vagina wand en perineum
Indeling weeën:
Stadium 1:
- Latente fase en actieve fase (de baarmoederhals gaat door contracties geleidelijk
open), de baarmoederhals verstrijkt zich
o Samen de ontsluiting genoemd
Stadium 2:
- Volledige ontsluiting (10 cm en eindigt met de geboorte van de baby)
Stadium 3:
- Nageboorte van placenta
De weeën beginnen meestal twee weken voor de uitgerekende datum. Dit zijn voorweeën.
Gemiddeld duren de weeën 16- 20 uur, bij multipara korter.
Indien de vliezen breken, maar er geen weeën optreden, dan vaak oxytocine of
prostaglandine i.v.
