AFRIKAANS
KWARTAAL 3
GESPOOK
Spoke loop nou
midmiddae in malls
klieng-klak op mekaar se hakke
van Clicks na Woolworths na
Sportman’s Warehouse na
Mugg & Bean
has-beens met donkerbrille
teen buisbestraling
en jy hoor van hulle
as selfone sinjaal
en kasregister kerm
Want nog ‘n spesie
is besteel
van tyd
van wyse
van plek
Neon het die nag geslaan
TV die drome
7/24 is die deure oop
om te koop
geselskap en geluk
Nou loop die spoke
1
,maar midmiddae
in malls
Sien jy hulle ook?
WOORDESKAT
Blieng - Blink klere of bykomstigehede
Buisbestraling - Te veel blootstelling aan buisligte
Has – Beens - Uitgediende, afgeleefdes, “verskiete sterre”
Kliek – klak - Geluide van skoene in winkelsentrums
Klieng - Geluid van geld; hier koop
Malls - Winkelsentrums
Midmiddae - In die middle van middae
Neon - Neonligte, neongas in buise vir beligting of advertensieborde
Sinjaal - Sinjaaleer is die werkwoord. Hier beteken dit ; teken, sein (gee) om iets te
doen of na te laat
Spesies - Verwante plante of diere direk onder die geslag of genus; soort
7/24 - Sewed ae van die week, vie ren twintig uur per dag; d.w.s elke dag die
heeldag, voortdurend
2
, OPSOMMING
Die spoke loop deesdae helder oordag, in die middae in die winkelsnetrums rond. Die nagte is nie
Meer donker soos vroer nie, mense droom nie meer nie, want hulle kyk net TV, neonligte skyn die
Heeltyd en die winkels is snags oop. Sien jy ook die spoke in die winkelsentrum?
VRAE EN ANTWOORDE
1.1 Hoe lyk die “spoke” in die malls?
» Hulle dra hakskoene en donkerbrille. Hulle lyk bietjie afgeleef, uitgedien (“has-beens”)
1.2 Wat doen die “spoke”? Noem 6 verskillende dinge
» Hulle loop smiddae in die “malls”
» Hulle koop blink modeartikels
» Hulle besoek Clicks, Woolworths en Sportman’s Warehouse vir alles wat hulle
benodig
» Hulle eet en drink koffie by Mugg & Bean
» Hulle selfone lui en ontvang boodskappe
» Hulle laat kasregisters aanhoudend werk
1.3 Watter beskrywings in strofe 1 suggereer kunsmatigheid of oppervlakkigheid?
» “klieng hul blieng”
» “has-beens met donkerbrille”
» “teen buisbestraling”
» “selfone sinjaal”
» “kasregister kerm”
2.1 Waarvan, dink jy is die mense in strofe 2”besteel”? Beskruf in jou eie woorde drie dinge
» Baie tyd word in winkels vermors
» Hierdie manier / wyse van doen is … verslawend, leeg
» Die omgewing / plek is kunsmatig, onnatuurlik
3
, » Die mense word besteel van tyd, goeie tydverdrywe op gesonde plekke
3.1 Watter effek het die TV op mense?
» Die TV maak mense se verbeelding en ideale dood
» Die mense dink nie meer nie
» Alles is reeds daar om waar te neem
3.2 Watter dinge wil mense eintlik koop?
» Geselskap
» Geluk
3.3 Slaag hulle daarin om vriende en geluk te bekom? Motiveer jou antwoord
» Hul ewigdurende gekoop se eintlik dat hulle dit nie kry nie. Dis dus hartseer en
ironies dat hulle dit juis nie kry nie
4 Wat word bereik met die voorafplasing van “nou” in stofe 4?
» Dit skep ‘n idee dat die “geselskap en geluk” tevergeefs nagejaag is en nou loop hulle
maar weer soekend daar rond. Die kopers het spoke wat in die “malls” ronddwaal,
geword – altyd op soek na iets om hulle leegheid te vul
5. Wat word die soort vraag in die slotstrofe genome? Wat wil die digter daarmee bereik?
» Dit is ‘n retoriese vraag aan die leser.
» Hiermee betrek die spreker die leser by sy satire om ook krities te wees oor
koopverslawing
6. Wat kon die title “Gespook” alles beteken?
» Die title Gespook kan op twee dinge dui: Die sukkel om te koop, maar ook op die
dwalende kopers wie se siele nie rus nie, die wat nie in staat is om geluk of geselskap
te koop nie
NIEMAND SKRYF MEER BRIEWE
NIE
4
KWARTAAL 3
GESPOOK
Spoke loop nou
midmiddae in malls
klieng-klak op mekaar se hakke
van Clicks na Woolworths na
Sportman’s Warehouse na
Mugg & Bean
has-beens met donkerbrille
teen buisbestraling
en jy hoor van hulle
as selfone sinjaal
en kasregister kerm
Want nog ‘n spesie
is besteel
van tyd
van wyse
van plek
Neon het die nag geslaan
TV die drome
7/24 is die deure oop
om te koop
geselskap en geluk
Nou loop die spoke
1
,maar midmiddae
in malls
Sien jy hulle ook?
WOORDESKAT
Blieng - Blink klere of bykomstigehede
Buisbestraling - Te veel blootstelling aan buisligte
Has – Beens - Uitgediende, afgeleefdes, “verskiete sterre”
Kliek – klak - Geluide van skoene in winkelsentrums
Klieng - Geluid van geld; hier koop
Malls - Winkelsentrums
Midmiddae - In die middle van middae
Neon - Neonligte, neongas in buise vir beligting of advertensieborde
Sinjaal - Sinjaaleer is die werkwoord. Hier beteken dit ; teken, sein (gee) om iets te
doen of na te laat
Spesies - Verwante plante of diere direk onder die geslag of genus; soort
7/24 - Sewed ae van die week, vie ren twintig uur per dag; d.w.s elke dag die
heeldag, voortdurend
2
, OPSOMMING
Die spoke loop deesdae helder oordag, in die middae in die winkelsnetrums rond. Die nagte is nie
Meer donker soos vroer nie, mense droom nie meer nie, want hulle kyk net TV, neonligte skyn die
Heeltyd en die winkels is snags oop. Sien jy ook die spoke in die winkelsentrum?
VRAE EN ANTWOORDE
1.1 Hoe lyk die “spoke” in die malls?
» Hulle dra hakskoene en donkerbrille. Hulle lyk bietjie afgeleef, uitgedien (“has-beens”)
1.2 Wat doen die “spoke”? Noem 6 verskillende dinge
» Hulle loop smiddae in die “malls”
» Hulle koop blink modeartikels
» Hulle besoek Clicks, Woolworths en Sportman’s Warehouse vir alles wat hulle
benodig
» Hulle eet en drink koffie by Mugg & Bean
» Hulle selfone lui en ontvang boodskappe
» Hulle laat kasregisters aanhoudend werk
1.3 Watter beskrywings in strofe 1 suggereer kunsmatigheid of oppervlakkigheid?
» “klieng hul blieng”
» “has-beens met donkerbrille”
» “teen buisbestraling”
» “selfone sinjaal”
» “kasregister kerm”
2.1 Waarvan, dink jy is die mense in strofe 2”besteel”? Beskruf in jou eie woorde drie dinge
» Baie tyd word in winkels vermors
» Hierdie manier / wyse van doen is … verslawend, leeg
» Die omgewing / plek is kunsmatig, onnatuurlik
3
, » Die mense word besteel van tyd, goeie tydverdrywe op gesonde plekke
3.1 Watter effek het die TV op mense?
» Die TV maak mense se verbeelding en ideale dood
» Die mense dink nie meer nie
» Alles is reeds daar om waar te neem
3.2 Watter dinge wil mense eintlik koop?
» Geselskap
» Geluk
3.3 Slaag hulle daarin om vriende en geluk te bekom? Motiveer jou antwoord
» Hul ewigdurende gekoop se eintlik dat hulle dit nie kry nie. Dis dus hartseer en
ironies dat hulle dit juis nie kry nie
4 Wat word bereik met die voorafplasing van “nou” in stofe 4?
» Dit skep ‘n idee dat die “geselskap en geluk” tevergeefs nagejaag is en nou loop hulle
maar weer soekend daar rond. Die kopers het spoke wat in die “malls” ronddwaal,
geword – altyd op soek na iets om hulle leegheid te vul
5. Wat word die soort vraag in die slotstrofe genome? Wat wil die digter daarmee bereik?
» Dit is ‘n retoriese vraag aan die leser.
» Hiermee betrek die spreker die leser by sy satire om ook krities te wees oor
koopverslawing
6. Wat kon die title “Gespook” alles beteken?
» Die title Gespook kan op twee dinge dui: Die sukkel om te koop, maar ook op die
dwalende kopers wie se siele nie rus nie, die wat nie in staat is om geluk of geselskap
te koop nie
NIEMAND SKRYF MEER BRIEWE
NIE
4
