STANCE-TAKING THROUGH SIBILANT PALATALISATION IN GOUDA MOROCCAN
DUTCH1
Geschreven door Khalid Mourigh
Samenvatting van Britta Peters
Dit artikel gaat over het onderzoek van Mourigh naar de invloed van de Marokkaanse taal op
de Nederlandse taal bij jongeren in Gouda. Hierbij is gekeken naar ‘sibilant palatalisation’ 1,
ofwel sissende palatalisatie (vanaf nu SP genoemd). Dit houdt in dat dat de [s] en de [z] naar
achteren in de mond verschuiven, waardoor het een [sj] of [zj] wordt. In dit onderzoek wordt
de volgende vraag beantwoordt: Waarom gebruiken jongeren met een Marokkaanse
achtergrond SP?
Gouda is gekozen voor dit onderzoek, omdat zij het hoogste percentage Marokkaans-
Nederlandse mensen (6.896) ten opzichte van het oorspronkelijke volk (71.105) heeft in
Nederland. Ongeveer de helft van deze mensen behoort tot de tweede generatie, dat wilt
zeggen dat zij in Nederland zijn geboren en ten minste één ouder hebben die in Marokko
geboren is. De mensen die geboren zijn in Nederland spreken meestal de Nederlandse taal in
het dagelijks leven. Wanneer zij met ouders of familie praten dan is dit meestal Berbers of
Arabisch dialect.
Mourigh heeft interviews afgenomen bij de Marokkaans-Nederlandse jongeren die op het
VMBO en MBO zaten. Hij heeft twintig jongeren kunnen interviewen en drie mensen uit de
eerste generatie (geboren in Marokko). Hij begon meestal met vragen over straattaal,
school, vakantie, politie, meisjes en racisme. Ook heeft hij bevraagd wat de jongeren als het
verschil zien tussen Marokkaans-Nederlands en Gouds-Nederlands. Alle geïnterviewde
jongeren gaven aan dat zij SP niet in het Gouds-Nederlands gebruiken, maar wel in het
Marokkaans-Nederlands.
Uit de resultaten is gekomen dat de palatalisatie van de /s/ alleen voorkomt in clusters waar
deze gevolgd wordt door een /l/, /m/, /n/ of /x/. Het komt voor bij zowel zelfstandige
naamwoorden, werkwoorden en bijvoeglijke naamwoorden. Uitzonderingen zijn
woordgrenzen en samenstellingen.
‘Intraspeaker variation’1, ofwel intraspreker variatie, is iets wat geregeld voor kwam
wanneer er met personen op meerdere locaties/tijden werd gesproken. De ene keer spraken
zij met meer/minder SP dan de andere keer.
De palatalisatie van de /z/ is alleen mogelijk in een cluster gevolgd door de /w/. Hierbij is er
zowel inter- als intraspreker variatie te zien. Bepaalde sprekers (bv. spreker B) gebruiken
tijdens het ene interview wél de palatalisatie en bij het volgende niet. Andere sprekers
wisselen tussen wel of geen palatalisatie binnen één interview.
1
Mourigh, Khalid. “Stance-taking through sibilant palatalisation in Gouda Moroccan Dutch”. Nederlandse
Taalkunde, vol. 22, nr. 3, Amsterdam UP, december 2017, pp. 421–46.
https://doi.org/10.5117/nedtaa2017.3.mour.
DUTCH1
Geschreven door Khalid Mourigh
Samenvatting van Britta Peters
Dit artikel gaat over het onderzoek van Mourigh naar de invloed van de Marokkaanse taal op
de Nederlandse taal bij jongeren in Gouda. Hierbij is gekeken naar ‘sibilant palatalisation’ 1,
ofwel sissende palatalisatie (vanaf nu SP genoemd). Dit houdt in dat dat de [s] en de [z] naar
achteren in de mond verschuiven, waardoor het een [sj] of [zj] wordt. In dit onderzoek wordt
de volgende vraag beantwoordt: Waarom gebruiken jongeren met een Marokkaanse
achtergrond SP?
Gouda is gekozen voor dit onderzoek, omdat zij het hoogste percentage Marokkaans-
Nederlandse mensen (6.896) ten opzichte van het oorspronkelijke volk (71.105) heeft in
Nederland. Ongeveer de helft van deze mensen behoort tot de tweede generatie, dat wilt
zeggen dat zij in Nederland zijn geboren en ten minste één ouder hebben die in Marokko
geboren is. De mensen die geboren zijn in Nederland spreken meestal de Nederlandse taal in
het dagelijks leven. Wanneer zij met ouders of familie praten dan is dit meestal Berbers of
Arabisch dialect.
Mourigh heeft interviews afgenomen bij de Marokkaans-Nederlandse jongeren die op het
VMBO en MBO zaten. Hij heeft twintig jongeren kunnen interviewen en drie mensen uit de
eerste generatie (geboren in Marokko). Hij begon meestal met vragen over straattaal,
school, vakantie, politie, meisjes en racisme. Ook heeft hij bevraagd wat de jongeren als het
verschil zien tussen Marokkaans-Nederlands en Gouds-Nederlands. Alle geïnterviewde
jongeren gaven aan dat zij SP niet in het Gouds-Nederlands gebruiken, maar wel in het
Marokkaans-Nederlands.
Uit de resultaten is gekomen dat de palatalisatie van de /s/ alleen voorkomt in clusters waar
deze gevolgd wordt door een /l/, /m/, /n/ of /x/. Het komt voor bij zowel zelfstandige
naamwoorden, werkwoorden en bijvoeglijke naamwoorden. Uitzonderingen zijn
woordgrenzen en samenstellingen.
‘Intraspeaker variation’1, ofwel intraspreker variatie, is iets wat geregeld voor kwam
wanneer er met personen op meerdere locaties/tijden werd gesproken. De ene keer spraken
zij met meer/minder SP dan de andere keer.
De palatalisatie van de /z/ is alleen mogelijk in een cluster gevolgd door de /w/. Hierbij is er
zowel inter- als intraspreker variatie te zien. Bepaalde sprekers (bv. spreker B) gebruiken
tijdens het ene interview wél de palatalisatie en bij het volgende niet. Andere sprekers
wisselen tussen wel of geen palatalisatie binnen één interview.
1
Mourigh, Khalid. “Stance-taking through sibilant palatalisation in Gouda Moroccan Dutch”. Nederlandse
Taalkunde, vol. 22, nr. 3, Amsterdam UP, december 2017, pp. 421–46.
https://doi.org/10.5117/nedtaa2017.3.mour.
