Alle hoorcolleges met extra aantekingen voor het vak Neuropsychologie (7012K2002Y)

Neuropsychologie
Laatste stukje college C&I3
Mensen die depressief zijn hebben een tekort aan serotonine
Medicijnen
Antidepressiva:
 Monoamine oxidase inhibitors (MAOIs)
- Inactiveert het enzym dat serotonine afbreekt
- Meer serotonine
- Veel bijwerkingen

 Tricyclische antidepressiva
- Verhindert heropname van serotonine, dopamine, norepinefrine (hadden globaal
effect op de hersenen)
- Veel bijwerkingen

 Selective serotin reuptake inhibitors (SSRIs) (nieuwste bekendste middel)
- Verhindert specifiek de heropname van serotonine
- Minder bijwerkingen, even effectief

Hoe werken antidepressiva?
 Meer serotonine, er was dus te weinig..?
 Maar serotonine stijgt meteen, stemming pas na een paar weken (ongeveer 6)
(je moet het middel een tijdje slikken, voordat geëvalueerd kan worden of het middel
bij jou effect heeft)
 Hypothese:
- Plasticiteit stijgt (hersenen passen zich aan), er komen nieuwe neuronen bij (in
geheugengebied en reukgebied kunnen wel nieuwe neuronen worden aangemaakt)
- Leervermogen beter=stemming beter?

College O1
Beeldvormende technieken
Het in kaart brengen van het brein: hoe?
 Correleren van hersenanatomie met gedrag (vorm van neus per persoon verschilt,
maar functie is bij elke persoon hetzelfde)
 Verband tussen gedrag en laesies/uitschakelen
 Meten van de hersenen tijdens een taak of gedrag
 Prikkelen van de hersenen (kan je zien wat voor gedrag dat uitlokt)

Het in kaart brengen van het brein: wat?
 Anatomisch: waar zit het?
 Functioneel: wat het doet?
 Tijd: in welke volgorde? (van de hersenactivatie)




1

,Het electro-encefalogram (EEG)
 Meet het elektrische veld van de hersenen (EEG zie dan
dan op het scherm aan de aan de hand van elektroden los
op het hoofd of via een badmuts)
 Postsynaptische activiteit van cellen in de cortex: de
EPSPs en IPSPs
 Niet de actiepotentialen (meet postsynaptische)
 Sommatie van synchrone activiteit: meet dus activiteit
van veel neuronen tegelijk

EEG
 Spontaan of het ruwe EEG (sluit het aan en zie je signaal over scherm lopen)
 Evoked potential of event-related potential (ruwe EEG met berekening. Er is een
specifieke taak bij terwijl het EEG gemeten wordt)
- Gemiddelde reactie op een stimulus
 Als iemand z’n ogen dichtdoet, worden de golven groter. De neuronen zijn dan meer
gesynchroniseerd en dan kan je het beter van een afstand meten.

Ruwe: wordt gebruikt in onderzoek naar bijvoorbeeld epilepsie en slaap/waakstoornissen.
Cijfers/nummers op kaart: zijn plaatsen op het hoofd waar de elektroden zitten.
Als je wakker bent, dan kleinere golven. Als je je ogen dichtdoet, worden golven groter.
Tijdens REM-slaap lijkt het dat je wakker bent, daarin droom je en is hersenactiviteit heel
actief.




Dit wordt vaak
wetenschappelijk gebruikt om
meer te leren over de hersenen,
niet zo zeer medisch.




2

,EEG Evoked potential
Standaard stimuli: normale mate verwerkt
Target: waar iemand op moet reageren: wordt in grotere mate verwerkt
D: er gebeurt iets onverwachts: Distractor: wordt nog sterker verwerkt. In het echte leven, kan
iets onverwachts ook zorgen dat dat heel belangrijk wordt.

Evoked potentials
 Piekamplitude: mate van activatie
 Pieklatentie: snelheid van verwerking
 Amplitude en latentie correleren met functies
- Waarneming
- Aandacht

Beeldvormende technieken
Evoked potential
- Gemiddelde reactie op een stimulus
Mogelijke stimuli
- Piepjes (audititief)
- Woordjes (auditief/visueel)
- Schaakbord (visueel)
- Emotioneel geladen plaatjes vs niet emotioneel geladen plaatjes (visueel)
- Vele andere mogelijkheden
- Veel (onnatuurlijke) herhaling!

EEG meet het elektrische veld van de hersenen
 Elektroden
 Zwak signaal
 Veel storingen (50Hz. Spier/oogbewegingen)
 Goedkoop
 Vooral functionele informatie en zeer goede tijdsinfo (in ms)
 Minder goede anatomische info (waar iets gebeurd)
 Kind moet stil zitten of liggen
EEG
Wat meet het?
- Functie en tijd
Hoe meet het dat?
- Elektrische activiteit van de hersenen

Voordelen/nadelen
- Goedkoop, niet belastend
Toepassing
- Medisch: ruwe EEG en hersenstam responsen
- Voornamelijk wetenschappelijk gebruik

Computed tomography (CT scan):

3

, - Röntgenstralen
- Anatomische 3D scan (kunnen ze ook nog verschil zien in de verschillende
weefsels)
Wat meet het?
- Anatomie
Hoe meet het dat?
- Röntgenstraling gaat anders door verschillende weefsels heen
Voordelen/nadelen
- Goedkoop, wel wat belastend (met röntgenstraling, wil je niet voor
wetenschappelijk onderzoek doen, alleen voor medisch)
Toepassing
- Medisch, bv opsporen tumor

Magnetic resonance imaging (MRI)
 Sterk magnetisch veld + radiopulsen (stoffen in je lichaam zoals water reageren
daarop, doordat stoffen anders reageren is het meetbaar)
 Anatomische 3D scan
Wat meet het?
- Anatomie
Hoe meet het dat?
- Water in verschillende weefsels reageert anders op een sterk magnetisch veld
Voordelen/nadelen
- Duur, niet belastend
Toepassing
- Medisch, bv opsporen tumor

fMRI:
 Functionele MRI
 Meet zuurstofrijk bloed = hersenactiviteit
 BOLD response
= Blood Oxygen Level Dependent response
 Baseline wordt vergeleken met taak  specifieke activatie



Gebied van Broca: grammatica. Dit licht op bij het lezen van zinnen en
verhaaltjes.
Frontale cortex: gehele structuur van het verhaal bij lezen van verhaaltjes

fMRI om bewustzijn te onderzoeken
 Neuroscientist Adrian Owen, author of ‘Info the Gray Zone’ and a professor at
Western University in Canada’
 5/54 van de patiënten reageerden, 2/5 gaven geen enkel gedragsteken
Wat meet het?
- Functie en een ongeveer locatie
Hoe meet het dat?
- Meet waar er zuurstofrijk bloed stroomt
Voordelen/nadelen
- Duur (net als MRI), niet belastend (vaak wel lang stilliggen)

4