Inhoudstafel Psychologie REVAKI 1 Filip Boen
PSYCHOLOGIE
1. Om te beginnen
1.1. What’s in a name
1.2. Belang van kritisch denken
1.3. Freud en psychologie
1.4. Een beknopt historisch overzicht
1.5. Methodologische eisen voor wetenschappelijk onderzoek
1.5.1. Systematisch empirisme
1.5.2. Verifieerbare kennis
1.5.3. Toetsbare theorieën en uitspraken
1.5.4. Van kennis tot wetenschappelijke wet
• Theorie
• Hypothese
• Wetenschappelijke wet
1.6. Onderzoeksmethoden
1.6.1. Naturalistische observatie
1.6.2. Gevalstudie
1.6.3. Interviews
1.6.4. Surveys
1.6.5. Tests
1.6.6. Correlationeel onderzoek
1.6.7. Experimentele studie
• Onafhankelijke variabele
• Afhankelijke variabele
• Interne validiteit
• Externe (/ecologische) validiteit
1.7. Enkele exemplarische voorbeelden
1.7.1. Zitten er grootmoedercellen in onze hersenen
1.7.2. Vragenlijsten en het voorspellen van gedrag
1.7.3. Wat heet dan gelukkig zijn
1.7.4. Komen mannen werkelijk van Mars
1.7.5. Voelen zonder te voelen
1.7.6. Ethische kwesties in onderzoek met mensen en dieren
1
, Inhoudstafel Psychologie REVAKI 1 Filip Boen
2. Pavlovs hond en Thorndikes kat
2.1. Sporters, gokkers en ratten met een goede neus
2.2. Twee vormen van leren
• Klassieke of pavloviaanse conditionering
• Operante of instrumentele conditionering
2.3. Wat we leerde van de honden van Pavlov
2.3.1. Geconditioneerde aversie
2.3.2. Klassieke conditionering in het dagelijkse leven
2.4. Over ratten en duiven in kooien… en over mensen
2.4.1. De kracht van bekrachtiging
2.4.2. Secundaire bekrachtiging, shaping en chaining voor
het moeilijke werk
2.5. APOPO-ratten in actie
2.6. Spaart wij zijn kind lief heeft de roede (niet)
2.7. De bijgeloofexperimenten
2.8. Operante conditionering en de behavioristische visie op
gedrag: zelfherkenning bij duiven
2.9. Andere soorten van leergedrag
2.9.1. Behaviorisme in de jaren 2000
3. De wortel en de stok
3.1. Het Monty Hall- dilemma
3.1.1. Hoe vaak stoot een ezel zich aan dezelfde steen
3.1.2. Zijn duiven slimmer dan wiskundigen
3.1.3. Biologische beperkingen bij conditionering
3.1.4. Onverwacht gedrag van kinderen en volwassenen
3.2. Het principe van de wortel en de stok
3.3. Beloningen, stereotypie en problemen oplossen
3.4. Joodse wijsheid
3.5. Motivatie als drijvende kracht
3.6. Punished by rewards
3.6.1. Meer zakgeld voor een goed rapport?
3.6.2. Betalen per prestatie
2
PSYCHOLOGIE
1. Om te beginnen
1.1. What’s in a name
1.2. Belang van kritisch denken
1.3. Freud en psychologie
1.4. Een beknopt historisch overzicht
1.5. Methodologische eisen voor wetenschappelijk onderzoek
1.5.1. Systematisch empirisme
1.5.2. Verifieerbare kennis
1.5.3. Toetsbare theorieën en uitspraken
1.5.4. Van kennis tot wetenschappelijke wet
• Theorie
• Hypothese
• Wetenschappelijke wet
1.6. Onderzoeksmethoden
1.6.1. Naturalistische observatie
1.6.2. Gevalstudie
1.6.3. Interviews
1.6.4. Surveys
1.6.5. Tests
1.6.6. Correlationeel onderzoek
1.6.7. Experimentele studie
• Onafhankelijke variabele
• Afhankelijke variabele
• Interne validiteit
• Externe (/ecologische) validiteit
1.7. Enkele exemplarische voorbeelden
1.7.1. Zitten er grootmoedercellen in onze hersenen
1.7.2. Vragenlijsten en het voorspellen van gedrag
1.7.3. Wat heet dan gelukkig zijn
1.7.4. Komen mannen werkelijk van Mars
1.7.5. Voelen zonder te voelen
1.7.6. Ethische kwesties in onderzoek met mensen en dieren
1
, Inhoudstafel Psychologie REVAKI 1 Filip Boen
2. Pavlovs hond en Thorndikes kat
2.1. Sporters, gokkers en ratten met een goede neus
2.2. Twee vormen van leren
• Klassieke of pavloviaanse conditionering
• Operante of instrumentele conditionering
2.3. Wat we leerde van de honden van Pavlov
2.3.1. Geconditioneerde aversie
2.3.2. Klassieke conditionering in het dagelijkse leven
2.4. Over ratten en duiven in kooien… en over mensen
2.4.1. De kracht van bekrachtiging
2.4.2. Secundaire bekrachtiging, shaping en chaining voor
het moeilijke werk
2.5. APOPO-ratten in actie
2.6. Spaart wij zijn kind lief heeft de roede (niet)
2.7. De bijgeloofexperimenten
2.8. Operante conditionering en de behavioristische visie op
gedrag: zelfherkenning bij duiven
2.9. Andere soorten van leergedrag
2.9.1. Behaviorisme in de jaren 2000
3. De wortel en de stok
3.1. Het Monty Hall- dilemma
3.1.1. Hoe vaak stoot een ezel zich aan dezelfde steen
3.1.2. Zijn duiven slimmer dan wiskundigen
3.1.3. Biologische beperkingen bij conditionering
3.1.4. Onverwacht gedrag van kinderen en volwassenen
3.2. Het principe van de wortel en de stok
3.3. Beloningen, stereotypie en problemen oplossen
3.4. Joodse wijsheid
3.5. Motivatie als drijvende kracht
3.6. Punished by rewards
3.6.1. Meer zakgeld voor een goed rapport?
3.6.2. Betalen per prestatie
2
