Contractenrecht: samenvatting.
Week 1:
De rechtshandeling (3:33) is een handeling met een beoogd rechtsgevolg.
- Op een rechtsgevolg gerichte wil.
- Geopenbaard door een verklaring.
Soorten rechtshandelingen:
a. Meerzijdige rechtshandelingen.
Door meer dan één persoon verricht.
b. Eenzijdige rechtshandelingen.
Wordt door slechts één persoon tot stand gebracht, aanvaarding door de ontvanger
is niet nodig.
o Eenzijdig gericht.
Gericht tot een persoon, die ontvanger is.
o Eenzijdig ongericht.
Noch de instemming van een ander is nodig, noch de ontvangst door een
ander is noodzakelijk.
De overeenkomst (6:213 lid 1) is een meerzijdige rechtshandeling.
Heeft een obligatoir karakter en wordt dikwijls
contract genoemd.
Verdere onderscheidingen van obligatoire overeenkomsten.
a. Twee partijen en meerpartijenovereenkomsten.
b. Bijzondere en niet-bijzondere overeenkomsten.
c. Wederkerige overeenkomsten en eenzijdige overeenkomsten.
o Indien elk van de partijen een verbintenis op zich neemt ter verkrijging van de
prestatie (6:261 lid 1).
d. Onder bezwarende titel en overeenkomsten om niet.
o Indien de prestatie van een contractspartij in verband staat met een bepaalde
prestatie van de wederpartij.
e. Consensuele overeenkomsten en formele (en reële) overeenkomsten.
o Consensueel: vormvrij (3:37 lid 1).
o Formeel: vormvereisten.
f. Kortstondige overeenkomsten en duurovereenkomsten.
Grondbeginselen van contractenrecht:
a. Contractsvrijheid.
Tenzij in conflict met een belang van hogere orde (3:40).
b. Vormvrijheid.
c. Verbindende kracht.
Pacta sunt servanda (6:248 lid 1).
Niet-obligatoire overeenkomsten vallen middels 6:216 toch onder 6:213-6:260.
Verbintenissen gelden uitsluitend tussen schuldenaar en schuldeiser (relativiteitsbeginsel
Blaauboer – Berlips).
a. Opvolging onder algemene titel.
Rechtsopvolger zet de persoonlijkheid van de schuldenaar voort.
b. Opvolging onder bijzondere titel.
, De rechtsopvolger is niet gebonden aan de verbintenissen die zijn voorganger met
betrekking op het overgegane goed op zich heeft genomen.
Heersend is de theorie van de wilsverklaring (3:33).
- Consensualisme (3:37).
o Behoudens bij inachtneming van een bijzondere vorm (3:39).
o Door voorafgaande rechtshandeling hebben bedongen dat het in een
bepaalde vorm dient te geschieden.
Bezwarend voor consumenten (6:237 sub m).
Gebruiker moet belang aantonen.
Anders kan de consument het beding vernietigen (6:233 sub a).
o Stilzwijgend.
o Vertegenwoordiging.
Inhoud van de verklaring (3:37 lid 4): indien onjuist overgebracht,
geldt dit niettemin als verklaring achterman.
- Heeft werking vanaf bereiken persoon volgens ontvangsttheorie (3:37 lid 3).
o Beslissend voor moment totstandkoming rechtshandeling.
Dient tijdig te geschieden.
Een verklaring die de wederpartij niet of niet tijdig bereikte, heeft toch
werking indien dit het gevolg is van de eigen handeling
(risicocorrectie).
Contract komt tot stand op moment gewoonlijke tijdstip aanvaarding
(6:224).
- Verklaring kan worden ingetrokken door de overgebrachte verklaring in te halen. De
intrekking moet eerder of gelijktijdig met de ingetrokken verklaringen de wederpartij
bereiken (3:37 lid 5).
Soms discrepantie tussen de verklaring en de wil. De uiterlijke schijn van de verklaring gaat
boven de interne wil van de handelende persoon (3:35).
Voor zover de wederpartij er gerechtvaardigd op
heeft vertrouwd (3:11).
Volgens de wilsvertrouwensleer.
Van oneigenlijke dwaling is sprake bij een onjuiste voorstelling omtrent de inhoud.
a. Inhoud verklaring berust op verspreking of verschrijving.
b. De inhoud is onjuist overgebracht.
c. Inhoud wordt door partijen verschillend opgevat.
d. De verklaring richt zich niet tot een verkeerd persoon.
Wanneer een verklaring onder invloed van een geestelijke stoornis is afgelegd dan wordt
geacht de overeenstemmende wil te ontbreken (3:34).
Iemand onder curatelestelling (1:378) is handelingsonbekwaam (1:381 lid 2)
waardoor de rechtshandeling vernietigd kan worden (3:32).
De persoon die erachter komt dat dit jegens hem heeft plaatsgevonden, kan
een termijn instellen waarin eventuele vernietiging moet plaatsvinden (3:55
lid 2).
De rechtshandeling is nietig, ten gevolge van het niet voldoen aan 3:33.
Ondanks discrepantie, komt een rechtshandeling tot stand indien de wederpartij zich
beroept op gerechtvaardigd vertrouwen (3:35) (Bunde – Erckens).
, a. Verklaring of gedraging (objectief) van de persoon aan wie wederpartij het
vertrouwen tegenwerpt (toedoen).
b. Die door de wederpartij is opgevat (subjectief) als een tot haar gerichte verklaring
van een bepaalde strekking.
c. Die de wederpartij onder de gegeven omstandigheden redelijkerwijs zo mocht
opvatten.
o Te goeder trouw (3:11).
o Indien er in de gegeven omstandigheden aanleiding toe bestaat, dient de
wederpartij onderzoek te verrichten.
Onverwacht.
Plaats van de handeling.
Vaardigheden.
Wanneer de wederpartij hiervan afziet, komt geen rechtshandeling tot stand.
De positie van derden wordt beschermd door 3:36.
a. Gerechtvaardigd vertrouwen.
b. Op een door een ander gewekte schijn.
c. Dat een bepaalde rechtsbetrekking was ontstaan, bestond of teniet was gegaan.
d. Mits hij voortbouwend op zijn vertrouwen heeft gehandeld.
Hierdoor wordt de door de derde verrichte handeling voor werkelijkheid gegolden.
Meerzijdige rechtshandelingen door minstens twee wilsverklaringen (6:217).
- Aanbod.
Voorstel tot het sluiten van een overeenkomst.
o Dit is een eenzijdig gerichte rechtshandeling.
o Het initiatief in de precontractuele fase is een uitnodiging tot een doen van
een aanbod.
Geen rechtsgevolgen aan verbonden.
o Geldig, nietig of vernietigbaar overeenkomstig de regels voor meerzijdige
rechtshandelingen (6:228 en 6:229).
o Onherroepelijk.
Indien inmiddels aanvaard.
Indien het een termijn voor aanvaarding inhoudt (6:219).
Vanaf verzending verklaring houdende aanvaarding (lid 2).
o Een vrijblijvend aanbod kan te allen tijde worden herroepen.
o Uitlovende aanboden kunnen worden herroepen onder gewichtige redenen.
Schadeloosstelling (6:220 lid 2).
o Verval (6:221).
- Aanvaarding.
Kan in iedere vorm geschieden, moet worden gericht tot de aanbieder en moet
inhoudelijk overeenstemmen met het nog geldige aanbod.
o Geen effect indien aanbod reeds is vervallen.
Behoudens geldig bevonden door aanbieder (6:223 lid 1).
o Aanvaarding die afwijkt van het aanbod is op zichzelf een nieuw aanbod en
verwerpt het oorspronkelijke (6:225).
Bepalingen onder volmacht ook van toepassing op vertegenwoordiging (3:78).
, Volmacht is de bevoegdheid die een volmachtgever verleent aan de gevolmachtigde om in
zijn naam rechtshandelingen te verrichten (3:60 lid 1).
- De rechtshandeling treft de volmachtgever.
- De gevolmachtigde valt ertussenuit (3:66).
Het gaat om handelen in de naam van de principaal, de tussenpersoon is hierbij niet zelf als
partij opgetreden. Heeft in hoedanigheid gehandeld.
Hetgeen wat partijen over en weer hebben
verklaard en uit elkaars gedragingen hebben
mogen begrijpen.
Dit is anders dan lastgeving (7:414).
- De lasthebber verbindt zich jegens de lastgever voor rekening van de lastgever een of
meer rechtshandelingen te verrichten.
- De overeenkomst kan de lasthebber verplichten te handelen in eigen naam.
o Volmacht schept geen verplichting.
Volmachtverlening is een rechtshandeling.
- Vertrouwen speelt hierbij een rol (3:61 lid 2).
o Nietig (3:40).
o Vernietigbaar (3:44).
- Krijgt pas betekenis wanneer de gevolmachtigde gaat handelen.
- Kan worden beëindigd (3:72 sub d).
- Vormvrij.
o Gevolmachtigde hoeft niet handelingsbekwaam te zijn (3:63).
o Volmachtgever wel (3:63 lid 2).
- Omvang.
o Wanneer de grenzen worden overschreden ontstaat geen gebondenheid voor
de principaal.
o Algemene volmacht of bijzondere volmacht.
o Een bode heeft geen volmacht.
Is slechts een communicatiemiddel (3:37 lid 4).
o Functionele volmacht.
Slechts bevoegd tot verrichten handelingen die dienstig kunnen zijn
tot het bereiken van het doel (3:62 lid 2).
Niet tot de daarbuiten liggende handelingen.
De bescherming van het vertrouwen van de wederpartij is vervat in 3:61 lid 2.
De wederpartij die op grond van gedraging
principaal heeft aangenomen en onder de
omstandigheden mocht aannemen dat er een
toereikende volmacht was verleend.
Hiervoor is voorwaarde.
a. Vertrouwen (3:11 jo. 6:2).
b. Toedoensbeginsel.
Voor toerekening van de schijn van volmachtverlening aan de vertegenwoordigde
ook plaats kan zijn wanneer de wederpartij gerechtvaardigd heeft vertrouw op
volmachtverlening op grond van feiten en omstandigheden die voor risico van de
Week 1:
De rechtshandeling (3:33) is een handeling met een beoogd rechtsgevolg.
- Op een rechtsgevolg gerichte wil.
- Geopenbaard door een verklaring.
Soorten rechtshandelingen:
a. Meerzijdige rechtshandelingen.
Door meer dan één persoon verricht.
b. Eenzijdige rechtshandelingen.
Wordt door slechts één persoon tot stand gebracht, aanvaarding door de ontvanger
is niet nodig.
o Eenzijdig gericht.
Gericht tot een persoon, die ontvanger is.
o Eenzijdig ongericht.
Noch de instemming van een ander is nodig, noch de ontvangst door een
ander is noodzakelijk.
De overeenkomst (6:213 lid 1) is een meerzijdige rechtshandeling.
Heeft een obligatoir karakter en wordt dikwijls
contract genoemd.
Verdere onderscheidingen van obligatoire overeenkomsten.
a. Twee partijen en meerpartijenovereenkomsten.
b. Bijzondere en niet-bijzondere overeenkomsten.
c. Wederkerige overeenkomsten en eenzijdige overeenkomsten.
o Indien elk van de partijen een verbintenis op zich neemt ter verkrijging van de
prestatie (6:261 lid 1).
d. Onder bezwarende titel en overeenkomsten om niet.
o Indien de prestatie van een contractspartij in verband staat met een bepaalde
prestatie van de wederpartij.
e. Consensuele overeenkomsten en formele (en reële) overeenkomsten.
o Consensueel: vormvrij (3:37 lid 1).
o Formeel: vormvereisten.
f. Kortstondige overeenkomsten en duurovereenkomsten.
Grondbeginselen van contractenrecht:
a. Contractsvrijheid.
Tenzij in conflict met een belang van hogere orde (3:40).
b. Vormvrijheid.
c. Verbindende kracht.
Pacta sunt servanda (6:248 lid 1).
Niet-obligatoire overeenkomsten vallen middels 6:216 toch onder 6:213-6:260.
Verbintenissen gelden uitsluitend tussen schuldenaar en schuldeiser (relativiteitsbeginsel
Blaauboer – Berlips).
a. Opvolging onder algemene titel.
Rechtsopvolger zet de persoonlijkheid van de schuldenaar voort.
b. Opvolging onder bijzondere titel.
, De rechtsopvolger is niet gebonden aan de verbintenissen die zijn voorganger met
betrekking op het overgegane goed op zich heeft genomen.
Heersend is de theorie van de wilsverklaring (3:33).
- Consensualisme (3:37).
o Behoudens bij inachtneming van een bijzondere vorm (3:39).
o Door voorafgaande rechtshandeling hebben bedongen dat het in een
bepaalde vorm dient te geschieden.
Bezwarend voor consumenten (6:237 sub m).
Gebruiker moet belang aantonen.
Anders kan de consument het beding vernietigen (6:233 sub a).
o Stilzwijgend.
o Vertegenwoordiging.
Inhoud van de verklaring (3:37 lid 4): indien onjuist overgebracht,
geldt dit niettemin als verklaring achterman.
- Heeft werking vanaf bereiken persoon volgens ontvangsttheorie (3:37 lid 3).
o Beslissend voor moment totstandkoming rechtshandeling.
Dient tijdig te geschieden.
Een verklaring die de wederpartij niet of niet tijdig bereikte, heeft toch
werking indien dit het gevolg is van de eigen handeling
(risicocorrectie).
Contract komt tot stand op moment gewoonlijke tijdstip aanvaarding
(6:224).
- Verklaring kan worden ingetrokken door de overgebrachte verklaring in te halen. De
intrekking moet eerder of gelijktijdig met de ingetrokken verklaringen de wederpartij
bereiken (3:37 lid 5).
Soms discrepantie tussen de verklaring en de wil. De uiterlijke schijn van de verklaring gaat
boven de interne wil van de handelende persoon (3:35).
Voor zover de wederpartij er gerechtvaardigd op
heeft vertrouwd (3:11).
Volgens de wilsvertrouwensleer.
Van oneigenlijke dwaling is sprake bij een onjuiste voorstelling omtrent de inhoud.
a. Inhoud verklaring berust op verspreking of verschrijving.
b. De inhoud is onjuist overgebracht.
c. Inhoud wordt door partijen verschillend opgevat.
d. De verklaring richt zich niet tot een verkeerd persoon.
Wanneer een verklaring onder invloed van een geestelijke stoornis is afgelegd dan wordt
geacht de overeenstemmende wil te ontbreken (3:34).
Iemand onder curatelestelling (1:378) is handelingsonbekwaam (1:381 lid 2)
waardoor de rechtshandeling vernietigd kan worden (3:32).
De persoon die erachter komt dat dit jegens hem heeft plaatsgevonden, kan
een termijn instellen waarin eventuele vernietiging moet plaatsvinden (3:55
lid 2).
De rechtshandeling is nietig, ten gevolge van het niet voldoen aan 3:33.
Ondanks discrepantie, komt een rechtshandeling tot stand indien de wederpartij zich
beroept op gerechtvaardigd vertrouwen (3:35) (Bunde – Erckens).
, a. Verklaring of gedraging (objectief) van de persoon aan wie wederpartij het
vertrouwen tegenwerpt (toedoen).
b. Die door de wederpartij is opgevat (subjectief) als een tot haar gerichte verklaring
van een bepaalde strekking.
c. Die de wederpartij onder de gegeven omstandigheden redelijkerwijs zo mocht
opvatten.
o Te goeder trouw (3:11).
o Indien er in de gegeven omstandigheden aanleiding toe bestaat, dient de
wederpartij onderzoek te verrichten.
Onverwacht.
Plaats van de handeling.
Vaardigheden.
Wanneer de wederpartij hiervan afziet, komt geen rechtshandeling tot stand.
De positie van derden wordt beschermd door 3:36.
a. Gerechtvaardigd vertrouwen.
b. Op een door een ander gewekte schijn.
c. Dat een bepaalde rechtsbetrekking was ontstaan, bestond of teniet was gegaan.
d. Mits hij voortbouwend op zijn vertrouwen heeft gehandeld.
Hierdoor wordt de door de derde verrichte handeling voor werkelijkheid gegolden.
Meerzijdige rechtshandelingen door minstens twee wilsverklaringen (6:217).
- Aanbod.
Voorstel tot het sluiten van een overeenkomst.
o Dit is een eenzijdig gerichte rechtshandeling.
o Het initiatief in de precontractuele fase is een uitnodiging tot een doen van
een aanbod.
Geen rechtsgevolgen aan verbonden.
o Geldig, nietig of vernietigbaar overeenkomstig de regels voor meerzijdige
rechtshandelingen (6:228 en 6:229).
o Onherroepelijk.
Indien inmiddels aanvaard.
Indien het een termijn voor aanvaarding inhoudt (6:219).
Vanaf verzending verklaring houdende aanvaarding (lid 2).
o Een vrijblijvend aanbod kan te allen tijde worden herroepen.
o Uitlovende aanboden kunnen worden herroepen onder gewichtige redenen.
Schadeloosstelling (6:220 lid 2).
o Verval (6:221).
- Aanvaarding.
Kan in iedere vorm geschieden, moet worden gericht tot de aanbieder en moet
inhoudelijk overeenstemmen met het nog geldige aanbod.
o Geen effect indien aanbod reeds is vervallen.
Behoudens geldig bevonden door aanbieder (6:223 lid 1).
o Aanvaarding die afwijkt van het aanbod is op zichzelf een nieuw aanbod en
verwerpt het oorspronkelijke (6:225).
Bepalingen onder volmacht ook van toepassing op vertegenwoordiging (3:78).
, Volmacht is de bevoegdheid die een volmachtgever verleent aan de gevolmachtigde om in
zijn naam rechtshandelingen te verrichten (3:60 lid 1).
- De rechtshandeling treft de volmachtgever.
- De gevolmachtigde valt ertussenuit (3:66).
Het gaat om handelen in de naam van de principaal, de tussenpersoon is hierbij niet zelf als
partij opgetreden. Heeft in hoedanigheid gehandeld.
Hetgeen wat partijen over en weer hebben
verklaard en uit elkaars gedragingen hebben
mogen begrijpen.
Dit is anders dan lastgeving (7:414).
- De lasthebber verbindt zich jegens de lastgever voor rekening van de lastgever een of
meer rechtshandelingen te verrichten.
- De overeenkomst kan de lasthebber verplichten te handelen in eigen naam.
o Volmacht schept geen verplichting.
Volmachtverlening is een rechtshandeling.
- Vertrouwen speelt hierbij een rol (3:61 lid 2).
o Nietig (3:40).
o Vernietigbaar (3:44).
- Krijgt pas betekenis wanneer de gevolmachtigde gaat handelen.
- Kan worden beëindigd (3:72 sub d).
- Vormvrij.
o Gevolmachtigde hoeft niet handelingsbekwaam te zijn (3:63).
o Volmachtgever wel (3:63 lid 2).
- Omvang.
o Wanneer de grenzen worden overschreden ontstaat geen gebondenheid voor
de principaal.
o Algemene volmacht of bijzondere volmacht.
o Een bode heeft geen volmacht.
Is slechts een communicatiemiddel (3:37 lid 4).
o Functionele volmacht.
Slechts bevoegd tot verrichten handelingen die dienstig kunnen zijn
tot het bereiken van het doel (3:62 lid 2).
Niet tot de daarbuiten liggende handelingen.
De bescherming van het vertrouwen van de wederpartij is vervat in 3:61 lid 2.
De wederpartij die op grond van gedraging
principaal heeft aangenomen en onder de
omstandigheden mocht aannemen dat er een
toereikende volmacht was verleend.
Hiervoor is voorwaarde.
a. Vertrouwen (3:11 jo. 6:2).
b. Toedoensbeginsel.
Voor toerekening van de schijn van volmachtverlening aan de vertegenwoordigde
ook plaats kan zijn wanneer de wederpartij gerechtvaardigd heeft vertrouw op
volmachtverlening op grond van feiten en omstandigheden die voor risico van de
