Samenvatting cursus David Declercq communicatie (agressie)

Cursus David
Agressie
Inleiding
Geven van sturing aan gedragsverandering zodat allerlei narigheid kan voorkomen worden

Begripsomschrijving
Agressie is een ruim begrip (de definitie bestaat niet)

1 van de meest complete definities: agressie = het gebruik van fysieke of verbale kracht
door een agressor onder de vorm van een daad, een gebaar die bij het slachtoffer een
gerechtvaardigde vrees voor verwonding doet ontstaan, ongeacht of het gaat om fysieke of
psychologische verwonding en ongeacht of die verwonding al dan niet wordt uitgevoerd

Agressie = aanvalsmiddel of verdedigingsmiddel (kan reageren vanuit gevoel en/of verstand

Verschil conflict, spanning en woede
Conflict = meningsverschil tussen 2 of meerdere partijen
Spanning = druk, onrustige verwachting of dreigende vijandschap
Woede = extreme vorm van kwaadheid (kan leiden tot agressie, wanneer mensen niet in
staat zijn hun woede constructief te uiten)

Verschil woede en agressie: woede is een aanvaardbare emotionele uiting

Preventie ten aanvang van agressie: tijdig opmerken van conflicten, spanning en/of woede

Prevalentie
Tolerantie ten aanzien van agressie is meestal groot in de zorg

Zorgverstrekkers verzwijgen vaak incidenten van agressie uit angst

Rapporteren
Altijd elke vorm en gradatie van agressie (ook verbale)

Objectief rapporteren

Registratie
Standaard gegevens bevragen: welk feit, wie is het slachtoffer, gevolgen, waar gebeurde het
feit, wanneer gebeurde het feit en zijn er getuigen

=> Elke vorm van agressie registreren, hoe klein of ongevaarlijk het agressie incident is

Doel registratie:
 Zicht op mogelijke omvang van fenomeen op specifieke diensten en op riskante
tijdstippen
 Gerichter aan preventie doen
 Hulp bij de aangifte van delicten aan politie gebruikt worden
 Emotionele steun voor slachtoffer dat anders te veel het gevoel heeft in de kou blijven
te staan
 Slachtoffer laten zien waar hij terecht kan met vragen en problemen

1

, Uitingsvormen van agressie
5 vormen (2 basis en 3 specifiekere vormen)
 Basisvormen
o Verbale agressie
o Non-verbale agressie
 Specifiekere vormen
o Prychologische agressie
o Fysieke agressie ten aanvang van objecten of personen
o Seksuele agressie

Grenzen
Grens bepaalt wat je tolereert en vanaf wanneer je gedrag niet meer tolereert

2 soorten grenzen: persoonlijke grens en professionele grens)

Persoonlijk grens
Inschatting van ernst van agressie-incidenten verschilt van mens tot mens

Belangrijk om elkaars persoonlijk grenzen te kennen

Professionele grens
Iedereen kan anders reageren als je niet weet welke grenzen van elkaar zijn  kan
onduidelijkheid creëren bij de patiënt

Op het werk: overgaan van een persoonlijk naar een professionele grens  eens zijn over
de gezamelijke handelingsgrenzen

Voordelen:
 Steun voor verpleegkundigen
 Eenduidige aanpak, straalt daadkracht uit en heeft een preventief effect
 Verpleegkundige weten beter wat er verwacht wordt en wat ze mogen verwachten
 Duidelijk wanneer incident melden en registreren
 Weten wanneer reageren op daders
 Goede waarschuwing voor de potentiële dader

Acceptabele agressie?
Kan door zeer emotioneel geladen te zijn of door onverwachte situaties

Gewelddadig gedrag mogen we NOOIT accepteren

Kenmerken, verloop en benadering van een crisissituatie
Kenmerken van een crisissituatie
 Sprake van een min of meer acute situatie
 Situatie wordt als bedreigd ervaren
 Crisis wordt gezien als een stuurloos geheel, de loop van de gebeurtenissen is
onvoorspelbaar en onverwacht
 Er is een faseverloop
 Na afloop is er fundamentele verandering




2