Hoofdstuk 9 Organisatie (een verdere invulling)
§9.1 Communicatie
Overdracht van informatie verloopt via een bron die de boodschap zendt en een ontvanger die een
terugkoppeling geeft over de wijze waarop de boodschap is ontvangen.
Ruis is alles wat de informatieoverdracht verstoort.
Poortwachter: zit voor de communicatie tussen de directeur en de rest van de onderneming.
Kosmopolieten: nemen het meest deel aan de communicatie met de externe omgeving.
3 vormen van communicatie in het communicatienetwerk:
1. Horizontale communicatie
Op hetzelfde hiërarchische niveau in het organogram
2. Verticale communicatie
Verticaal hiërarchisch verbonden mensen
3. Laterale communicatie
Tussen organisatiegenoten die niet direct met elkaar verbonden zijn in het organogram
(zowel horizontaal als verticaal).
Communicatievormen
Geschreven communicatie
Verbale communicatie
Non-verbale communicatie
Zaken die goede communicatie in de weg kunnen staan:
12
, Ruis (achterhalen hoe dit ontstaat)
Statusverschillen (informele communicatie aanmoedigen)
Tijdsdruk
Te veel informatie (andere informatiesystemen ontwikkelen)
3 basisprincipes Barnard
Iedereen moet de communicatiekanalen kennen
Iedereen moet toegang hebben tot een officieel informatiekanaal
De communicatiekanalen moeten zo kort en rechtstreeks mogelijk zijn
§9.2 Organisatiecultuur
Socialisatie = een werknemer zal zich langzamerhand door leren en vallen en opstaan aanpassen aan
de heersende cultuur van de organisatie.
De eerste laag v/d organisatie wordt gevormd door normen en waarden.
De tweede laag wordt gevormd door rituelen en tradities.
De derde laag wordt gevormd door helden en verhalen.
De vierde laag wordt gevormd door symbolen.
De cultuurtypering van Hofstede
Procesgerichte cultuur tegenover een resultaatgericht karakter
Mensgericht tegenover een werkgericht karakter
Karakter gericht op de organisatie tegenover een karakter gericht op het vak
Open houding naar omgeving of gesloten houding
Losse controle tegenover strakke controle
Gericht zijn op regels tegenover gericht zijn op klanten
De cultuurtypering van Handy
Twee cultuurdimensies: machtspreiding en samenwerkingsgraad
4 cultuurtypen:
Rollencultuur (bureaucratisch, machineorganisatie)
Personencultuur (individualiteit, professionele organisatie)
Machtscultuur (de top bepaalt samenwerking, ondernemersorganisatie)
Taakcultuur (samenwerken aan complexe taken, innovatieve organisatie)
De cultuurtypering van Schein
Het benaderen van belangrijke onderwerpen, zoals:
De relatie met de omgeving
De aard van menselijk handelen
De aard van realiteit en waarheid
De aard van tijd
De aard van de menselijke natuur
13
, De aard van menselijke relaties
Homogeniteit vs. diversiteit
Veranderingen in de cultuur vinden plaats als gevolg van diverse mechanismen.
§9.3 Ethiek in organisaties
Ethiek betreft een verzameling regels, normen en waarden die het moreel juist of onjuist handelen
bepalen.
Moraal = algemene, onpartijdige regels die aangeven wat de juiste manier van handelen is.
Voorbeelden ethisch gedrag:
Eerlijk concurreren
Eerlijk communiceren
Anderen geen schade berokkenen
Factoren die het ethisch handelen beïnvloeden:
Cultuur
Kennis
Organisatiegedrag
Utilitaire benadering van ethiek
Beslissing die voor het grootste aantal mensen goed zal uitpakken.
Benadering van ethiek volgens het moreel recht
Beslissing die overeenkomt met de fundamentele rechten van de mens.
Rechtsvaardige benadering van ethiek
De kosten en baten evenredig en onpartijdig verdelen.
Individuele benadering van ethiek
Dienen het individuele belang van de beslisser op de lange termijn.
Sociale verantwoordelijkheid = de verplichting van een onderneming om de positieve impact op de
samenleving te maximaliseren en de negatieve gevolgen van haar beleid op de maatschappij te
minimaliseren.
Volgens het traditionele concept van de sociale verantwoordelijkheid moet de manager alleen het
belang van de aandeelhouders dienen (shareholders value).
Bij een vergroting van de sociale verantwoordelijkheid moet de manager ook andere
belanghebbenden dienen (stakeholders value).
Volgens het bekrachtigende concept van sociale verantwoordelijkheid moet de organisatie het
initiatief nemen voor acties die ten goede komen aan de omgeving, belanghebbenden en het brede
publiek.
Piramide van sociale verantwoordelijkheid:
14
§9.1 Communicatie
Overdracht van informatie verloopt via een bron die de boodschap zendt en een ontvanger die een
terugkoppeling geeft over de wijze waarop de boodschap is ontvangen.
Ruis is alles wat de informatieoverdracht verstoort.
Poortwachter: zit voor de communicatie tussen de directeur en de rest van de onderneming.
Kosmopolieten: nemen het meest deel aan de communicatie met de externe omgeving.
3 vormen van communicatie in het communicatienetwerk:
1. Horizontale communicatie
Op hetzelfde hiërarchische niveau in het organogram
2. Verticale communicatie
Verticaal hiërarchisch verbonden mensen
3. Laterale communicatie
Tussen organisatiegenoten die niet direct met elkaar verbonden zijn in het organogram
(zowel horizontaal als verticaal).
Communicatievormen
Geschreven communicatie
Verbale communicatie
Non-verbale communicatie
Zaken die goede communicatie in de weg kunnen staan:
12
, Ruis (achterhalen hoe dit ontstaat)
Statusverschillen (informele communicatie aanmoedigen)
Tijdsdruk
Te veel informatie (andere informatiesystemen ontwikkelen)
3 basisprincipes Barnard
Iedereen moet de communicatiekanalen kennen
Iedereen moet toegang hebben tot een officieel informatiekanaal
De communicatiekanalen moeten zo kort en rechtstreeks mogelijk zijn
§9.2 Organisatiecultuur
Socialisatie = een werknemer zal zich langzamerhand door leren en vallen en opstaan aanpassen aan
de heersende cultuur van de organisatie.
De eerste laag v/d organisatie wordt gevormd door normen en waarden.
De tweede laag wordt gevormd door rituelen en tradities.
De derde laag wordt gevormd door helden en verhalen.
De vierde laag wordt gevormd door symbolen.
De cultuurtypering van Hofstede
Procesgerichte cultuur tegenover een resultaatgericht karakter
Mensgericht tegenover een werkgericht karakter
Karakter gericht op de organisatie tegenover een karakter gericht op het vak
Open houding naar omgeving of gesloten houding
Losse controle tegenover strakke controle
Gericht zijn op regels tegenover gericht zijn op klanten
De cultuurtypering van Handy
Twee cultuurdimensies: machtspreiding en samenwerkingsgraad
4 cultuurtypen:
Rollencultuur (bureaucratisch, machineorganisatie)
Personencultuur (individualiteit, professionele organisatie)
Machtscultuur (de top bepaalt samenwerking, ondernemersorganisatie)
Taakcultuur (samenwerken aan complexe taken, innovatieve organisatie)
De cultuurtypering van Schein
Het benaderen van belangrijke onderwerpen, zoals:
De relatie met de omgeving
De aard van menselijk handelen
De aard van realiteit en waarheid
De aard van tijd
De aard van de menselijke natuur
13
, De aard van menselijke relaties
Homogeniteit vs. diversiteit
Veranderingen in de cultuur vinden plaats als gevolg van diverse mechanismen.
§9.3 Ethiek in organisaties
Ethiek betreft een verzameling regels, normen en waarden die het moreel juist of onjuist handelen
bepalen.
Moraal = algemene, onpartijdige regels die aangeven wat de juiste manier van handelen is.
Voorbeelden ethisch gedrag:
Eerlijk concurreren
Eerlijk communiceren
Anderen geen schade berokkenen
Factoren die het ethisch handelen beïnvloeden:
Cultuur
Kennis
Organisatiegedrag
Utilitaire benadering van ethiek
Beslissing die voor het grootste aantal mensen goed zal uitpakken.
Benadering van ethiek volgens het moreel recht
Beslissing die overeenkomt met de fundamentele rechten van de mens.
Rechtsvaardige benadering van ethiek
De kosten en baten evenredig en onpartijdig verdelen.
Individuele benadering van ethiek
Dienen het individuele belang van de beslisser op de lange termijn.
Sociale verantwoordelijkheid = de verplichting van een onderneming om de positieve impact op de
samenleving te maximaliseren en de negatieve gevolgen van haar beleid op de maatschappij te
minimaliseren.
Volgens het traditionele concept van de sociale verantwoordelijkheid moet de manager alleen het
belang van de aandeelhouders dienen (shareholders value).
Bij een vergroting van de sociale verantwoordelijkheid moet de manager ook andere
belanghebbenden dienen (stakeholders value).
Volgens het bekrachtigende concept van sociale verantwoordelijkheid moet de organisatie het
initiatief nemen voor acties die ten goede komen aan de omgeving, belanghebbenden en het brede
publiek.
Piramide van sociale verantwoordelijkheid:
14
