samenvatting praktisch bestuursrecht

Samenvatting Praktisch Bestuursrecht
Hoofdstuk 1

Bestuursorganen treden bij de taken die zij uitvoeren op als openbaar bestuur en behartigen
daarmee het algemeen belang.

Hoofdlijnen van het bestuursrecht:

 Organisatie van het openbaar bestuur
 Verlening van bestuursbevoegdheden
 Normen voor het gebruik van bestuursbevoegdheden
 Rechtsnormen voor burgers en regels voor de handhaving
 Rechtsbescherming tegen het openbaar bestuur

Legaliteitsbeginsel = openbaar bestuur mag alleen als openbaar bestuur optreden als dit is
vastgelegd in de wet.

Specialiteitsbeginsel = bij het afwegen van de belangen moet het openbaar bestuur binnen het
kader blijven van de toepasselijke wet.

3 rechtsbronnen bestuursrecht:

 Wet- en regelgeving
 Jurisprudentie
 Ongeschreven recht, met name enkele abbb’s

Gelede normstelling = normen worden voor een bepaald geval (mede) bepaald door normen in
verschillende regelingen, die dikwijls in een hiërarchische verhouding tot elkaar staan.

Algemeen bestuursrecht = bevat regels die op alle terreinen van het bestuurlijk optreden van
toepassing zijn.

Bijzonder bestuursrecht = bevat regels die speciaal zijn opgesteld voor bijzondere gebieden waarop
het openbaar bestuur actief is.

Awb:

 Aanbouwwet
 Gelaagde structuur

Indien de regel in de bijzondere wet afwijkt van die in de awb, dan gaat de regel in de bijzondere wet
voor, tenzij de afwijking onnodig is.

,Hoofdstuk 2

Openbaar bestuur

Overheidsorganisaties Andere organisaties/personen met overheidstaken

Openbaar lichaam = overheidsorgaan, rechtspersoon en heeft organen.

Nederland: burgemeester – wethouder – gemeenteraad

BES-eilanden (Bonaire, Sint Eustatius en Saba): gezaghebber – eilandgedeputeerde – eilandsraad

A-organen:

 Orgaan van een rechtspersoon die krachtens publiekrecht is ingesteld.
- Zoals: organen van openbare lichamen, bepaalde ambten, andere rechtspersonen
ingesteld krachtens publiekrecht.
 Publiekrechtelijke zelfstandige bestuursorganen (zbo’s).
- Zelfstandige publiekrechtelijke rechtspersonen die tot de centrale overheid behoren.
- Geen orgaan van een openbaar lichaam.

Deconcentratie = het spreiden van overheidstaken binnen hetzelfde overheidsniveau over
verschillende diensten, inspecties en ambten van de overheid.

B-organen:

 Behoren niet tot de (centrale) overheid, maar verrichten als bestuursorgaan wel
bestuurstaken.
 Meestal een private (rechts)persoon met een publieke taak.

Attributie = wet of regeling kent bevoegdheid toe.

Delegatie = bestuursorgaan draagt bevoegdheid over aan lager bestuursorgaan.

Delegans delegataris

Subdelegatie = lager bestuursorgaan draagt bevoegdheid over aan nog lager bestuursorgaan.

Mandaat = bestuursorgaan draagt uitvoering van bevoegdheid op aan persoon.

Mandaatgever mandataris

Ondermandaat = uitvoerende draagt uitvoering van de bevoegdheid op aan lagere uitvoerende.

Verschillen delegatie en mandaat:

Delegatie Mandaat
Delegans draagt bevoegdheid over aan Mandataris handelt namens mandaatgever,
delegataris, delegans raakt bevoegdheid kwijt. mandaatgever houdt bevoegdheid op zelf te
beslissen.
Verantwoordelijkheid voor Verantwoordelijkheid blijft volledig bij de
bevoegdheidsuitoefening gaat naar de mandaatgever.
delegataris.
Voor delegatie is steeds een wettelijke basis Wettelijke basis is alleen in
nodig. uitzonderingsgevallen nodig.
Delegatie kan niet zomaar worden beëindigd. Mandaat kan te allen tijde worden herroepen.

,Hoofdstuk 3

Rechtshandeling > rechtsgevolg

Feitelijke handeling > niet gericht op rechtsgevolg



bestuurshandelingen




feitelijke handelingen met of
rechtshandelingen
zonder rechtsgevolg.




privaatrechtelijke publiekrechtelijke




eenzzijdig meerzijdig eenzijdig meerzijdig




Voorwaarden besluit:

1. Sprake van beslissing
2. Schriftelijk vastgesteld
3. Afkomstig van een bestuursorgaan
4. Gaat om een rechtshandeling
5. Publiekrechtelijk van aard

Besluiten:

 Besluiten van algemene strekking
- Algemeen verbindende voorschriften
- Beleidsregels
- Plannen: indicatief plan – normatief plan
- Overige besluiten van algemene strekking
 Beschikkingen
- Persoonscriterium en zaakscriterium
- Afwijzing wordt ook als beschikking aangemerkt

, Hoofdstuk 4

Verplichtingen openbaar bestuur:

 Wetmatig handelen
 Rechtmatig handelen
 Abbb

Abbb:

 Formele beginselen
- Totstandkoming + uitvoering
 Materiële beginselen
- Inhoud

Formele beginselen:

 Zorgvuldigheidsbeginsel
- Verzamelen gegevens
- Gegevens laten invullen door aanvragen
- Beoordelen van de zorgvuldigheid van uitgebrachte adviezen
- Horen van de aanvrager + evt. andere belanghebbenden
 Formeel motiveringsbeginsel
- Moet worden vermeld als het besluit bekend wordt gemaakt
- Mag in sommige gevallen worden weggelaten
- Kan verwijzing zijn naar een advies
- Goede motivatie wanneer van advies wordt afgeweken
 Fair play beginsel
 Beginsel van formele rechtszekerheid
- Burgers moeten weten waar ze aan toe zijn

Materiële beginselen:

 Verbod van détournement de pouvoir
- Verbod op misbruik van bevoegdheid
 Verbod van willekeur
- Belangenafweging
- Redelijkheidsbeginsel
- Evenredigheidsbeginsel
 Gelijkheidsbeginsel
- Verbod op discriminatie
 Vertrouwensbeginsel
- Materiële rechtszekerheid
 Materieel motiveringsbeginsel