HC 1 – IBO: De bestuurlijke kaart
De bestuurlijke kaart H1
Wat is het?
– Sterk feitelijke beschrijving
– Instanties/functies, taken, bevoegdheden
Centrale vragen
Welke organisaties zijn er?
Hoe zitten ze in elkaar?
Welke verbanden met andere bestuurlijke organisaties?
Steden en wegen op de kaart
Kenmerken van het NL openbaar bestuur:
Constitutionele monarchie
Koning is staatshoofd. Het handelen van de koning is aan een
grondwet ofwel geschreven constitutie verbonden.
Rechtsstaat: geen bestuurlijke willekeur
Het overheidshandelen is onderworpen aan de regels van het recht,
zodat de overheid niet naar willekeur mag handelen
(legaliteitsbeginsel)
Gedeeltelijke Scheiding der machten (trias politica wetgevende,
uitvoerende en rechtsprekende macht)
Scheiding Kerk en Staat, (geen staatskerk) vgl UK en Scandinavische
landen
Parlementair stelsel (representatieve democratie) (de bevolking kiest
het hoogste besluitvormende orgaan: de Tweede Kamer, waaraan de
regering verantwoording schuldig is).
Pijlers van het parlementaire stelsel:
– Pijler 1: Ministeriële verantwoordelijkheid (ministers zijn
verantwoordelijk voor het optreden van het staatshoofd en
voor het doen en laten van de rijksambtenaren)
– Pijler 2: Vertrouwensregel (ministers moeten aftreden, zodra ze
gewantrouwd worden.
– Dualistisch stelsel (zowel landelijk, provinciaal als
gemeentelijk) (volksvertegenwoordiging is onafhankelijk van
, de regering en ministers kunnen geen deel uitmaken van de
Staten-Generaal).
Bestuurders worden niet gekozen .
De Nl’se bevolking kiest geen bestuurders. Leden van de
Gemeenteraden en van de Provinciale staten benoemen de
wethouders en de gedeputeerden. De Kroon benoemt formeel de
ministers, de burgemeesters en commissarissen van de Koning.
Kiesstelsel met evenredige vertegenwoordiging (het aantal zetels
van een partij is afhankelijk van het aantal stemmen, en dus van de
grootte van de aanhang)
Gedecentraliseerde eenheidsstaat (medebewind-autonomie)
Rijksoverheid kan taken opleggen aan de lagere overheden en
sommige taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden zijn
overgedragen aan lagere overheden.
Geen constitutioneel hof en geen juryrechtspraak
Uitgebreid functioneel bestuur: waterschappen & bedrijven
Bestuursorganen die, anders dan de drie territoriale bestuurslagen
(Rijk, provincie en gemeente) een beperkt wettelijk vastgelegd
takenpakket hebben waterschappen, bedrijfslichamen ect.
Nederlands Bestuur is inclusief
NL bestuur is inclusief, wat inhoudt dat er veel steun moet zijn onder de
betrokken politieke actoren draagkracht in besluitvorming.
De Nederlandse bestuurslijn is te karakteriseren met behulp van de ‘zes
co’s’:
Coalitie
Collegialiteit
Compromis
Consensus
Coöptatie
Coöperatie
Nadelen: gebrek aan draagkracht en daadkracht?
Nationaal H2
De bestuurlijke kaart H1
Wat is het?
– Sterk feitelijke beschrijving
– Instanties/functies, taken, bevoegdheden
Centrale vragen
Welke organisaties zijn er?
Hoe zitten ze in elkaar?
Welke verbanden met andere bestuurlijke organisaties?
Steden en wegen op de kaart
Kenmerken van het NL openbaar bestuur:
Constitutionele monarchie
Koning is staatshoofd. Het handelen van de koning is aan een
grondwet ofwel geschreven constitutie verbonden.
Rechtsstaat: geen bestuurlijke willekeur
Het overheidshandelen is onderworpen aan de regels van het recht,
zodat de overheid niet naar willekeur mag handelen
(legaliteitsbeginsel)
Gedeeltelijke Scheiding der machten (trias politica wetgevende,
uitvoerende en rechtsprekende macht)
Scheiding Kerk en Staat, (geen staatskerk) vgl UK en Scandinavische
landen
Parlementair stelsel (representatieve democratie) (de bevolking kiest
het hoogste besluitvormende orgaan: de Tweede Kamer, waaraan de
regering verantwoording schuldig is).
Pijlers van het parlementaire stelsel:
– Pijler 1: Ministeriële verantwoordelijkheid (ministers zijn
verantwoordelijk voor het optreden van het staatshoofd en
voor het doen en laten van de rijksambtenaren)
– Pijler 2: Vertrouwensregel (ministers moeten aftreden, zodra ze
gewantrouwd worden.
– Dualistisch stelsel (zowel landelijk, provinciaal als
gemeentelijk) (volksvertegenwoordiging is onafhankelijk van
, de regering en ministers kunnen geen deel uitmaken van de
Staten-Generaal).
Bestuurders worden niet gekozen .
De Nl’se bevolking kiest geen bestuurders. Leden van de
Gemeenteraden en van de Provinciale staten benoemen de
wethouders en de gedeputeerden. De Kroon benoemt formeel de
ministers, de burgemeesters en commissarissen van de Koning.
Kiesstelsel met evenredige vertegenwoordiging (het aantal zetels
van een partij is afhankelijk van het aantal stemmen, en dus van de
grootte van de aanhang)
Gedecentraliseerde eenheidsstaat (medebewind-autonomie)
Rijksoverheid kan taken opleggen aan de lagere overheden en
sommige taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden zijn
overgedragen aan lagere overheden.
Geen constitutioneel hof en geen juryrechtspraak
Uitgebreid functioneel bestuur: waterschappen & bedrijven
Bestuursorganen die, anders dan de drie territoriale bestuurslagen
(Rijk, provincie en gemeente) een beperkt wettelijk vastgelegd
takenpakket hebben waterschappen, bedrijfslichamen ect.
Nederlands Bestuur is inclusief
NL bestuur is inclusief, wat inhoudt dat er veel steun moet zijn onder de
betrokken politieke actoren draagkracht in besluitvorming.
De Nederlandse bestuurslijn is te karakteriseren met behulp van de ‘zes
co’s’:
Coalitie
Collegialiteit
Compromis
Consensus
Coöptatie
Coöperatie
Nadelen: gebrek aan draagkracht en daadkracht?
Nationaal H2
