COMFORT EN HUID
1
,Hoofdstuk 1: Warmtewinsten
1.Algemeen
Comfort = moment dat men niet denkt aan discomfort
Optimale Behaaglijkheid = een toestand waarin nagenoeg niemand iets over zijn omgeving te klagen
heeft
• Geluid: akoestiek
• Lichttechniek
• Luchtkwaliteit: ventilatie
• Thermisch comfort: de warmtebelasting
• Beheersing luchtvochtigheid
2.Thermisch comfort: invloedsfactoren
Temperatuur is geen alleenstaande zaligmakende factor, en er is ook wetenschappelijk onderzocht
wat allemaal meespeelt:
Verschillen bij gebruikers Verschillen in de omgeving
• Kleding, activiteit, leeftijd, geslacht, • Luchtsnelheid
karakter, .. • Stralingstemperatuur
• Luchtvochtigheid
kan als ontwerper geen rekening mee moet als ontwerper rekening mee worden
gehouden worden, wijzelf als gebruiker kunnen gehouden: de comfortemperaturen in een
wel het initiatief nemen om ons aan te passen ziekenhuis, rusthuis of materniteit liggen bv
en zo de comforteisen verlagen hoger dan een sportzaal
Thermisch comfort = gemoedstoestand die de tevredenheid met de thermische omgeving uitdrukt,
maar er kunnen aanzienlijke individuele verschillen zijn in de reacties op de thermische omgeving.
• de toestand waarin persoon zich niet bewust is van zijn omgeving + niet nadenkt of ruimte te
warm of te koud is
≠ concept als gevoel van temperatuur: wel belangrijke factor
Ontevredenheid met de thermische omgeving kan worden veroorzaakt doordat het lichaam als
geheel te warm of te koud is, of door ongewenste verwarming of afkoeling van een bepaald deel van
het lichaam (plaatselijk onbehagen)
Menselijke warmteregulatie
2
,Bij de warmteregulatie van het lichaam spelen volgende factoren een rol:
• Convectie – straling – vochtdiffusie – transpiratie – latente warmte in de ademlucht –
voelbare warmte in de ademlucht – warmtetransport door kleding – metabolisme – verrichte
arbeid – geleiding
Warmteafgifte = gevolg van een temperatuurverschil tussen de oppervlakte van de gedragen
door convectie kledij en de omgevingslucht: kan positief of negatief zijn
België: (bijna) altijd positief verschil,, met enkele uitzondering tijdens extreem
warme zomerdagen, maar in (sub)tropische gebieden behoort een negatief
verschil tot reële mogelijkheden
Warmteafgifte mens staat in constante stralingswarmte-uitwisseling met de omgevende
door straling wanden (en voorwerpen)
• Complex proces: directe/indirecte straling, afstanden,
oppervlakteverhoudingen spelen een belangrijke rol
Warmteafgifte Menselijk lichaam bestaat deel uit vocht (water)
door • In huid verzadigde dampdruk aanwezig bijhorende bij temperatuur
vochtdiffusie huid: huid is vocht doorlatend
• Omgevingslucht heeft lagere dampdruk
ten gevolge van dampdrukverschil zal vochttransport
plaatsvinden
≠ transpiratie: deze vindt plaats bij toenemende behoefte aan warmteafgifte
door (bijvoorbeeld) inspanning
Warmteafgifte = één van de manieren waarop menselijk lichaam overschot aan warmte
door transpiratie afvoert
Verdampen van water vraagt veel energie
• Kleine hoeveelheden verdampt water vragen een grote hoeveelheid
energie van het lichaam
Verliezen aan water moet door vochtopname worden gecompenseerd
Warmteafgifte Door ademen komt hoeveelheid omgevingslucht in longen
door latente • Omgevingslucht bevat hoeveelheid waterdamp
warmte in • Uitgeademde lucht is verzadigd met waterdamp
waterdamp van
uitgeademde Verschil in vochtgehalte tussen in- en uitademen bepaalt warmtehoeveelheid
lucht die als latente warmte wordt afgevoerd
Warmteafgifte Uitgeademde lucht bevat meet waterdamp + is warmer dan omgevingslucht
door voelbare • Bij elke ademtocht wordt bepaalde hoeveelheid voelbare warmte
warmte in de afgevoerd
uitgeademde
lucht
Warmteafgifte mens neemt bepaalde hoeveelheid voedsel tot zich
door = energievoorziening van zijn lichaam
metabolisme • voor verbranding van voedsel is bepaalde hoeveelheid zuurstof nodig
die door inademing wordt opgenomen
relatie tussen ademen en voedsel-verbranding
3
, Bij deze verbranding komt hoeveelheid warmte vrij: metabolisme
(deze warmte moet worden afgevoerd)
Warmteafgifte aandeel van de geleiding in het warmtetransport te verwaarlozen ≠ geleiding
door geleiding speelt geen rol
Bij aanraking van voorwerpen door het menselijk lichaam stelt zich een
zogenoemde contacttemperatuur in
• temperatuur is afhankelijk van stofeigenschappen van huid +
aangeraakte voorwerp
voorbeeld: aanraking van vloeren
vloer wordt “voetwarm” genoemd wanneer deze bij aanraking
geen onaangename indruk maakt. De contactcoëfficiënt “bvloer”
van de vloer is hierbij bepalend
Warmteafgifte
door normale
omstandigheden
Warmtetransport THERMODYNAMICA: warmteleer
= onderdeel van de natuurkunde
“nulde wet” + “3 hoofdwetten van de thermodynamica”
1. Warmte stroomt spontaan van warm naar koud en niet omgekeerd.
Warmte kan weliswaar gedwongen worden via een proces van koud
naar warm te stromen
2. Men kan geen energie winnen, hoogstens quitte spelen; Totale
energie is constant, maar de totale beschikbare energie is dat niet
3. Men kan alleen quitte spelen bij het absolute nulpunt
4
1
,Hoofdstuk 1: Warmtewinsten
1.Algemeen
Comfort = moment dat men niet denkt aan discomfort
Optimale Behaaglijkheid = een toestand waarin nagenoeg niemand iets over zijn omgeving te klagen
heeft
• Geluid: akoestiek
• Lichttechniek
• Luchtkwaliteit: ventilatie
• Thermisch comfort: de warmtebelasting
• Beheersing luchtvochtigheid
2.Thermisch comfort: invloedsfactoren
Temperatuur is geen alleenstaande zaligmakende factor, en er is ook wetenschappelijk onderzocht
wat allemaal meespeelt:
Verschillen bij gebruikers Verschillen in de omgeving
• Kleding, activiteit, leeftijd, geslacht, • Luchtsnelheid
karakter, .. • Stralingstemperatuur
• Luchtvochtigheid
kan als ontwerper geen rekening mee moet als ontwerper rekening mee worden
gehouden worden, wijzelf als gebruiker kunnen gehouden: de comfortemperaturen in een
wel het initiatief nemen om ons aan te passen ziekenhuis, rusthuis of materniteit liggen bv
en zo de comforteisen verlagen hoger dan een sportzaal
Thermisch comfort = gemoedstoestand die de tevredenheid met de thermische omgeving uitdrukt,
maar er kunnen aanzienlijke individuele verschillen zijn in de reacties op de thermische omgeving.
• de toestand waarin persoon zich niet bewust is van zijn omgeving + niet nadenkt of ruimte te
warm of te koud is
≠ concept als gevoel van temperatuur: wel belangrijke factor
Ontevredenheid met de thermische omgeving kan worden veroorzaakt doordat het lichaam als
geheel te warm of te koud is, of door ongewenste verwarming of afkoeling van een bepaald deel van
het lichaam (plaatselijk onbehagen)
Menselijke warmteregulatie
2
,Bij de warmteregulatie van het lichaam spelen volgende factoren een rol:
• Convectie – straling – vochtdiffusie – transpiratie – latente warmte in de ademlucht –
voelbare warmte in de ademlucht – warmtetransport door kleding – metabolisme – verrichte
arbeid – geleiding
Warmteafgifte = gevolg van een temperatuurverschil tussen de oppervlakte van de gedragen
door convectie kledij en de omgevingslucht: kan positief of negatief zijn
België: (bijna) altijd positief verschil,, met enkele uitzondering tijdens extreem
warme zomerdagen, maar in (sub)tropische gebieden behoort een negatief
verschil tot reële mogelijkheden
Warmteafgifte mens staat in constante stralingswarmte-uitwisseling met de omgevende
door straling wanden (en voorwerpen)
• Complex proces: directe/indirecte straling, afstanden,
oppervlakteverhoudingen spelen een belangrijke rol
Warmteafgifte Menselijk lichaam bestaat deel uit vocht (water)
door • In huid verzadigde dampdruk aanwezig bijhorende bij temperatuur
vochtdiffusie huid: huid is vocht doorlatend
• Omgevingslucht heeft lagere dampdruk
ten gevolge van dampdrukverschil zal vochttransport
plaatsvinden
≠ transpiratie: deze vindt plaats bij toenemende behoefte aan warmteafgifte
door (bijvoorbeeld) inspanning
Warmteafgifte = één van de manieren waarop menselijk lichaam overschot aan warmte
door transpiratie afvoert
Verdampen van water vraagt veel energie
• Kleine hoeveelheden verdampt water vragen een grote hoeveelheid
energie van het lichaam
Verliezen aan water moet door vochtopname worden gecompenseerd
Warmteafgifte Door ademen komt hoeveelheid omgevingslucht in longen
door latente • Omgevingslucht bevat hoeveelheid waterdamp
warmte in • Uitgeademde lucht is verzadigd met waterdamp
waterdamp van
uitgeademde Verschil in vochtgehalte tussen in- en uitademen bepaalt warmtehoeveelheid
lucht die als latente warmte wordt afgevoerd
Warmteafgifte Uitgeademde lucht bevat meet waterdamp + is warmer dan omgevingslucht
door voelbare • Bij elke ademtocht wordt bepaalde hoeveelheid voelbare warmte
warmte in de afgevoerd
uitgeademde
lucht
Warmteafgifte mens neemt bepaalde hoeveelheid voedsel tot zich
door = energievoorziening van zijn lichaam
metabolisme • voor verbranding van voedsel is bepaalde hoeveelheid zuurstof nodig
die door inademing wordt opgenomen
relatie tussen ademen en voedsel-verbranding
3
, Bij deze verbranding komt hoeveelheid warmte vrij: metabolisme
(deze warmte moet worden afgevoerd)
Warmteafgifte aandeel van de geleiding in het warmtetransport te verwaarlozen ≠ geleiding
door geleiding speelt geen rol
Bij aanraking van voorwerpen door het menselijk lichaam stelt zich een
zogenoemde contacttemperatuur in
• temperatuur is afhankelijk van stofeigenschappen van huid +
aangeraakte voorwerp
voorbeeld: aanraking van vloeren
vloer wordt “voetwarm” genoemd wanneer deze bij aanraking
geen onaangename indruk maakt. De contactcoëfficiënt “bvloer”
van de vloer is hierbij bepalend
Warmteafgifte
door normale
omstandigheden
Warmtetransport THERMODYNAMICA: warmteleer
= onderdeel van de natuurkunde
“nulde wet” + “3 hoofdwetten van de thermodynamica”
1. Warmte stroomt spontaan van warm naar koud en niet omgekeerd.
Warmte kan weliswaar gedwongen worden via een proces van koud
naar warm te stromen
2. Men kan geen energie winnen, hoogstens quitte spelen; Totale
energie is constant, maar de totale beschikbare energie is dat niet
3. Men kan alleen quitte spelen bij het absolute nulpunt
4
