, Potšišo ya 1
1.1 Re hlalosetše ka botlalo tema ye e kgathwago ke maswafo, mogolo le
legano kwagatšong ya medumopolelo ya Sesotho sa Leboa. Tlhalošo ya gago
e thekgwe ka mehlala ya meleba.
maswafo
Maswafo a šireleditšwe ke dikgopo (phago ya dikgopo). Digobagare tša dikgopo le
tšona di bohlokwa ka gobane ge di hunyela di thuša go godiša phago ya sehuba ka
ge maswafo a se na digoba tša go a thuša go nolofatša khemo. Ge phago ya
sehuba e godišwa ka go hunyela ga digoba, go ba le sekgoba se sentši ka
maswafong ka fao kgatelelo ya moya ka maswafong e a fokotšega ka ge go na le
sekgoba se sentši sa go dira gore moya o šutašute. Sekgoba se sentši ka
maswafong se tiiša phokotšego ya kgatelelo ya moya ka fao moya wo o tšwago ka
ntle o kitimela ka phagong go dira gore kgatelelo ya moya wa sebakeng (atmosfere)
e lekane le kgatelelo ya moya wo o lego ka phagong ya sehuba. Ge se se direga re
re motho o gogela moya teng. Ga go na medumopolelo ye e bopšago ka go gogela
moya teng Sesothong sa Leboa
Mogolo
Farinkisi e hwetšwa ka godimo ga pokisintšu. Ge o sepetša ntlha ya leleme la gago
go feta magalagapeng o tla kwa kua morago ga ona go le boletiana. Lefelo le re le
bitša magalagapa a moseo goba magalagapana goba belamo. Kua mafelelong a
magalaga- pana re hwetša tengwana. Ge re kwagatša medumo moelamoya o ka
tsena ka leganong goba ka dinkong. Gore modumo ke wa legano goba wa dinko go
laolwa ke boemo bja magalagapana le tengwana. Ge magalagapana le tengwana di
kgotlile leboto la morago la farinkisi gona moelamoya o tsena ka ganong ka gore
tsela ya go ya nkong e thibilwe; gomme medumo ye e kwagatšwago bjalo re re ke ya
legano. Medumo ye mentši ya Sesotho sa Leboa ke ya legano.
Mehlala: t, s, b, š
3. Legano
1.1 Re hlalosetše ka botlalo tema ye e kgathwago ke maswafo, mogolo le
legano kwagatšong ya medumopolelo ya Sesotho sa Leboa. Tlhalošo ya gago
e thekgwe ka mehlala ya meleba.
maswafo
Maswafo a šireleditšwe ke dikgopo (phago ya dikgopo). Digobagare tša dikgopo le
tšona di bohlokwa ka gobane ge di hunyela di thuša go godiša phago ya sehuba ka
ge maswafo a se na digoba tša go a thuša go nolofatša khemo. Ge phago ya
sehuba e godišwa ka go hunyela ga digoba, go ba le sekgoba se sentši ka
maswafong ka fao kgatelelo ya moya ka maswafong e a fokotšega ka ge go na le
sekgoba se sentši sa go dira gore moya o šutašute. Sekgoba se sentši ka
maswafong se tiiša phokotšego ya kgatelelo ya moya ka fao moya wo o tšwago ka
ntle o kitimela ka phagong go dira gore kgatelelo ya moya wa sebakeng (atmosfere)
e lekane le kgatelelo ya moya wo o lego ka phagong ya sehuba. Ge se se direga re
re motho o gogela moya teng. Ga go na medumopolelo ye e bopšago ka go gogela
moya teng Sesothong sa Leboa
Mogolo
Farinkisi e hwetšwa ka godimo ga pokisintšu. Ge o sepetša ntlha ya leleme la gago
go feta magalagapeng o tla kwa kua morago ga ona go le boletiana. Lefelo le re le
bitša magalagapa a moseo goba magalagapana goba belamo. Kua mafelelong a
magalaga- pana re hwetša tengwana. Ge re kwagatša medumo moelamoya o ka
tsena ka leganong goba ka dinkong. Gore modumo ke wa legano goba wa dinko go
laolwa ke boemo bja magalagapana le tengwana. Ge magalagapana le tengwana di
kgotlile leboto la morago la farinkisi gona moelamoya o tsena ka ganong ka gore
tsela ya go ya nkong e thibilwe; gomme medumo ye e kwagatšwago bjalo re re ke ya
legano. Medumo ye mentši ya Sesotho sa Leboa ke ya legano.
Mehlala: t, s, b, š
3. Legano
