2022
Fysiologische Baring
HOOFDSTUK 3 & 4.1.2.3.4.5.6.7.9.10
1WES – SEMESTER 2
,Hoofdstuk 3 De Fysiologische Baring
3.1 Hormonen tijdens de zwangerschap
Als de bevruchte eicel zich innestelt in de baarmoederwand is dit een fysiologische teken van
zwangerschap. Het corpus luteum weet hierdoor dat het actief moet blijven.
• 8 dagen na de bevruchting beginnen de trofoblastcellen HCG af te scheiden
• HCG → stimuleert progesteronproductie → zorgt dat het endometrium van de uterus intact
blijft
• Na 10 weken → Maximum HCG-gehalte (100%)
• Na 20 weken → HCG gehalte daalt naar ongeveer 75% → blijf tot het einde van de
zwangerschap zo (door negatieve feedbacksysteem)
In de 7de en 10de week neemt het placenta de progesteronproductie van het corpus luteum over.
‘’luteoplacentaire shift’’. Progesteron wordt gevorm m.b.v. cholesterol van de foetus en moeder.
(progesteron zorgt voor aanmaak oestrogenen). Progesteron verhoogt de eetlust.
Verder wordt er in de zwangerschap prolactine afgegeven onder invloed van oestrogenen. In de
tweede helft van de zwangerschap treedt er zekere resistentie op voor insuline. De moeder verbruikt
minder glucose, deze wordt voor de foetus gebruikt.
3.2 Begin van de baring – begint door snel optreden van een aantal gebeurtenissen
▪ Een afname van het aantal progesteronreceptoren
▪ Een plotselinge daling van de progesteronspiegel op het einde van de zwangerschap (niet
bij alle vrouwen zo) , waardoor oxytocine vrij-spel heeft. Progesteron vermindert de geleiding
van prikkels in spieren namelijk.
▪ De placenta produceert aan het einde van de zwangerschap ‘’progesteron-binding
proteïne’’ waardoor progesteron t.h.v. de uterus minder actief is. Hier is dus een toename
van.
▪ Toename oxytocine-afgifte
▪ Stijging van prostaglandinen (=worden gemaakt in de vliezen en zijn hormonen die zorgen
voor het rijpen van de baarmoedermond. Ze stimuleren de aanmaak van oxytocine)
▪ Endotheline zorgt voor directe stimulatie van het myometrium
▪ Toename van de foetale ACTH-secretie bij de foetus (= zorgt er voor dat de bijnieren
stresshormoon en meer geslachtshormonen aanmaken.) en productie van cortisol, die de
aanmaak van prostaglandinen verhogen en progesteron omzetten in oestrogeen
▪ Relaxine wordt afgescheiden door het corpus luteum, de uterus en de placenta, hierdoor
neemt het aantal oxytocinereceptoren verder toe
1
,1. CRH = corticotroop releasing hormoon
• Stimuleert de foetale bijnier tot productie cortisol en oestrogeen → verhoogt placentair CRH /
oxytocine/DHEAS.
DHEAS is essentieel voor synthese van placentair oestrogeen, waardoor andere
mechanismen voor initiatie van de baring in gang worden gezet. Zoals een verhoog
oxytocine/gap junctions/prostaglandine receptoren.
• stijgt vanaf 35 weken - daalt 20/30 minuten na de geboorte
• Hypothalamus / Placenta / Decidua (=baarmoederslijmvlies) / Chorion (=laag rond embryo) /
Amnion (=dun omhulsel waarin het vruchtwater en foetus in zit)
2. PG = Prostaglandines
• Vetten die in veel lichaamsweefsel worden gesynthetiseerd
• Belangrijke PG’s tijdens de arbeid zijn PGE2 & PGF2a, ze stimuleren de vorming van
gapjuncties in het myometrium en verhogen het calciumniveau in de myometriumcellen en zo
ook de intensiteit van de contracties. Ook gaan PG’s zorgen voor productie van enzymen die
collageen afbreken waardoor de cervix begint te rijpen.
• Stijging van oestrogeen/progesteron/oestrogeen gehalte bevordert PG-release.
3. Oxytocine
• Stootsgewijs afgegeven door de hypofyseachterkwab na stimulatie ten hoogte van de cervix
en komt zo in de circulatie terecht.
• Kan enkel worden gebruikt als de cervix rijp is om de arbeid te stimuleren
• Onder invloed van stijgende oestrogenen en progesteron zal de centrale en perifere
gevoeligheid van oxytocine toenemen
4. Oestrogeen
• Aangevoerd door de placenta en een beetje door de foetus. Oestrogenen verhogen de
uteriene doorbloeding, vasodilatatie, progesteronafgifte, prolactineproductie, ontwikkeling en
rijping foetale bijnierfunctie, bereidt borsten voor op lactatie
• Vanaf 34 weken toename
• Verhoogt de gevoeligheid van oxytocinereceptoren en bevordert de contractiliteit van de
uterus
5. Progesteron
• Geproduceerd door de placenta, voorkomt pre-terme contracties, brengt de uterus in
ruststand en zorgt voor myometriumrelaxatie
• Niet afhankelijk van foetale precursoren (aansturing)
• Verhoogde progesterongehalte zorgt voor het voorkomen van melkproductie tijdens de
zwangerschap en daalt heel sterk na de partus.
6. Relaxine
• Peptidehormoon dat de uterine activiteit onderdrukt, rol tijdens de arbeid en ontsluiten van de
cervix
2
, De foetoplacentaire eenheid speelt een hoofdrol in het oestrogenenmetabolisme dat onder invloed
staat van de foetale hypofyse-bijnieracitiviteit. De foetale bijnier schors produceert precursoren voor
de synthese van oestrogenen die snel stijgen tijdens de laatste zwangerschapsweken. Oestrogeen
verhoogt de prikkelbaarheid van de baarmoeder en daalt na de bevalling.
Endorfine is een natuurlijke pijnstiller van ons lichaam, het komt vrij vanuit de hypofysemiddenkwab
tijdens de zwangerschap baring en lactatie als reactie op pijn en stress.
Andere hormonen die de placenta produceert
• HCG → stimuleert placentaire progesteronproductie
• HPL → erytropoëtisch, insulineantagonist
• HPGH → groeihormoon, lactotrope
• CRF → controle van placentair en betrokken bij initiatie van de baring
• Oxytocinase
• PAPP-A
4 fasen van baring worden onderscheiden
1) Inhibitie: o.a. onder invloed van progesteron en stikstofdioxide en Relaxine is de uterus
redelijk rustig
2) Activatie: door de rek van de uterus en onder invloed van oestrogenen ontstaan meer
contracties
3) Stimulatie: onder invloed van prostaglandinen en oxytocine komt het tot werkelijke baring met
ontsluiting en uitdrijving
4) Involutie: in het post partum keert de uterus terug naar het normale volume
Vrijkomen van hormonen tijden de bevalling komt voornamelijk door de paleocortex. Deze bestaat uit
het limbisch systeem, de hypothalamus en de hypofyse.
3
Fysiologische Baring
HOOFDSTUK 3 & 4.1.2.3.4.5.6.7.9.10
1WES – SEMESTER 2
,Hoofdstuk 3 De Fysiologische Baring
3.1 Hormonen tijdens de zwangerschap
Als de bevruchte eicel zich innestelt in de baarmoederwand is dit een fysiologische teken van
zwangerschap. Het corpus luteum weet hierdoor dat het actief moet blijven.
• 8 dagen na de bevruchting beginnen de trofoblastcellen HCG af te scheiden
• HCG → stimuleert progesteronproductie → zorgt dat het endometrium van de uterus intact
blijft
• Na 10 weken → Maximum HCG-gehalte (100%)
• Na 20 weken → HCG gehalte daalt naar ongeveer 75% → blijf tot het einde van de
zwangerschap zo (door negatieve feedbacksysteem)
In de 7de en 10de week neemt het placenta de progesteronproductie van het corpus luteum over.
‘’luteoplacentaire shift’’. Progesteron wordt gevorm m.b.v. cholesterol van de foetus en moeder.
(progesteron zorgt voor aanmaak oestrogenen). Progesteron verhoogt de eetlust.
Verder wordt er in de zwangerschap prolactine afgegeven onder invloed van oestrogenen. In de
tweede helft van de zwangerschap treedt er zekere resistentie op voor insuline. De moeder verbruikt
minder glucose, deze wordt voor de foetus gebruikt.
3.2 Begin van de baring – begint door snel optreden van een aantal gebeurtenissen
▪ Een afname van het aantal progesteronreceptoren
▪ Een plotselinge daling van de progesteronspiegel op het einde van de zwangerschap (niet
bij alle vrouwen zo) , waardoor oxytocine vrij-spel heeft. Progesteron vermindert de geleiding
van prikkels in spieren namelijk.
▪ De placenta produceert aan het einde van de zwangerschap ‘’progesteron-binding
proteïne’’ waardoor progesteron t.h.v. de uterus minder actief is. Hier is dus een toename
van.
▪ Toename oxytocine-afgifte
▪ Stijging van prostaglandinen (=worden gemaakt in de vliezen en zijn hormonen die zorgen
voor het rijpen van de baarmoedermond. Ze stimuleren de aanmaak van oxytocine)
▪ Endotheline zorgt voor directe stimulatie van het myometrium
▪ Toename van de foetale ACTH-secretie bij de foetus (= zorgt er voor dat de bijnieren
stresshormoon en meer geslachtshormonen aanmaken.) en productie van cortisol, die de
aanmaak van prostaglandinen verhogen en progesteron omzetten in oestrogeen
▪ Relaxine wordt afgescheiden door het corpus luteum, de uterus en de placenta, hierdoor
neemt het aantal oxytocinereceptoren verder toe
1
,1. CRH = corticotroop releasing hormoon
• Stimuleert de foetale bijnier tot productie cortisol en oestrogeen → verhoogt placentair CRH /
oxytocine/DHEAS.
DHEAS is essentieel voor synthese van placentair oestrogeen, waardoor andere
mechanismen voor initiatie van de baring in gang worden gezet. Zoals een verhoog
oxytocine/gap junctions/prostaglandine receptoren.
• stijgt vanaf 35 weken - daalt 20/30 minuten na de geboorte
• Hypothalamus / Placenta / Decidua (=baarmoederslijmvlies) / Chorion (=laag rond embryo) /
Amnion (=dun omhulsel waarin het vruchtwater en foetus in zit)
2. PG = Prostaglandines
• Vetten die in veel lichaamsweefsel worden gesynthetiseerd
• Belangrijke PG’s tijdens de arbeid zijn PGE2 & PGF2a, ze stimuleren de vorming van
gapjuncties in het myometrium en verhogen het calciumniveau in de myometriumcellen en zo
ook de intensiteit van de contracties. Ook gaan PG’s zorgen voor productie van enzymen die
collageen afbreken waardoor de cervix begint te rijpen.
• Stijging van oestrogeen/progesteron/oestrogeen gehalte bevordert PG-release.
3. Oxytocine
• Stootsgewijs afgegeven door de hypofyseachterkwab na stimulatie ten hoogte van de cervix
en komt zo in de circulatie terecht.
• Kan enkel worden gebruikt als de cervix rijp is om de arbeid te stimuleren
• Onder invloed van stijgende oestrogenen en progesteron zal de centrale en perifere
gevoeligheid van oxytocine toenemen
4. Oestrogeen
• Aangevoerd door de placenta en een beetje door de foetus. Oestrogenen verhogen de
uteriene doorbloeding, vasodilatatie, progesteronafgifte, prolactineproductie, ontwikkeling en
rijping foetale bijnierfunctie, bereidt borsten voor op lactatie
• Vanaf 34 weken toename
• Verhoogt de gevoeligheid van oxytocinereceptoren en bevordert de contractiliteit van de
uterus
5. Progesteron
• Geproduceerd door de placenta, voorkomt pre-terme contracties, brengt de uterus in
ruststand en zorgt voor myometriumrelaxatie
• Niet afhankelijk van foetale precursoren (aansturing)
• Verhoogde progesterongehalte zorgt voor het voorkomen van melkproductie tijdens de
zwangerschap en daalt heel sterk na de partus.
6. Relaxine
• Peptidehormoon dat de uterine activiteit onderdrukt, rol tijdens de arbeid en ontsluiten van de
cervix
2
, De foetoplacentaire eenheid speelt een hoofdrol in het oestrogenenmetabolisme dat onder invloed
staat van de foetale hypofyse-bijnieracitiviteit. De foetale bijnier schors produceert precursoren voor
de synthese van oestrogenen die snel stijgen tijdens de laatste zwangerschapsweken. Oestrogeen
verhoogt de prikkelbaarheid van de baarmoeder en daalt na de bevalling.
Endorfine is een natuurlijke pijnstiller van ons lichaam, het komt vrij vanuit de hypofysemiddenkwab
tijdens de zwangerschap baring en lactatie als reactie op pijn en stress.
Andere hormonen die de placenta produceert
• HCG → stimuleert placentaire progesteronproductie
• HPL → erytropoëtisch, insulineantagonist
• HPGH → groeihormoon, lactotrope
• CRF → controle van placentair en betrokken bij initiatie van de baring
• Oxytocinase
• PAPP-A
4 fasen van baring worden onderscheiden
1) Inhibitie: o.a. onder invloed van progesteron en stikstofdioxide en Relaxine is de uterus
redelijk rustig
2) Activatie: door de rek van de uterus en onder invloed van oestrogenen ontstaan meer
contracties
3) Stimulatie: onder invloed van prostaglandinen en oxytocine komt het tot werkelijke baring met
ontsluiting en uitdrijving
4) Involutie: in het post partum keert de uterus terug naar het normale volume
Vrijkomen van hormonen tijden de bevalling komt voornamelijk door de paleocortex. Deze bestaat uit
het limbisch systeem, de hypothalamus en de hypofyse.
3
