Driehoeksmodel
inclusief bijbehorende theorieën, tussenposities,
denkers en op het driehoeksmodel gerichte
tentamenvragen.
Het driehoekmodel onderscheidt 3 dimensies/momenten in het recht die ieder op hun manier
ook weer een context in en van het recht zijn. Bij de uitleg van het driehoeksmodel wordt
gebruik gemaakt van onderstaande casus.
De zebrapad casus: Veel automobilisten rijden bij een zebrapad gewoon door of
geven zelfs nog extra gas, ook als er voetgangers willen oversteken. Dit is in strijd
met Art. 49 lid 2 RVV. Dit artikel beschermt de zwakkere verkeersdeelnemers
(voetgangers). Dit soort regels zijn in 1990 opgenomen in het RVV. Op het
zebrapad ervaren we hoe de regel in de context waarin deze wordt gebruikt een heel
andere betekenis kan krijgen.
normatieve moment
Ideële moment actuele moment
, Het normatieve (juridische) moment
Het recht als systeem van bronnen en begrippen
Kenmerken van het normatieve moment:
Hier gaat het om het geheel van regels, beslissingen en begin beginselen dat
gewoonlijk onder het recht wordt verstaan. (het positieve recht)
Het verschaft normen voor menselijk gedrag, daarom het normatieve moment
Het geeft de geboden, bevoegdheden en de verboden
Het is vooral het procesrecht dat betrekking heeft op de handhaving van
rechtsnormen
In het voorbeeld van de zebrapad casus behoort art. 49 rvv 1990 tot het normatieve
moment, want het geeft een gedragsnorm die tot het positieve recht behoort.
Bijbehorende theorie:
rechtspositivisme: ontkent het bestaan van een noodzakelijk verband tussen recht en
rechtvaardigheid.
Er wordt nadruk gelegd op de interne logische structuur van het recht als systeem.
Kelsen: Een duidelijke hiërarchie van he recht als systeem door middel van de Stufenbau
(trapsgewijze opbouw van het recht) en de grundnorm ( fictieve norm waaraan de overige
normen en dus uiteindelijk het gehele rechtssysteem kan worden ontleend)
Hart
: volgen hem kennen moderne rechtssystemen 2 soorten rechtsregels:
Primaire rechtsregels > beogen gedrag te reguleren;
Secundaire rechtsregels > hebben betrekking op het functioneren van de primaire regels.
Het ideële (filosofische) moment
Waarden van mensen, waarden van het recht
Kenmerken van het ideële moment:
Is het geheel van ideeën, opvattingen en waarden dat als leidraad en toetssteen
fungeert voor het positieve recht;
inclusief bijbehorende theorieën, tussenposities,
denkers en op het driehoeksmodel gerichte
tentamenvragen.
Het driehoekmodel onderscheidt 3 dimensies/momenten in het recht die ieder op hun manier
ook weer een context in en van het recht zijn. Bij de uitleg van het driehoeksmodel wordt
gebruik gemaakt van onderstaande casus.
De zebrapad casus: Veel automobilisten rijden bij een zebrapad gewoon door of
geven zelfs nog extra gas, ook als er voetgangers willen oversteken. Dit is in strijd
met Art. 49 lid 2 RVV. Dit artikel beschermt de zwakkere verkeersdeelnemers
(voetgangers). Dit soort regels zijn in 1990 opgenomen in het RVV. Op het
zebrapad ervaren we hoe de regel in de context waarin deze wordt gebruikt een heel
andere betekenis kan krijgen.
normatieve moment
Ideële moment actuele moment
, Het normatieve (juridische) moment
Het recht als systeem van bronnen en begrippen
Kenmerken van het normatieve moment:
Hier gaat het om het geheel van regels, beslissingen en begin beginselen dat
gewoonlijk onder het recht wordt verstaan. (het positieve recht)
Het verschaft normen voor menselijk gedrag, daarom het normatieve moment
Het geeft de geboden, bevoegdheden en de verboden
Het is vooral het procesrecht dat betrekking heeft op de handhaving van
rechtsnormen
In het voorbeeld van de zebrapad casus behoort art. 49 rvv 1990 tot het normatieve
moment, want het geeft een gedragsnorm die tot het positieve recht behoort.
Bijbehorende theorie:
rechtspositivisme: ontkent het bestaan van een noodzakelijk verband tussen recht en
rechtvaardigheid.
Er wordt nadruk gelegd op de interne logische structuur van het recht als systeem.
Kelsen: Een duidelijke hiërarchie van he recht als systeem door middel van de Stufenbau
(trapsgewijze opbouw van het recht) en de grundnorm ( fictieve norm waaraan de overige
normen en dus uiteindelijk het gehele rechtssysteem kan worden ontleend)
Hart
: volgen hem kennen moderne rechtssystemen 2 soorten rechtsregels:
Primaire rechtsregels > beogen gedrag te reguleren;
Secundaire rechtsregels > hebben betrekking op het functioneren van de primaire regels.
Het ideële (filosofische) moment
Waarden van mensen, waarden van het recht
Kenmerken van het ideële moment:
Is het geheel van ideeën, opvattingen en waarden dat als leidraad en toetssteen
fungeert voor het positieve recht;
