HOORCOLLEGES (EN VIDEO’S):
GOEDERENRECHT
Volledig gedicteerd.
LexRosa 2021 - Verspreiden niet toegestaan.
,Inhoudsopgave
Video I. (Berg/De Bary) ........................................................................................ 3
Video II. (Borgtocht) ............................................................................................. 5
Video III. (Garanties)............................................................................................ 9
Video IV. (Vertegenwoordiging) ........................................................................ 10
Video V. (Accessoriteit) ...................................................................................... 18
Video VI. (Beslag) .............................................................................................. 20
Video VII. (Inningsbevoegdheid) ........................................................................ 24
Hoorcollege I. ...................................................................................................... 27
Video VIII. (Koninklijke Nijverdal ten Cate) ..................................................... 40
Video IX. (Originaire verkrijging) ..................................................................... 43
2
LexRosa 2021 - Verspreiden niet toegestaan.
, Video I. Arrest Berg/De Bary
ECLI:NL:PHR:1987:AC9963
HR, 18-09-1987, nr. 12975
Algemene informatie omtrent de casus
▪ Balen met grondnoten werden verkocht door Berg (verkoper);
▪ Vebero is houder (de noten lagen bij hem opgeslagen). Kortom, de roerende zaken bevinden
zich onder Vebero;
▪ De roerende zaken werden aan Verhoef verkocht en bleven onderwijl opgeslagen. De verkoop
geschiedt ‘traditio longa manu’;
▪ Verhoef heeft nadien, terwijl de noten nog bij Vebero opgeslagen worden, de zaken verkocht
aan De Bary (bancaire instelling). De verkoop bestond uit een ‘fiduciaire overdracht’1. De
overdracht/levering tussen Verhoef en De Bary was een ‘cp-levering’.
▪ Nadien deelt De Bary mede aan Vebero dat er ‘cp’ geleverd is en De Bary vraagt aan Vebero
om de zaken vanaf dat moment voor De Bary te gaan houden.
▪ Berg is iemand die een oud recht heeft op de zaak, want als hij zijn reclamerecht inroept,
wordt hij weer eigenaar.
Bijzonderheden van de casus
▪ Een cp-levering, die alreeds geldend was, wordt gevolgd door het doen van een mededeling,
wat niét noodzakelijk is voor een cp-levering. Hierdoor gaat het lijken op een levering longa
manu (l.m.). Kun je dan nog wel volhouden dat de zaken zich bij Verhoef bevinden?
o Het antwoord op deze vraag is neen. De Hoge Raad heeft in het arrest gezegd: dat kun
je niet meer volhouden. Verhoef heeft niks meer over de zaken te zeggen en luistert
slechts nog naar de instructies van De Bary. Tevens heeft Verhoef duidelijk
aangegeven dat hij de zaken enkel voor De Bary zou houden en aan hem zou afgeven.
▪ De situatie, een cp-levering gevolgd door een mededeling aan de ‘derdehouder’, wordt
gelijkgesteld aan een levering traditio longa manu.
▪ Het gaat om een uitstel van derdenbescherming;
1
Tot zekerheid van bepaalde vorderingen werd het goed ‘constituto possessorio’ (cp) overgedragen. De
eigendom werd teruggeven als het geleende werd terugbetaald.
3
LexRosa 2021 - Verspreiden niet toegestaan.
, Theorie omtrent de casus
▪ Verkoop ‘traditio longa manu’: een tweezijdige verklaring tussen vervreemder en verkrijger
en mededeling aan de houder (i.c. Vebero) of erkenning door Vebero, wat zich in de praktijk
niet vaak voordoet, daar de houder dan reeds op de hoogte dient te zijn. Normaliter gaat het
om een ‘mededeling’ aan de houder. De houder verandert hierdoor in zijn positie: in casu
verandert Vebero in houder voor Berg naar houder voor Verhoef. Het bezit is daarmee
overgedragen én als aan alle andere voorwaarden2 van artikel 3:84 BW voldaan is, dan gaat de
eigendom op Verhoef over.
▪ Het recht van reclame3;
▪ De houder kan niét cp-levering, tenzij hij daarvoor bevoegd gemaakt is. Een onbevoegde
houder kan geenszins cp-leveren: dit is ongeldig;
▪ Artikel 3:90 (lid 2) BW: een cp-levering is geldig, maar toch niet helemaal. De levering is
relatief ongeldig voor derden met een oud recht op de zaak;
▪ Levering traditio longa manu volstaat om een beroep te kunnen doen op derdenbescherming.
Berg /De Bary (Hoge Raad 18 september 1987, NJ 1988/983 met noot WMK)
Rechtsvraag
Welk recht heeft voorrang: het voorrecht van de verkoper (1190 OBW) of de fiduciaire eigendom van
de bank?
Overweging
De HR: Weliswaar heeft een [fiduciaire] eigendomsoverdracht van roerende lichamelijke zaken (...)
niet volledig dezelfde rechtsgevolgen als een normale eigendomsoverdracht en kan er met name
aanleiding zijn de zekerheidsoverdracht buiten beschouwing te laten voor zover zulks nodig is voor de
erkenning van rechten waarop door derden –zoals een verkoper van roerende lichamelijke zaken–
aanspraak wordt gemaakt met betrekking tot bepaalde onder die overdracht vallende zaken. Maar te
dezen is er de [de mededeling] geen sprake meer van het verschaffen van zekerheid zonder feitelijke
overgave in evenbedoelde zin, nu (...) Vebero toen met instemming van Verhoeff de zaken voor De
Bary in plaats van voor Verhoeff is gaan houden.
Rechtsregel
Aangezien zowel de fiduciaire overdracht als het voorrecht van koper niet meer bestaan, is het arrest
niet meer heel actueel. Echter, de wijze van levering, namelijk longa manu, heeft wel betekenis: ook
een middellijk houder - iemand die zelf het bezit niet heeft terwijl iemand anders de zaak voor hem
houdt - kan longa manu het bezit van de zaak verschaffen aan een derde door een daartoe strekkende
overeenkomst met die derde en een mededeling daarvan aan de houder.
2
De voorwaarden zijn: beschikkingsbevoegdheid en een geldige titel. Tevens dient het om overdraagbare zaken
te gaan.
3
Reclameren: het terugeisen van jouw zaken. De verkoper die zaken heeft afgeleverd bij de koper kan de
eigendom weer terugkrijgen áls de koopprijs niet betaald wordt. De verkoper heeft een x-aantal weken de tijd om
de koopovereenkomst te ontbinden. Als de verkoper dit doet, en hij voldoet aan de eisen van reclame, dan valt
automatisch weer de eigendom terug bij de verkoper; zelfs als de koper alreeds de zaken heeft overgedragen aan
een derde. Er geldt géén derdenbescherming bij een cp-levering.
4
LexRosa 2021 - Verspreiden niet toegestaan.
GOEDERENRECHT
Volledig gedicteerd.
LexRosa 2021 - Verspreiden niet toegestaan.
,Inhoudsopgave
Video I. (Berg/De Bary) ........................................................................................ 3
Video II. (Borgtocht) ............................................................................................. 5
Video III. (Garanties)............................................................................................ 9
Video IV. (Vertegenwoordiging) ........................................................................ 10
Video V. (Accessoriteit) ...................................................................................... 18
Video VI. (Beslag) .............................................................................................. 20
Video VII. (Inningsbevoegdheid) ........................................................................ 24
Hoorcollege I. ...................................................................................................... 27
Video VIII. (Koninklijke Nijverdal ten Cate) ..................................................... 40
Video IX. (Originaire verkrijging) ..................................................................... 43
2
LexRosa 2021 - Verspreiden niet toegestaan.
, Video I. Arrest Berg/De Bary
ECLI:NL:PHR:1987:AC9963
HR, 18-09-1987, nr. 12975
Algemene informatie omtrent de casus
▪ Balen met grondnoten werden verkocht door Berg (verkoper);
▪ Vebero is houder (de noten lagen bij hem opgeslagen). Kortom, de roerende zaken bevinden
zich onder Vebero;
▪ De roerende zaken werden aan Verhoef verkocht en bleven onderwijl opgeslagen. De verkoop
geschiedt ‘traditio longa manu’;
▪ Verhoef heeft nadien, terwijl de noten nog bij Vebero opgeslagen worden, de zaken verkocht
aan De Bary (bancaire instelling). De verkoop bestond uit een ‘fiduciaire overdracht’1. De
overdracht/levering tussen Verhoef en De Bary was een ‘cp-levering’.
▪ Nadien deelt De Bary mede aan Vebero dat er ‘cp’ geleverd is en De Bary vraagt aan Vebero
om de zaken vanaf dat moment voor De Bary te gaan houden.
▪ Berg is iemand die een oud recht heeft op de zaak, want als hij zijn reclamerecht inroept,
wordt hij weer eigenaar.
Bijzonderheden van de casus
▪ Een cp-levering, die alreeds geldend was, wordt gevolgd door het doen van een mededeling,
wat niét noodzakelijk is voor een cp-levering. Hierdoor gaat het lijken op een levering longa
manu (l.m.). Kun je dan nog wel volhouden dat de zaken zich bij Verhoef bevinden?
o Het antwoord op deze vraag is neen. De Hoge Raad heeft in het arrest gezegd: dat kun
je niet meer volhouden. Verhoef heeft niks meer over de zaken te zeggen en luistert
slechts nog naar de instructies van De Bary. Tevens heeft Verhoef duidelijk
aangegeven dat hij de zaken enkel voor De Bary zou houden en aan hem zou afgeven.
▪ De situatie, een cp-levering gevolgd door een mededeling aan de ‘derdehouder’, wordt
gelijkgesteld aan een levering traditio longa manu.
▪ Het gaat om een uitstel van derdenbescherming;
1
Tot zekerheid van bepaalde vorderingen werd het goed ‘constituto possessorio’ (cp) overgedragen. De
eigendom werd teruggeven als het geleende werd terugbetaald.
3
LexRosa 2021 - Verspreiden niet toegestaan.
, Theorie omtrent de casus
▪ Verkoop ‘traditio longa manu’: een tweezijdige verklaring tussen vervreemder en verkrijger
en mededeling aan de houder (i.c. Vebero) of erkenning door Vebero, wat zich in de praktijk
niet vaak voordoet, daar de houder dan reeds op de hoogte dient te zijn. Normaliter gaat het
om een ‘mededeling’ aan de houder. De houder verandert hierdoor in zijn positie: in casu
verandert Vebero in houder voor Berg naar houder voor Verhoef. Het bezit is daarmee
overgedragen én als aan alle andere voorwaarden2 van artikel 3:84 BW voldaan is, dan gaat de
eigendom op Verhoef over.
▪ Het recht van reclame3;
▪ De houder kan niét cp-levering, tenzij hij daarvoor bevoegd gemaakt is. Een onbevoegde
houder kan geenszins cp-leveren: dit is ongeldig;
▪ Artikel 3:90 (lid 2) BW: een cp-levering is geldig, maar toch niet helemaal. De levering is
relatief ongeldig voor derden met een oud recht op de zaak;
▪ Levering traditio longa manu volstaat om een beroep te kunnen doen op derdenbescherming.
Berg /De Bary (Hoge Raad 18 september 1987, NJ 1988/983 met noot WMK)
Rechtsvraag
Welk recht heeft voorrang: het voorrecht van de verkoper (1190 OBW) of de fiduciaire eigendom van
de bank?
Overweging
De HR: Weliswaar heeft een [fiduciaire] eigendomsoverdracht van roerende lichamelijke zaken (...)
niet volledig dezelfde rechtsgevolgen als een normale eigendomsoverdracht en kan er met name
aanleiding zijn de zekerheidsoverdracht buiten beschouwing te laten voor zover zulks nodig is voor de
erkenning van rechten waarop door derden –zoals een verkoper van roerende lichamelijke zaken–
aanspraak wordt gemaakt met betrekking tot bepaalde onder die overdracht vallende zaken. Maar te
dezen is er de [de mededeling] geen sprake meer van het verschaffen van zekerheid zonder feitelijke
overgave in evenbedoelde zin, nu (...) Vebero toen met instemming van Verhoeff de zaken voor De
Bary in plaats van voor Verhoeff is gaan houden.
Rechtsregel
Aangezien zowel de fiduciaire overdracht als het voorrecht van koper niet meer bestaan, is het arrest
niet meer heel actueel. Echter, de wijze van levering, namelijk longa manu, heeft wel betekenis: ook
een middellijk houder - iemand die zelf het bezit niet heeft terwijl iemand anders de zaak voor hem
houdt - kan longa manu het bezit van de zaak verschaffen aan een derde door een daartoe strekkende
overeenkomst met die derde en een mededeling daarvan aan de houder.
2
De voorwaarden zijn: beschikkingsbevoegdheid en een geldige titel. Tevens dient het om overdraagbare zaken
te gaan.
3
Reclameren: het terugeisen van jouw zaken. De verkoper die zaken heeft afgeleverd bij de koper kan de
eigendom weer terugkrijgen áls de koopprijs niet betaald wordt. De verkoper heeft een x-aantal weken de tijd om
de koopovereenkomst te ontbinden. Als de verkoper dit doet, en hij voldoet aan de eisen van reclame, dan valt
automatisch weer de eigendom terug bij de verkoper; zelfs als de koper alreeds de zaken heeft overgedragen aan
een derde. Er geldt géén derdenbescherming bij een cp-levering.
4
LexRosa 2021 - Verspreiden niet toegestaan.
