BEHI_Alle hoorcolleges
Hoorcollege 1 – Hoorcollege 1 - (Ortho)pedagogiek als
handelingswetenschap + overzicht behandelperspectieven - drs.
M.E.Mönch
Behandeling
Vooral richten op cognitieve gedragstherapie
Programma
• Introductie van de cursus
• Orthopedagogiek als handelingswetenschap
• Overzicht van behandelperspectieven – Modellen in vogelvlucht
Introductie van de cursus
1. Hoorcolleges (8) ONLINE! → geen opnames
a. Uiteenzetting theoretische invalshoeken
b. Focus leertheoretisch kader
c. Behandeling vanuit verschillende orthopedagogische velden
d. Interventieonderzoek, non-specifieke factoren en geprotocolleerd werken
e. HC 4 o.a. gericht op functie-analyse (ter voorbereiding op cijferopdracht)
2. Werkgroepen deels USP, deels ONLINE! (8 en 1x inloopspreekuur)
a. Huiswerkopdrachten t.b.v. cijferopdracht: doorlopen van gedragstherapeutisch
proces
b. Literatuuropdrachten
3. Literatuur
a. Boek: Methoden en technieken van gedragstherapie bij kinderen en jeugdigen (Prins,
Bosch, & Braet, 2018)
b. Artikelen, publicaties, boekhoofdstukken: zie studentenhandleiding
i. Deels zelf zoeken
ii. Deels op BB
4. Tentamen (USP, digitaal)
a. Eerste gelegenheid: 12 april
2022
b. Aanvullende toets: 17 mei
2022
Opbouw van de HC’s
Introductie en orthopedagogiek als
handelingswetenschap
Behandelperspectieven
Focus van de cursus: cognitieve
gedragstherapie
Interventie-onderzoek, protocollen en
non-specifieke factoren
Werkvelden
1
,BEHI_Alle hoorcolleges
Opdracht: gedragstherapeutisch proces
ONDERZOEKSFASE
• Probleeminventarisatie
• Probleemdefiniëring
o Topografische analyse
o Functie- en/of betekenisanalyse
o Holistische theorie
UITVOERING VAN METINGEN: REGISTRATIES
BEHANDELFASE
• Behandelplan
o Doelstelling
o Keuze van strategie, technieken of protocol
• Behandelvoorstel en -contract
• Behandeling
o Uitvoeren interventies en technieken
o Gelijktijdige metingen en evaluaties
• Evaluatie en afsluiting
Orthopedagogiek als handelingswetenschap
Opbouw van de HC’s
De orthopedagoog als professional
• Het toepassen van kennis (over procedures en methodieken) en kunde
• Met als doel om dat wat gewenst is te realiseren: het normatieve gezichtspunt
• Oorspronkelijk object van de orthopedagogiek: het afwijkende kind
De term ‘afwijkend’
• Het moeilijk opvoedbare kind
• Het kind met leerproblemen
• Het fysiek of mentaal beperkte kind
• Doel van het orthopedagogisch ingrijpen: Het kind helpen bij de maatschappelijke integratie
Therapiecyclus
• Indicatieanalyse als
scharnierpunt
• Planning
• Uitvoering
• Beoordeling van het effect
(De Bruyn en collega’s, 2005)
Fasen in het hulpverleningsproces
Orthopedagogiek als
handelingswetenschap
2
,BEHI_Alle hoorcolleges
De regulatieve cyclus en de specifiek orthopedagogische invalshoek. Regulatieve cyclus is gericht op
het evalueren van de effectiviteit van de hulp die je hebt geboden. Deze cyclus zou beter geschikt zijn
om het hulpverleningsproces te beschrijven dan de empirische cyclus, omdat de regulatieve cyclus
bedoeld is om te veranderen en niet alleen maar beschrijven (empirisch).
Orthopedagogisch handelen
Binnen de onderscheiden fasen in het hulpverleningsproces:
• Beslissingsmomenten inbouwen (regulatieve cyclus)
• Voortgang bewaken door onderzoeksmomenten in te bouwen (empirische subcycli)
Integratie cycli
Fasen van de regulatieve cyclus
• Probleemherkenning
• Probleemdefiniëring
• Bedenken en afwegen van behandelingsmogelijkheden
• Maken van een plan
• Plan uitvoeren
• Evaluatie (Van Strien, 1986)
Complexiteit van behandeling
• Het integreren van gegevens wordt complexer naarmate de problematiek veelzijdiger is en er
meer disciplines zijn betrokken
• Veel factoren van invloed op uiteindelijke resultaat
• Dialogische gerichtheid van de orthopedagoog
3
, BEHI_Alle hoorcolleges
Orthopedagogische invalshoek
• Verschil kind-adolescent:
o Afstemmen op ontwikkelingsniveau → bv speltherapie
o Kind nog afhankelijk van anderen → of het kind in behandeling blijft niet alleen te
maken met kindfactoren, maar ook ouderfactoren en/of gezinsfactoren. Als je het
kind uit de context plukt kan je dan dus het zondebok-effect creëren.
• Ethische kwesties → wie is de cliënt? (ouder/kind, soms conflict daartussen). Aan wie geef je
dan gehoor? Ook te maken met vertrouwelijkheid.
Overzicht van behandelperspectieven – Modellen in vogelvlucht
De theorie
Dit schema zou je na het hoorcollege, of na het lezen van Johnson et al. kunnen invullen.
Casus Billy (Johnson et al.)
12 jaar. Opgenomen in residentiële setting vanwege externaliserende problematiek
4
Hoorcollege 1 – Hoorcollege 1 - (Ortho)pedagogiek als
handelingswetenschap + overzicht behandelperspectieven - drs.
M.E.Mönch
Behandeling
Vooral richten op cognitieve gedragstherapie
Programma
• Introductie van de cursus
• Orthopedagogiek als handelingswetenschap
• Overzicht van behandelperspectieven – Modellen in vogelvlucht
Introductie van de cursus
1. Hoorcolleges (8) ONLINE! → geen opnames
a. Uiteenzetting theoretische invalshoeken
b. Focus leertheoretisch kader
c. Behandeling vanuit verschillende orthopedagogische velden
d. Interventieonderzoek, non-specifieke factoren en geprotocolleerd werken
e. HC 4 o.a. gericht op functie-analyse (ter voorbereiding op cijferopdracht)
2. Werkgroepen deels USP, deels ONLINE! (8 en 1x inloopspreekuur)
a. Huiswerkopdrachten t.b.v. cijferopdracht: doorlopen van gedragstherapeutisch
proces
b. Literatuuropdrachten
3. Literatuur
a. Boek: Methoden en technieken van gedragstherapie bij kinderen en jeugdigen (Prins,
Bosch, & Braet, 2018)
b. Artikelen, publicaties, boekhoofdstukken: zie studentenhandleiding
i. Deels zelf zoeken
ii. Deels op BB
4. Tentamen (USP, digitaal)
a. Eerste gelegenheid: 12 april
2022
b. Aanvullende toets: 17 mei
2022
Opbouw van de HC’s
Introductie en orthopedagogiek als
handelingswetenschap
Behandelperspectieven
Focus van de cursus: cognitieve
gedragstherapie
Interventie-onderzoek, protocollen en
non-specifieke factoren
Werkvelden
1
,BEHI_Alle hoorcolleges
Opdracht: gedragstherapeutisch proces
ONDERZOEKSFASE
• Probleeminventarisatie
• Probleemdefiniëring
o Topografische analyse
o Functie- en/of betekenisanalyse
o Holistische theorie
UITVOERING VAN METINGEN: REGISTRATIES
BEHANDELFASE
• Behandelplan
o Doelstelling
o Keuze van strategie, technieken of protocol
• Behandelvoorstel en -contract
• Behandeling
o Uitvoeren interventies en technieken
o Gelijktijdige metingen en evaluaties
• Evaluatie en afsluiting
Orthopedagogiek als handelingswetenschap
Opbouw van de HC’s
De orthopedagoog als professional
• Het toepassen van kennis (over procedures en methodieken) en kunde
• Met als doel om dat wat gewenst is te realiseren: het normatieve gezichtspunt
• Oorspronkelijk object van de orthopedagogiek: het afwijkende kind
De term ‘afwijkend’
• Het moeilijk opvoedbare kind
• Het kind met leerproblemen
• Het fysiek of mentaal beperkte kind
• Doel van het orthopedagogisch ingrijpen: Het kind helpen bij de maatschappelijke integratie
Therapiecyclus
• Indicatieanalyse als
scharnierpunt
• Planning
• Uitvoering
• Beoordeling van het effect
(De Bruyn en collega’s, 2005)
Fasen in het hulpverleningsproces
Orthopedagogiek als
handelingswetenschap
2
,BEHI_Alle hoorcolleges
De regulatieve cyclus en de specifiek orthopedagogische invalshoek. Regulatieve cyclus is gericht op
het evalueren van de effectiviteit van de hulp die je hebt geboden. Deze cyclus zou beter geschikt zijn
om het hulpverleningsproces te beschrijven dan de empirische cyclus, omdat de regulatieve cyclus
bedoeld is om te veranderen en niet alleen maar beschrijven (empirisch).
Orthopedagogisch handelen
Binnen de onderscheiden fasen in het hulpverleningsproces:
• Beslissingsmomenten inbouwen (regulatieve cyclus)
• Voortgang bewaken door onderzoeksmomenten in te bouwen (empirische subcycli)
Integratie cycli
Fasen van de regulatieve cyclus
• Probleemherkenning
• Probleemdefiniëring
• Bedenken en afwegen van behandelingsmogelijkheden
• Maken van een plan
• Plan uitvoeren
• Evaluatie (Van Strien, 1986)
Complexiteit van behandeling
• Het integreren van gegevens wordt complexer naarmate de problematiek veelzijdiger is en er
meer disciplines zijn betrokken
• Veel factoren van invloed op uiteindelijke resultaat
• Dialogische gerichtheid van de orthopedagoog
3
, BEHI_Alle hoorcolleges
Orthopedagogische invalshoek
• Verschil kind-adolescent:
o Afstemmen op ontwikkelingsniveau → bv speltherapie
o Kind nog afhankelijk van anderen → of het kind in behandeling blijft niet alleen te
maken met kindfactoren, maar ook ouderfactoren en/of gezinsfactoren. Als je het
kind uit de context plukt kan je dan dus het zondebok-effect creëren.
• Ethische kwesties → wie is de cliënt? (ouder/kind, soms conflict daartussen). Aan wie geef je
dan gehoor? Ook te maken met vertrouwelijkheid.
Overzicht van behandelperspectieven – Modellen in vogelvlucht
De theorie
Dit schema zou je na het hoorcollege, of na het lezen van Johnson et al. kunnen invullen.
Casus Billy (Johnson et al.)
12 jaar. Opgenomen in residentiële setting vanwege externaliserende problematiek
4
